طرفداری | جمهوری چک که از حدود 10 سال پیش برای راحتی بیشتر در کاربرد نامش آن را تنها «چک» میخوانند، کشوری است در قلب اروپا. چک محصور در خشکی است؛ نه ساحلی دارد و نه دریا اما اقیانوسی از فرهنگ و هنر را در خود جای داده و پراگ، پایتخت آن همچون نگینی در مرکز اروپا میدرخشد. پراگ با خیابانهای سنگفرششده، قلعههای کلاسیک اروپایی و پل معروف چارلز، میعادگاه شیفتگان زیباییشناسی اروپایی است.
غیر از زیباییهای طبیعی و جذابیتهای هنری، چک گاهی اوقات در ورزش هم میدرخشد. در هاکی روی یخ آنها از بهترینهای جهان هستند و در فوتبال نیز، حرفهایی برای گفتن داشتهاند. جوزف ماسوپوست و پاول ندود، دو فوتبالیست چک تباری هستند که برندۀ توپ طلا شدهاند (1962 و 2003).
از گروه A همچنین بخوانید:
تاریخ و فرهنگ
چکِ امروز در سال 1993 با تقسیم کشور چکسلواکی به وجود آمد اما تاریخی دیرینه دارد. در قرن ششم میلادی، قبایل اسلاو به مناطق بوهم و موراویا (استانهای امروز چک) مهاجرت کردند و آنجا ساکن شدند. به مدت سه قرن، حکومتی به نام «موراویای بزرگ» بر این منطقه حکمرانی کرد. در قرن نهم میلادی و با تشکیل امپراتوری مقدس روم، پادشاهی «بوهم» در آن منطقه شکل گرفت که پادشاه بوهم یکی از آمران انتخابکننده امپراتور مقدس روم بود.
پس از قرون وسطی، سرزمین بوهم بخشی از امپراتوری هابسبورگ (اتریش-مجارستان) بود و بهدنبال پایان جنگ جهانی اول با الحاق مناطق بوهم، موراویا و اسلواکی به یکدیگر، کشور چکسلواکی در سال 1921 تشکیل شد. تشکیل چکسلواکی، نتیجه سالها تلاش طولانی چکتبارها علیه حکّام اتریشی بود.
پس از جنگ جهانی دوم و تشکیل بلوکهای غرب و شرق، چکسلواکی به دلیل نزدیکی جغرافیایی به شوروی سابق به یکی از کشورهای بلوک شرقی با حاکمیت کمونیستی در اروپا تبدیل شد. پس از بیش از 40 سال زندگی در سایۀ کمونیسم، یک انقلاب مخملی در چکسلواکی در نوامبر 1989 شکل گرفت که مردم به خصوص دانشجویان، علیه حکومت تک حزبی کمونیستی تظاهرات کردند. انقلاب مخملی چکسلواکی با کمترین میزان خونریزی در دسامبر همان سال پیروز شد و دبیرکل حزب کمونیست چکسلواکی پس از دیدن بیش از 50 هزار نفر از مردم معترض، استعفا کرد. واتسلاو هاول، نمایشنامهنویس با اثر مشهور «قدرت بیقدرتان» به نخستین رئیسجمهور غیر کمونیست و آخرین رئیسجمهور چکسلواکی تبدیل شد. با جدایی چک و اسلواکی از یکدیگر در سال 1993، هاول بهعنوان نخستین رئیسجمهورِ چک نیز رأی آورد و تا 2003 بر مسند قدرت باقیماند.
جغرافیا
جمهوری چک کشوری است با بیش از 10 میلیون نفر جمعیت و در اتحادیه اروپا عضویت دارد اما با این وجود، از واحد پولی کرون بهجای یورو استفاده میکند. نژاد مردم چک اسلاو و زبان آنها چکی است. چک به دریا راه ندارد اما به لطف بارندگیهای مناسب و اقلیم قارهای مرطوب، سرزمینی سرسبز همراه با کوهستانها است. چندین رودخانه در چک جریان دارند که به دریاهای سیاه، بالتیک و شمال میریزند. پراگ بزرگترین و پرجمعیتترین شهر چک بهشمار میرود.
نکات جالب درباره چک
- مردم چک بیش از هر ملت دیگری در دنیا، مصرف آبجو دارند و هر شهروند چک بهطور میانگین، سالانه 140 لیتر آبجو مصرف میکند. در واقع این نوشیدنی بخشی از هویت ملی چکیهاست.
- چک رتبه سوم بیدینترین و ندانمگراترین مردم جهان را دارد. حدود 80% مردم این کشور یا بیدین هستند و یا تمایلی به ابراز مذهب خود ندارند. حدود 10% مردم چک، کاتولیک رومی هستند.
- چک یکی از سختترین زبانهای دنیا را برای یادگیری دارد. برای مثال کلمه čtvrthrst بدون هیچ مصوتی تلفظ میشود!
