اختصاصی طرفداری | لیام روسنیر، سرمربی ۴۱ ساله انگلیسی که تنها چند ماه پیش با امید ایجاد تغییر در تیمی بحرانزده روی نیمکت آبیپوشان لندنی نشست، سرانجام پس از مجموعهای از نتایج ناامیدکننده و فضایی پرتنش درون باشگاه، از سمت خود برکنار شد. مأموریت او که قرار بود آغازگر دورهای تازه برای آبیهای لندن باشد، در نهایت به یکی از تلخترین اپیزودهای تاریخ اخیر این باشگاه تبدیل شد.
باشگاه چلسی عصر چهارشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ به طور رسمی اعلام کرد که لیام روسنیر از سمت سرمربیگری این تیم برکنار شده است. این تصمیم پس از ثبت پنج شکست متوالی در لیگ برتر اتخاذ شد؛ روندی که در آن چلسی حتی موفق به زدن یک گل نیز نشد. چنین آماری نه تنها برای باشگاهی با سابقه و هزینههای نجومی مانند چلسی تکاندهنده است، بلکه نشان میدهد بحران این تیم بسیار عمیقتر از آن چیزی بوده که تصور میشد.
روسنیر تنها سه ماه پیش هدایت چلسی را بر عهده گرفته بود؛ زمانی که مدیران باشگاه در ژانویه تصمیم گرفتند انزو مارسکا را اخراج کنند و امید داشتند مربی جوان انگلیسی بتواند تیم را از بحران خارج کند. اما آنچه در عمل رخ داد، نه یک احیا بلکه ادامه همان روند فروپاشی بود. در بیانیه رسمی باشگاه آمده بود:
این تصمیمی نبود که باشگاه به راحتی اتخاذ کند، اما نتایج و عملکردهای اخیر به وضوح پایینتر از استانداردهای لازم بود. در حالی که هنوز بخش مهمی از فصل باقی مانده، ما برای لیام در آینده آرزوی موفقیت داریم.
بیانیهای که بیش از آنکه اعلام یک تصمیم مدیریتی باشد، شبیه اعترافی غیرمستقیم به شکستهای پیاپی در انتخاب سرمربی طی سالهای اخیر به نظر میرسید.
بازگشت دوباره مربی موقت
پس از برکناری روسنیر، کالوم مکفارلین بار دیگر به عنوان سرمربی موقت منصوب شد؛ مربیای که پیش از این نیز در فاصله میان اخراج مارسکا و انتصاب روسنیر هدایت تیم را در دو مسابقه بر عهده داشت. تیم چلسی تحت هدایت این مربی جوان موفق شد به فینال جام حذفی برسد، هرچند در لیگ برتر با یک شکست مقابل ناتینگهام فارست و یک تساوی مقابل لیورپول به همان نتایج ناامیدکننده ادامه داد و عملا شانس صعود به لیگ قهرمانان اروپا در فصل آینده را از دست داد.
مشکلات چلسی تنها به نتایج ضعیف محدود نمیشود. یکی از عجیبترین آمارهای فصل نشان میدهد که آبیهای لندن در تمام ۳۶ بازی خود در لیگ برتر از نظر میزان دوندگی کمتر از حریفانشان بودهاند. چنین آماری برای تیمی که بیش از ۱.۲ میلیارد پوند برای ساخت ترکیب خود هزینه کرده، نشانهای جدی از نبود انگیزه و جنگندگی در میان بازیکنان است.
در جدول مسافت طیشده تیمهای لیگ برتر در فصل ۲۶-۲۰۲۵، چلسی در رتبه بیستم قرار دارد. این در حالی است که حتی تیمهایی با سبک مالکانه نیز معمولاً در میان تیمهای پرتحرک قرار میگیرند. بنابراین این آمار بیش از آنکه به سیستم تاکتیکی مربوط باشد، نشانهای از کاهش تعهد و انرژی درون تیم تلقی میشود. اگر چلسی در فینال جام حذفی مقابل منچسترسیتی نیز شکست بخورد، این فصل فاجعهبار بدون حتی یک جام به پایان خواهد رسید.
سکوت عجیب رختکن
یکی از نشانههای واضح شکست پروژه روسنیر، واکنش سرد بازیکنان به اخراج او بود. در حالی که پس از برکناری انزو مارسکا در ابتدای فصل، ۹ بازیکن اصلی تیم از جمله انزو فرناندز و روبرت سانچز با انتشار پیامهای احساسی در شبکههای اجتماعی از مربی ایتالیایی خداحافظی کردند، در مورد روسنیر تقریباً هیچ واکنشی دیده نشد.
این سکوت نشان میدهد که روسنیر در طول ۲۳ بازی حضورش روی نیمکت تیم هرگز نتوانست ارتباط عاطفی و حرفهای محکمی با بازیکنان برقرار کند. گری نویل، کارشناس سرشناس فوتبال انگلیس، در واکنشی تند گفت:
مدیران چلسی اصلاً نمیدانند دارند چه کار میکنند. سیاست قراردادهای بلندمدت با مربیان و بازیکنان واقعاً خندهدار است. وضعیت فعلی باشگاه بازتاب مستقیم بیکفایتی مالکان است.
