طرفداری | بوسنی و هرزگوین کشوری کوچک در منطقه بالکان اروپا با حدود 3.5 میلیون نفر جمعیت است اما در همین جمعیت کم، مردمانی با اقوام درهمتنیده و زبانهای متفاوت کنار هم زندگی میکنند و همین موضوع، تاریخی پرحادثه را برای بوسنی رقم زده است. مردم بوسنی به زبانهای بوسنیایی، صربی و کرواتی صحبت میکنند. آنها به واسطه فرهنگ، تاریخ و جغرافیای خود، سختکوش و جنگجو هستتد و تیم ملی بوسنی این را مقابل ایتالیا در پلیآف جام جهانی به خوبی ثابت کرد.
از گروه B همچنین بخوانید:
تاریخ و فرهنگ
قدمت تاریخی بوسنی به قرون وسطی برمیگردد اما در قرن 15، پادشاهی بوسنی تحت سلطه امپراتوری عثمانی قرار گرفت. این دوره باعث درهمآمیختن نژادی و زبانی شد و فرهنگ اسلامی به فرهنگ قالب بوسنی تبدیل شد. با تضعیف امپراتوری عثمانی، آنها در اواخر قرن 19 به کنترل امپراتوری اتریش-مجارستان درآمدند.
ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند، ولیعهد امپراتوری اتریش-مجارستان در سارایووی بوسنی جرقه آغاز جنگ جهانی اول بود. پس از جنگ جهانی دوم، بوسنی تحت قلمروی یوگوسلاوی درآمد و پس از تجزیه یوگوسلاوی، در سال 1992 اعلام استقلال کرد. اگرچه صربستان با هدف پاکسازی قومی، جنگی خونین راه انداخت و پس از سه سال جنگ، بهدنبال بمبارانهای آمریکا و ناتو، مجبور به پذیرش توافق دیتون و استقلال کشور بوسنی و هرزگوین شد. صدها هزار نفر در بوسنی در پی این جنگ، کشته و میلیونها نفر آواره شدند.
بوسنی یکی از معدود کشورهایی در اروپا است که اکثریت جمعیت آن مسلمان هستند و این موضوع دستمایه نژادپرستی از سوی صربها میشود. یکی از بهانههای صربها برای راهاندازی نسلکشی در بوسنی، این بود که آنها بالکانی اصیل نیستند و «تُرک» به حساب میآیند اما خزانه ژنی بوسنیاییها و صربها تقریباً یکسان است.
جغرافیا
نقشه بوسنی به قلب شباهت دارد و به همین دلیل به آن قلب بالکان میگویند. بوسنی که در بالکان و جنوب شرق اروپا واقع شده، با کرواسی، صربستان و مونتهنگرو مرز دارد. اکثر مساحت این کشور کوهستانی است.
یک میم اینترنتی معروف درباره مرز کرواسی و بوسنی وجود دارد که کرواسی مانع رسیدن خط ساحلی به بوسنی شده و همه ساحل دریای آدریاتیک را مال خودش کرده است اما در حقیقت بوسنی در همان منطقه 20 کیلومتر خط ساحلی دارد که این یکی از کوتاهترین خطوط ساحلی اروپا است.
نکات جالب درباره بوسنی و هرزگوین
- بوسنی و هرزگوین تنها کشور جهان است که سابقه حضور در جام جهانی را دارد اما هرگز نتوانسته در رقابت قارهای (جام ملتهای اروپا) شرکت کند.
- به سارایوو، اورشلیم اروپا میگویند زیرا مسجد، کلیسا و کنیسه در فواصل نزدیک به هم در این شهر وجود دارند و تنوع قومی و مذهبی گسترده است.
- سیستم تراموا (قطار شهری) در سارایوو در سال 1885 راهاندازی شد؛ 16 سال زودتر از لندن!
- بوسنی و هرزگوین از نظر اداره کشور سیستم منحصربهفردی دارد؛ ریاست جمهوری در این کشور هر 8 ماه یک بار میان یک بوسنیایی مسلمان، یک بوسنیایی صربتبار و یک بوسنیایی کرواتتبار در گردش است.
- بوسنی و هرزگوین به دلیل نداشتن منابع معدنی، از فقیرترین کشورهای اروپا است و حدود یکچهارم کشور زیر خط فقر زندگی میکنند.
مشاهیر
- ادین ژکو؛ وقتی اسمی از بوسنی میآید بدون شک او اولین نامی است که به ذهن میرسد. او با سابقه بازی در وولفسبورگ، منچسترسیتی، اینتر و رم یکی از بهترین مهاجمان دهه گذشته فوتبال اروپا بوده است و میتوان او را بهترین فوتبالیست تاریخ بوسنی دانست.
