طرفداری | در فاصله کمتر از دو هفته تا جام جهانی 2026، نهاد قانون‌گذاری فوتبال (IFAB) از مجموعه‌ای از اصلاحات مهم و تأثیرگذار در قوانین این ورزش رونمایی کرد. هدف اصلی این قوانین، مقابله با تبعیض، کاهش اتلاف وقت، افزایش سرعت جریان مسابقات و بهبود تجربه بازیکنان، مربیان و هواداران خواهد بود. 

تمامی مربیان 48 تیم حاضر در جام جهانی در کارگاه‌های آموزشی ویژه‌ای شرکت کرده‌اند تا با قوانین جدید آشنا شوند. علاوه بر این، تمامی بازیکنان نیز پیش از آغاز رقابت‌ها در یازدهم ژوئن، توضیحات درباره اصلاحات قانونی دریافت خواهند کرد. پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا، روز سه‌شنبه جزئیات تغییرات را به 170 داور و مقام رسمی حاضر در بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال ارائه می‌کند. 

به نقل از اتلتیک، در میان مهم‌ترین اصلاحات اعلام‌شده، چند مورد بیش از سایرین جلب توجه می‌کنند که به آن‌ها می‌پردازیم:

اخراج مستقیم به دلیل پوشاندن دهان هنگام مشاجره 

بر اساس قانون جدید، هر بازیکنی که هنگام مشاجره یا درگیری با حریف دهان خود را بپوشاند، ممکن است با کارت قرمز مستقیم مواجه شود. البته این قانون به معنای ممنوعیت کامل پوشاندن دهان نیست. بازیکنان همچنان می‌توانند هنگام گفت‌وگوهای عادی و دوستانه از این رفتار استفاده کنند، اما در شرایط تنش‌آلود و اختلافات داخل زمین چنین اقدامی تخلف محسوب خواهد شد.

هدف اصلی این تصمیم، مقابله کارآمد با اظهارات تبعیض‌آمیز و توهین‌آمیز است. مشابه آنچه در بازی رئال مادرید و بنفیکا رخ داد؛ جایی‌که جانلوکا پرستیانی به نژادپرستی علیه وینیسیوس جونیور متهم شد. قانون‌گذاران معتقدند زمانی که دهان بازیکن پوشیده باشد، امکان اثبات یا رد جملات مطرح‌شده دشوارتر می‌شود و فرد متهم می‌تواند با استناد به نبود شواهد روشن اتهامات خود را رد کند. 

 

کارت قرمز و شکست در صورت خروج از زمین در اعتراض به داوری 

یکی دیگر از تغییرات مهم قوانین فوتبال به برخورد شدیدتر با اعتراض‌های جمعی به تصمیمات داوری مربوط می‌شود. اهمیت این مورد پس از فینال جام ملت‌های آفریقا و خروج تیم ملی سنگال از زمین در اعتراض به یک پنالتی مشخص شد. در آن مسابقه، پس از توقف 16 دقیقه‌ای، بازی از سر گرفته شد و در نهایت، مراکش شکست خورد. با این حال، ماجرا به اینجا ختم نشد. در ماه مارس، کنفدراسیون فوتبال آفریقا به دلیل خروج دست‌جمعی بازیکنان سنگال، مراکش را با نتیجه 3-0 برنده اعلام کرد.

در پی این اتفاق، قوانین جدیدی در اختیار داوران قرار گرفته که طی آن، هر بازیکنی که در اعتراض به داوری از زمین خارج شود، ممکن است با کارت قرمز مستقیم مواجه شود. این مجازات شامل اعضای کادرفنی هم می‌شود. 

علاوه بر این، قانون جدید تصریح می‌کند هر تیمی که باعث نیمه‌تمام ماندن یا لغو یک مسابقه شود، در اصل بازنده آن دیدار شناخته خواهد شد و نتیجه مسابقه به سود حریف ثبت می‌شود؛ مگر آنکه شرایط ویژه‌ای وجود داشته باشد که تصمیم دیگری را توجیه کند.

اختیارات جدید برای VAR؛ امکان تغییر ضربه کرنر

وقتی سیستم کمک داور ویدئویی معرفی شد، اختیارات بسیار کمی داشت و تنها در حوزه بررسی گل‌ها، پنالتی و کارت قرمز مستقیم می‌کرد. اکنون، این تکنولوژی اختیار عمل بیشتری پیدا کرده و می‌تواند در موارد بسیار مهمی تاثیرگذار باشد. در بروزرسانی جدید IFAB، این موارد دیده می‌شوند:

نکته قابل توجه دیگر این است که دخالت کمک‌داور ویدئویی زمان تایید می‌شود که به‌سرعت اشتباه را تشخیص داده و وارد عمل شود. در حقیقت، نباید در شروع مجدد بازی، مانند آن‌چه در ضربات پنالتی دیده می‌شود، تأخیر ایجاد شود.