مشاهیر
- فرانتس کافکا؛ او که یکی از برجستهترین نویسندگان و فیلسوفهای دوران معاصر اروپا است، آثارش را به آلمانی مینوشت اما کل عمرش را در پراگ و منطقه بوهمیا گذراند. رمان کوتاه مسخ، از مشهورترین اثرهای کافکا است که همچون بقیۀ آثار او پس از مرگش به چاپ رسید. سبک داستانهای کافکا بیشتر مبتنی بر نهیلیسم و اگزیستانسیالیسم است.
- میلان کوندرا؛ او نیز یکی از مهمترین داستاننویسهای معاصر اروپا است که در سال 1975 به فرانسه تبعید شد و شهروندی این کشور را به دست آورد. بار هستی و جاودانگی معروفترین آثار او هستند.
- واتسلاو هاول؛ آخرین رئیسجمهور چکسلواکی و اولین رئیس جمهور چک که شاعر و نمایشنامهنویس برجستهای بود و اثر «قدرت بیقدرتان» او الهامبخش مبارزه علیه حکومت کمونیستی چکسلواکی شد. هاول که مهمترین دستاورد خود را فسخ پیمان ورشو میداند، نقش مهمی در فروپاشی کمونیسم در کشورش داشت و بعضاً با گاندی و نلسون ماندلا مقایسه میشود. او یکی از محبوبترین شخصیتهای تاریخ چک است.
مسیر صعود چک به جام جهانی 2026
جمهوری چک که برای اولین بار از سال 2006 و پس از 20 سال به جام جهانی راه یافت، به شکلی مشقتبار به تورنمنت 2026 رسید. آنها در مرحله مقدماتی در گروهی نسبتاً آسان به مصاف کرواسی، جزایر فارو، مونتهنگرو و جبلالطارق رفتند.
جمهوری چک در 8 بازی مرحله گروهی، با کسب 5 برد، یک تساوی و 2 شکست و به دست آوردن 16 امتیاز پس از کرواسی 22 امتیازی بهعنوان تیم دوم راهی پلیآف شد. البته شکست خفّتبار و عجیب 2-1 مقابل جزایر فارو با جمعیت 50 هزار نفری، شانس رسیدن آنها به پلیآف را واقعاً بهخطر انداخته بود.
در پلیآف چهارجانبه قاره اروپا، جمهوری چک در اولین بازی با جمهوری ایرلند روبهرو شد. ایرلند در نیمه اول 2-1 از چک پیش افتاد اما گل دقیقه 86 لادیسلاو کریچی، بازی را به وقتهای اضافه و پنالتیها کشاند. در ضربات پنالتی، چک با حساب 4-3 پیروز شد تا در فینال پلیآف، با دانمارک قدرتمند روبهرو شود.
از شانس خوب جمهوری چک، بازی فینال هم مثل نیمهنهایی در پراگ برگزار میشد و چکیها از حمایت هواداران خودی برخوردار بودند. بازی در وقتهای قانونی با تساوی 1-1 خاتمه یافت و در وقتهای اضافه دو تیم این بار به تساوی 2-2 تن دادند تا بازهم ضربات پنالتی تعیینکننده باشد. اینبار چک با نتیجه 3-1 در پنالتیها برنده شد تا پس از عملکرد متزلزل در مرحله گروهی و دو پیروزی در ضربات پنالتی، جمهوری چک پس از 20 سال به جام جهانی برسد.
نتایج و عملکرد چک (چکسلواکی سابق) در ادوار جام جهانی
جمهوری چک (چکسلواکی سابق) تاکنون 9 مرتبه در ادوار جام جهانی شرکت کرده و 12 بار در این مسابقات غایب بوده است. بهترین عملکرد آنها در ادوار جام جهانی، کسب دو مقام نایبقهرمانی در سالهای 1934 و 1962 با نام چکسلواکی بوده است و بدترین عملکرد آنها به جام جهانی 1970 برمیگردد که در جام جهانی 16 تیمی، با سه شکست در گروهی حذف شدند و رتبه 15 را به دست آوردند.
| سال جام جهانی | مرحله | رتبه |
| 1930 | شرکت نکرد | |
| 1934 | فینال | نایبقهرمان |
| 1938 | یکچهارم نهایی | 5 |
| 1950 | صعود نکرد | |
| 1954 | گروهی | 14 |
| 1958 | گروهی | 9 |
| 1962 | فینال | نایبقهرمان |
| 1966 | صعود نکرد | |
| 1970 | گروهی | 15 |
| 1974 تا 1978 | صعود نکرد | |
| 1982 | گروهی | 19 |
| 1986 | صعود نکرد | |
| 1990 | یکچهارم نهایی | 6 |
| 1994 تا 2002 | صعود نکرد | |
| 2006 | گروهی | 20 |
| 2010 تا 2022 | صعود نکرد | |
ستارگان و رکوردداران چک (چکسلواکی سابق) در تاریخ جام جهانی
با وجود نامهای بزرگی چون پاول ندود، پتر چک، توماس روسیچکی و حتی آنتونین پاننکا، آنها تأثیرگذاری مهمی در تیم ملی چک در ادوار جام جهانی نداشتهاند.