- دنیس تانوویچ؛ او کارگردان فیلم «No man's land» است که برنده اسکار بهترین فیلم خارجی سال 2002 شد. این فیلم به اتفاقات دیوانهوار قومی-نژادی در پی فروپاشی یوگوسلاوی میپردازد و نشان میدهد چگونه مردمی که تا دیروز دوست و همسایه بودند، شروع به کشتن یکدیگر میکنند. این فیلم بیش از فروپاشی یک کشور به از دست رفتن اخلاق و انسانیت در گرداب دیکتاتوری درونی میپردازد.
مسیر صعود بوسنی و هرزگوین به جام جهانی 2026
بوسنی نسبت به پتانسیل خود در مرحله مقدماتی نتایج خوبی گرفت. آنها که در مرحله مقدماتی در گروه متعادلِ اتریش، رومانی، قبرس و سن مارینو قرار گرفتند، موفق شدند 17 امتیاز از 8 بازی به دست آورند (5 برد، 2 تساوی و یک باخت) و پس از اتریش 19 امتیازی بهعنوان تیم دوم راهی پلیآف شدند.
در پلیآف، قرعه نسبتاً سختی نصیب بوسنی شد. آنها در نخستین بازی، مهمان ولز بودند و شانسشان برای راهیابی به فینالِ چهارجانبه، کم ارزیابی میشد. در کاردیف، بوسنی با یک گل عقب افتاد اما منجی همیشگی، ادین ژکو با گل دقیقه 86 خود بازی را به وقتهای اضافه کشاند. پس از تساوی 1-1 در وقتهای اضافه، بوسنی موفق شد با پیروزی 4-2 در ضربات پنالتی، راهی فینال شود.
در فینال، بوسنی باید به مصاف ایتالیای نامدار میرفت؛ تیمی که پس از دو دوره ناکامی در صعود به جام جهانی، انگیزههای بسیار بالایی داشت اما برگ برنده بوسنی، بازی با حمایت هواداران خودی در استادیوم شهر زنیتسا بود. بوسنی ابتدا با اشتباه دروازهبان خود و گل مویزه کین، عقب افتاد اما اخراج ناشیانه باستونی روی پاس اشتباه دوناروما، معادلات را عوض کرد. بوسنی تبدیل به تیم مالک توپ و میدان شد و با گل دقیقه 79 هریس تاباکوویچ، بازی را به تساوی کشاند. مثل بازی قبلی، وقتهای اضافه هم گلی نداشت. این تصور وجود داشت مهارت پنالتیگیری دوناروما، ایتالیا را نجات دهد اما پسرک توپجمعکن بوسنیایی، کاغذ دستورالعمل پنالتیهای دوناروما را پاره کرد تا جادوی او در ضربات پنالتی از بین برود. با ضربات ضعیف پیو اسپوزیتو و کریستانته و البته دقت بالای بوسنیاییها، ایتالیا 4-1 شکست خورد تا حسرت حضورش در جام جهانی حداقل 16 ساله شود و بوسنی با دومین صعودش به جام جهانی، غرق شادی شد.
نتایج و عملکرد بوسنی و هرزگوین در ادوار جام جهانی
بوسنی و هرزگوین در تاریخ خود فقط یک مرتبه و در سال 2014 جواز حضور در جام جهانی را کسب کرده است. بوسنی و هرزگوین پس از استقلالش در سال 1993، برای اولین بار از مقدماتی جام جهانی 1998 واجد شرایط شرکت در بازیها شد و غیر از سالهای 2014 و 2026 در باقی سالها در صعود به جام جهانی ناکام بود. بوسنی و هرزگوین در جام جهانی 2014 با دو شکست مقابل آرژانتین و نیجریه و پیروزی مقابل ایران، با سه امتیاز از سه بازی در مرحلۀ گروهی حذف شد تا رتبه بیستم را به دست آورد.
| سال جام جهانی | مرحله | رتبه |
| 1930 تا 1990 | بخشی از یوگوسلاوی | |
| 1994 | امکان شرکت نداشت (جنگ و بهرسمیت نشناخته شدن استقلال) | |
| 1998 تا 2010 | صعود نکرد | |
| 2014 | گروهی | 20 |
| 2018 تا 2022 | صعود نکرد | |
ستارگان و رکوردداران بوسنی و هرزگوین در تاریخ جام جهانی
با توجه به اینکه بوسنی فقط یک بار در جام جهانی حضور داشته، رکوردهای بازیکنان این تیم در جام جهانی محدود است. شش بازیکن رکورد 100% بازی در سه مسابقۀ بوسنی در جام جهانی 2014 را داشتهاند: آسمیر بگوویچ، محمد بشیچ، امیر اسپاهیچ، میرعالِم پیانیچ، وداد ایبیشویچ و ادین ژکو.
