میرزا جبار عسگرزاده، که بعدها نام خانوادگی «باغچه بان» را برای خود برگزید، در سال ۱۲۶۴ خورشیدی در شهر ایروان به دنیا آمد. پدربزرگ او از اهالی تبریز بود .تمام عمر خود را صرف محرومان، به ویژه کودکان و ناشنوایان، کرد.

او اولین کودکستان ایرانی را در سال ۱۳۰۳ در شهر تبریز تأسیس کرد. از آنجایی که کودکان را مانند گل‌های یک باغ می‌دانست، نام مرکز خود را باغچه اطفال گذاشت و به همین دلیل، خود را باغچه بان (نگهبان باغ) نامید.

   باغچه بان روشی نوین برای آموزش زبان فارسی به کودکان ناشنوا ابداع کرد که به «روش گویا» معروف شد. در این روش، او با استفاده از نشانه‌ها و حرکات دست و لب، به کودکان یاد می‌داد که چگونه صداها را تولید کنند و صحبت کردن را بیاموزند.

   او برای آموزش آسان‌تر، الفبایی اختراع کرد که آن را «الفبای گویا» نامید. همچنین دستگاهی برای چاپ سنگی در سطح کوچک ساخت تا بتواند کتاب‌های درسی مورد نیاز دانش‌آموزانش را خودش منتشر کند.

   پیش از آن، کودکستان‌هایی با روش خارجی در ایران وجود داشت، اما کودکستان او کاملاً ایرانی و با زبان و فرهنگ ایرانی اداره می‌شد.

   باغچه بان از اولین کسانی بود که برای کودکان ایرانی شعر گفت و کتاب نوشت. کتاب های معروف «الف‌با» و رباعیات باغچه بان از آثار اوست

   او نمایشنامه‌های زیادی برای کودکان و بزرگسالان نوشت و کارگردانی کرد و از تئاتر به عنوان ابزاری قدرتمند برای آموزش و انتقال مفاهیم اجتماعی بهره می‌گرفت.

جبار باغچه بان در سال ۱۳۱۵ به تهران آمد و مدرسه ناشنوایان خود را در این شهر نیز دایر کرد و به کارش ادامه داد

سرانجام این معلم بزرگ در آذر ۱۳۴۵ در تهران درگذشت و در قبرستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد

 

 

قهرمانان ایران؛ حسن امیدزاده معلمی که جانش را فدای دانش آموزان کرد