با این حال، این قانون مشکلات مهمی هم دارد؛ در صورتی که تیم مهاجم از اشتباه بودن کرنر مطمئن باشد، به‌سرعت بازی را شروع می‌کند تا VAR فرصت دخالت را از دست دهد. همچنین، مدافعانی که با تصور اعلام کرنر به محوطه جریمه حریف رفته‌اند، در صورت تغییر تصمیم و اعلام ضربه دروازه، مجبور خواهند بود به سرعت به عقب بازگردند.

مبارزه با وقت‌کشی در فوتبال 

قانون هشت‌ثانیه‌ای دروازه‌بان‌ها که از ابتدای فصل جاری به اجرا درآمد، موفقیت‌آمیز ارزیابی شده است. بر اساس این قانون، داور با بالا بردن دست خود، به‌صورت بصری پنج ثانیه پایانی را به دروازه‌بان اعلام می‌کند و بازیکن می‌داند که تنها چند ثانیه فرصت دارد توپ را از دستان خود رها کند؛ در غیر این صورت یک ضربه کرنر به سود تیم حریف اعلام خواهد شد.

اکنون نهاد قانون‌گذاری فوتبال قصد دارد همین رویکرد را درباره ضربات دروازه و پرتاب اوت هم اجرا کند. اگر داور تشخیص دهد که دروازه‌بان عمداً آغاز مجدد بازی را به تأخیر می‌اندازد، شمارش معکوس پنج‌ثانیه‌ای مشابهی را آغاز خواهد کرد. در صورتی که توپ در این بازه زمانی به جریان نیفتد، تیم رقیب به یک کرنر دست می‌یابد. این شمارش معکوس در مورد پرتاب اوت نیز اعمال خواهد شد. در چنین شرایطی، اگر بازیکن در زمان تعیین‌شده توپ را وارد زمین نکند، پرتاب از همان نقطه به تیم حریف واگذار خواهد شد.

 

محدودیت زمانی برای خروج بازیکن تعویضی از زمین 

بر اساس این قانون، بازیکن تعویضی تنها ۱۰ ثانیه فرصت خواهد داشت تا از زمین مسابقه یا نزدیک‌ترین نقطه از محدوده اطراف زمین خارج شود. داور نیز می‌تواند برای اجرای این قانون، شمارش معکوس پنج‌ثانیه‌ای را آغاز کند. 

در صورتی که این قانون رعایت نشود، بازیکن جایگزین اجازه نخواهد داشت بلافاصله وارد زمین شود. او پس از سپری شدن یک دقیقه از جریان بازی و در نخستین توقف مسابقه اجازه ورود به زمین را پیدا خواهد کرد. البته این قانون شامل موارد خاص، مانند مصدومیت یا خطر ایمنی، نخواهد بود. 

درمان بازیکن مصدوم در درون زمین 

بر اساس قوانین جدید، بازیکنانی که برای دریافت خدمات پزشکی نیاز به درمانِ داخل زمین داشته باشند، پس از آغاز مجدد بازی باید به مدت یک دقیقه خارج از زمین بمانند؛ مگر در این موارد:

نکته قابل‌توجه این است که هیچ قانون جدیدی برای مقابله با روند مصدومیت‌های ساختگی دروازه‌بان‌ها تعریف نشده است. روشی که گاهی به عنوان یک تاکتیک برای ایجاد وقفه در بازی مورد استفاده قرار می‌گیرد تا سرمربی تیم فرصت برگزاری یک جلسه کوتاه و فوری با بازیکنان را پیدا کند. با این حال، وقتی سنگربان مصدوم می‌شود، بازیکنان حق رفتن به نزدیکی نیمکت خود را ندارند. 

VAR و خطاهای قبل از ضربه شروع مجدد

برای جام جهانی ۲۰۲۶ اصلاحیه‌ای در پروتکل کمک‌داور ویدئویی به تصویب رسیده که به تخلفات آشکار تیم مهاجم پیش از به جریان افتادن توپ در ضربات کرنر و ضربات آزاد مربوط می‌شود. بر اساس این اصلاحیه، اگر صحنه موردنظر در گل، پنالتی یا تصمیم انضباطی، تاثیر مستقیم داشته باشد، VAR از داور خواهد خواست تا مانیتور کنار زمین را بررسی کند. 

به عنوان مثال؛ اگر پیش از ارسال کرنر یا ضربه آزاد، بازیکن تیم مهاجم با خطای پنهانی (مانند سد کردن یا هل دادن) زمینه‌ساز گلزنی تیمش شده بود، گل مردود خواهد بود و ضمن برخورد انضباطی، ضرب کرنر یا آزاد تکرار می‌شود. در صورت موفق‌بودن این رویکرد، اصلاحیه موردنظر در لیگ‌های اروپایی هم اجرا خواهد شد.

 

خلاصه مطلب