بوسنی در جام جهانی 2014 موفق شد چهار گل بهثمر برساند که هر چهار گل توسط چهار بازیکن مختلف زده شدند: آویدیا ورشایویچ، میرعالِم پیانیچ، وداد ایبیشویچ و ادین ژکو.
بوسنی در جام جهانی یک بار به دست یار خودی دروازهاش باز شد؛ سئاد کولاشیناچ با گذشت 2 دقیقه و 6 ثانیه از بازی مقابل آرژانتین گلبهخودی زد تا سریعترین گلبهخودی تاریخ جام جهانی را به نام خودش و بوسنی ثبت کند.
اولین گلزن بوسنی و هرزگوین در جام جهانی
رکوردهای فردی و تیمی بوسنی و هرزگوین
- بیشترین بازی ملی: ادین ژکو با 148 بازی (2007-تاکنون)
- بیشترین گل زده: ادین ژکو با 73 گل (2007-تاکنون)
- بهترین نتیجه: پیروزی 8-1 مقابل لیختناشتاین (سپتامبر 2012)
- بدترین نتیجه: باخت 7-0 مقابل آلمان (نوامبر 2024)
- بهترین رنکینگ فیفا: 13 (اوت 2013)
- بدترین رنکینگ فیفا: 173 (سپتامبر 1996)
تقویم مسابقات بوسنی و هرزگوین در جام جهانی 2026
| هفته | بازی | روز و تاریخ | ساعت | استادیوم |
| 1 | کانادا-بوسنی | جمعه 22 خرداد 1405 | 22:30 به وقت تهران | بیاماو فیلد، تورنتو |
| 2 | سوئیس-بوسنی | پنجشنبه 28 خرداد 1405 | 22:30 به وقت تهران | استادیوم سوفای، اینگلوود کالیفرنیا |
| 3 | بوسنی-قطر | چهارشنبه 3 تیر 1405 | 22:30 به وقت تهران | لومن فیلد، سیاتل |
بازیکنان شاخص بوسنی و هرزگوین در جام جهانی 2026
بوسنی با هدایت سرگی باربارز، ستاره سابق هامبورگ ترکیب نسبتاً جوانی در اختیار دارد و میانگین سنی این تیم نزدیک به 27 سال است.
بدون شک ادین ژکو، مهاجم 40 سالۀ و تمامنشدنی بوسنی که احتمالاً بهترین بازیکن تاریخ این کشور بهحساب میآید، مهمترین ستاره و رهبر تیمش در این جام جهانی خواهد بود. ژکو میتواند با بازی و گلزنی در این جام، برای همیشه نامش را در تاریخ جام جهانی بهعنوان مؤثرترین بازیکن بوسنی تثبیت کند. در کنار ژکو، سئاد کولاشیناچ 32 ساله نیز از رهبران باتجربه این تیم به حساب میآید.
بوسنی چند بازیکن جوان و تأثیرگذار را در ترکیبش میبیند؛ کریم علیبگوویچ، وینگر 18 ساله سالزبورگ یکی از بازیکنانی است که در بازار نقل و انتقالات تابستانی مشتریان زیادی خواهد داشت و از جمله جوانترین بازیکنان جام جهانی بهشمار میرود. اما در این بین، طارق محرموویچ، مدافع 23 ساله ساسولو و محصول آکادمی یوونتوس که اینتر و چند باشگاه لیگ برتری را خواهان خود میبیند، مهمترین بازیکن جوان بوسنی است؛ کسی که از چند سال پیش جایگاه خود را در قلب خط دفاعی بوسنی، تثبیت کرده است.
پتانسیل عملکرد بوسنی و هرزگوین در جام جهانی 2026
شاید تا چند سال پیش و افت نسبی تیم ملی بوسنی، کسی فکر نمیکرد آنها بتوانند راهی جام جهانی شوند. حتی پس از قرعهکشی پلیآف نیز شانس آنها نسبت به ولز و ایتالیا خیلی پایینتر ارزیابی میشد اما حالا آنها در جام جهانی هستند و ایتالیا نه. با توجه به گروه آسانی که بوسنی در آن جای گرفته، صعود از مرحله گروهی و راهیابی به یکشانزدهم نهایی یک نتیجۀ قابل انتظار و واقعبینانه باشد اما در صورت پشت سر گذاشتن یک مرحله گروهی فوقالعاده، شاید رسیدن به یکهشتم نهایی نیز برای آنها در دسترس باشد.