لادیسلاو نواک با انجام 12 بازی در جامهای جهانی 1954، 1958 و 1962 رکورددار بیشترین بازی برای چکسلواکی در تاریخ جام جهانی است و بهنظر میرسد رکورد او جاودانه خواهد ماند.
| رتبه | بازیکن | تعداد بازی | ادوار حضور |
| 1 | لادیسلاو نواک | 12 | 1954-1958-1962 |
| 2 | جوزف ماسوپوست | 10 | 1958-1962 |
| 3 | اسواتوپلوک پلوسکال | 9 | 1954-1958-1962 |
اولدریش نِیدِلی، ستاره سالهای دور چکسلواکی نیز با زدن 7 گل در جامهای جهانی 1934 و 1938 بهترین گلزن تاریخ چکسلواکی در ادوار جام جهانی به حساب میآید.
| رتبه | بازیکن | تعداد گل | ادوار حضور |
| 1 | اولدریش نیدلی | 7 | 1934-1938 |
| 2 | توماش اسکوراوی | 5 | 1990 |
| 3 | زدنک زیکان | 3 | 1958 |
اولین گلزن چک (چکسلواکی سابق) در جام جهانی
رکوردهای فردی و تیمی جمهوری چک
- بیشترین بازی ملی: پتر چک با 124 بازی (16-2002)
- بیشترین گل زده: یان کولر با 55 گل در 91 بازی (2009-1999)
- بهترین نتیجه: برد 8-1 مقابل آندورا (ژوئن 2005)
- بدترین نتیجه: باخت 8-3 به مجارستان (سپتامبر 1937 با نام چکسلواکی)
- بهترین رنکینگ فیفا: 2 (آخرین بار: ژانویه 2006 تا مه 2006)
- بدترین رنکینگ فیفا: 67 (مارس 1994)
تقویم مسابقات چک در جام جهانی 2026
| هفته | بازی | روز و تاریخ | ساعت | استادیوم |
| 1 | کره جنوبی - چک | جمعه 22 خرداد 1405 | 05:30 به وقت تهران | استادیوم آکرون، زاپوپان مکزیک |
| 2 | چک - آفریقای جنوبی | پنجشنبه 28 خرداد 1405 | 19:30 به وقت تهران | استادیوم مرسدس بنز، آتلانتا |
| 3 | چک - مکزیک | پنجشنبه 4 تیر 1405 | 04:30 به وقت تهران | استادیوم آزتکا، مکزیکو سیتی |
ستاره و پدیده چک در جام جهانی 2026
جمهوری چک با هدایت میروسلاو کوبِک 74 ساله نهتنها یکی از مسنترین سرمربیان جام را دارد بلکه میانگین سنی تیم نیز عدد نسبتاً بالای 28 را نشان میدهد.
کاپیتان لادیسلاو کریچی، مدافع وولورهمپتون که با دو گل مهمش در پلیآف نقش مهمی در صعود چک به جام جهانی ایفا کرد، یکی از امیدهای تیمش به شمار میرود. در کنار او، توماس سوچک، هافبک مستحکم وستهم و پاتریک شیک، سرشناسترین بازیکن و امید اول گلزنی تیم، جزو مهمترین بازیکنان چک بهشمار میروند. سوچک و شیک به ترتیب بیشترین بازی ملی و بیشترین گل ملی را میان بازیکنان فعال چک دارا هستند.
هوگو سوچورک، هافبک تهاجمی 18 ساله اسپارتا پراگ با سابقۀ یک بازی ملی، جوانترین بازیکن اسکواد چک در جام جهانی 2026 خواهد بود و میتواند پدیده تیمش در این جام باشد.
پتانسیل عملکرد جمهوری چک در جام جهانی 2026
جمهوری چک خلاف 20 سال پیش که حتی تا رده دوم رنکینگ فیفا هم رسیده بود، جزو قدرتهای بزرگ فوتبال اروپا بهحساب نمیآید و حتی صعود آنها به جام جهانی نیز پس از اما و اگرهای زیادی رقم خورد. گروه اول جام جهانی نیز متشکل از تیمهایی است که سطحی نزدیک به هم دارند و احتمالاً رقابت میان آنها فشرده و نزدیک خواهد بود. به همین خاطر صعود از مرحله گروهی و راهیابی به یک شانزدهم نهایی میتواند نتیجه خوبی برای چک باشد. با توجه به سطح اسکواد و قدرت سایر تیمها، رسیدن به مراحل بالاتر از یکشانزدهم نهایی میتواند موفقیتی بزرگ برای این نسل فوتبال چک باشد؛ البته این اتفاق برای تیمی که در یورو 2024 در مرحله گروهی حذف شد، بعید بهنظر میرسد.