او همچنین معتقد است که برخی بازیکنان از جمله انزو فرناندز و مارک کوکوریا با حمایت علنی از مارسکا، عملاً موقعیت روسنیر را تضعیف کردند.
انتخابی که از ابتدا اشتباه بود
بسیاری از تحلیلگران معتقدند بزرگترین اشتباه مدیران چلسی، انتخاب خود روسنیر بود. مربیای که تنها ۱۸ ماه تجربه مربیگری در سطح اول فوتبال داشت و هیچ سابقهای در لیگ برتر نداشت، ناگهان هدایت یکی از بزرگترین باشگاههای انگلیس را بر عهده گرفت.
تقریباً همه - از هواداران گرفته تا کارشناسان و بازیکنان سابق - نسبت به این تصمیم تردید داشتند. اما مدیران باشگاه با اعتماد به پروژه مدیریتی خود، این انتخاب را عملی کردند. در آغاز، نتایج امیدوارکننده بود. روسنیر در ۹ مسابقه نخست خود هفت پیروزی به دست آورد و حتی با پیروزی مقابل ناپولی امیدهای صعود مستقیم به مرحله یکهشتم لیگ قهرمانان اروپا را زنده کرد. تنها شکست آن مقطع برابر آرسنال در نیمهنهایی لیگ کاپ بود. اما این روند مثبت دوام چندانی نداشت.
نخستین نشانههای بحران در بازی برگشت مقابل آرسنال دیده شد؛ جایی که چلسی نیمه اول را کاملاً دفاعی بازی کرد و در نیمه دوم نیز نتوانست راهی برای شکستن دفاع حریف پیدا کند. با این حال ضربه واقعی زمانی وارد شد که چلسی در مرحله یکهشتم لیگ قهرمانان اروپا در مجموع دو دیدار با نتیجه سنگین ۸-۲ مقابل پاری سن ژرمن شکست خورد. این شکست فاصله واقعی میان چلسی و تیمهای سطح اول اروپا را آشکار کرد.
پس از آن، اختلافات داخلی شدت گرفت. مصاحبههای انتقادی برخی بازیکنان باتجربه علیه باشگاه و بازگشت کارتهای قرمز و زرد متعدد نشان داد که تیم نه تنها از نظر تاکتیکی بلکه از نظر انضباطی نیز دچار بحران شده است. سقوط نهایی با شکست سنگین برابر برایتون در ورزشگاه آمکس رقم خورد؛ شکستی که پنجمین باخت متوالی چلسی در لیگ بدون حتی یک گل زده بود. این بدترین روند تاریخ باشگاه از سال ۱۹۱۲ محسوب میشود.
پس از این مسابقه، مدیران باشگاه که پیشتر گفته بودند آینده شغلی روسنیر به صعود به لیگ قهرمانان وابسته نیست، موضع خود را تغییر دادند و در نهایت تصمیم به اخراج او گرفتند. برای خود روسنیر نیز این تجربه بهایی سنگین داشت. او که پیش از این به عنوان یکی از مربیان جوان و نویدبخش فوتبال انگلیس شناخته میشد، در مدت کمتر از چهار ماه در فضای بیرحم رسانهها و شبکههای اجتماعی زیر فشار شدیدی قرار گرفت.
پذیرفتن هدایت باشگاهی مانند چلسی شاید فرصتی تکرار نشدنی بود؛ بهویژه برای یک مربی بریتانیایی و سیاهپوست در سطح اول فوتبال انگلیس. اما استمفوردبریج در سالهای اخیر به نوعی «خردکننده شهرت مربیان» تبدیل شده است. واقعیت این است که مشکل چلسی صرفاً یک مربی یا چند بازیکن نیست. در چهار سال اخیر پنج سرمربی مختلف هدایت این تیم را بر عهده گرفتهاند و هر بار نیز قربانی همان چرخه بیثباتی شدهاند.
باشگاهی که بیش از ۱.۲ میلیارد پوند برای ساخت ترکیب خود هزینه کرده، اکنون با کاهش ارزش ورزشی و فشارهای مالی سنگین مواجه است. پروژه بلندپروازانه مالکان آمریکایی باشگاه، بدون حضور دائمی در لیگ قهرمانان اروپا از نظر اقتصادی نیز با چالشهای جدی روبهرو خواهد شد.
اکنون چلسی با هدایت موقت مکفارلین باید خود را برای دیدار حساس فینال جام حذفی در ورزشگاه ومبلی آماده کند. این مسابقه میتواند آخرین فرصت برای نجات بخشی از اعتبار این فصل باشد. اما پرسش بزرگ همچنان باقی است: آیا مشکل چلسی با تغییر یک مربی دیگر حل خواهد شد؟
پاسخ بسیاری از کارشناسان منفی است. تا زمانی که ساختار مدیریتی باشگاه ثبات پیدا نکند و بازیکنان مسئولیت عملکرد خود را نپذیرند، حتی بهترین مربیان جهان نیز نمیتوانند این کشتی سرگردان را به ساحل موفقیت برسانند. اخراج لیام روسنیر شاید پایان یک دوره کوتاه باشد، اما در واقع تنها یکی دیگر از فصلهای پرآشوب در داستان پیچیده و نگرانکننده چلسیِ امروز است.