طرفداری | کشور کنونی عراق چندان کهن نیست اما در منطقهای واقع شده که یکی از نخستین تمدنهای بشری در آنجا شکل گرفته است. عراق که 48 میلیون نفر جمعیت دارد، میانگین سنی جمعیتش فقط 21.6 سال است و یکی از جوانترین کشورهای جهان محسوب میشود؛ جوانانی که آماده تشویق شیرهای بینالنهرین در دومین حضور در بزرگترین عرصه جهان فوتبال هستند.
تاریخ و فرهنگ
اکتشافات باستانشناسی نشان میدهد شمال عراق از حدود 65 هزار سال پیش، میزبان نئاندرتالها بوده و از زمان 10 هزار سال پیش از میلاد، یکی از مراکز تمدنی انسانها بوده است. تمدن سومر واقع در بینالنهرین نخستین تمدن شناخته شده بشری است و این تاریخ کهن باعث شده عراق، لقب «گهواره تمدن» بگیرد.
اولین سیستم نگارشی بشر، چهار هزار سال پیش از میلاد در عراق امروز به رشته تحریر در آمد. سومریها چرخ را به کار گرفتند و دولتشهر به وجود آوردند. بعدها امپراتوریهای آشور و بابل ایجاد شدند. در قرن ششم پیش از میلاد، کوروش کبیر از سرزمین پارس به بابل لشکرکشی کرد و برای دو قرن، عراق بخشی از امپراتوری هخامنشیان بود.
سپس این منطقه تحت قلمروی اسکندر کبیر و سلوکیها در آمد و اشکانیان در زمان مهرداد اول پیش به این منطقه مسلط شدند. با نابودی امپراتوری اشکانی به دست ساسانیان، عراق به مدت چهار قرن در اختیار کامل ساسانیان بود و تبدیل به مرز نبرد ارتش ساسانی و امپراتوری روم شرقی شد. جنگهای طولانی این دو امپراتوری باعث ضعیف شدن آنها شد و در نتیجه اعراب مسلمان توانستند برای تسخیر عراق، زمینهچینی کنند.
پس از شکست ساسانیان مقابل اعراب، اسلام به دین ساکنان اکثر مردم عراق تبدیل شد و امروزه، اسلام نقش مهمی در فرهنگ و سبک زندگی مردم عراق دارد. عراق دو مرتبه پایتخت جهان اسلام بوده است؛ بار اول در کوفه در زمان خلافت علی ابن ابیطالب (ع) بهعنوان چهارمین خلیفه از میان خلفای راشدین و بار دوم در زمان خلافتِ عباسیان. خلفای عباسی در قرن هشتم میلادی شهر بغداد را ساختند و آن را پایتخت خود کردند. بغداد که برای پنج قرن، پایتخت جهان اسلام بود و با بیش از یک میلیون نفر جمعیت، مهمترین مرکز علمی جهان به شمار میرفت.
پس از دوره مغولها که ویرانی گستردهای در عراق به دنبال داشت، عراق تحت سلطه صفویان و سپس امپراتوری عثمانی قرار گرفت. پس از سقوط امپراتوری عثمانی بهدنبال شکست در جنگ جهانی اول، عراق در سال 1920 تحت قیمومیت بریتانیا قرار گرفت و سپس پادشاهی عراق در سال 1932 از بریتانیا اعلام استقلال کرد. در دهه 60 میلادی، حزب بعث در عراق به قدرت رسید و صدام حسین به مرور به دیکتاتور بیرحم عراق بدل شد. او جاهطلبیهای زیادی در سر داشت و سودای کشورگشایی در سر میپروراند.
صدام پس از هشت سال جنگ با ایران، کویت را اشغال کرد اما آمریکا با متلاشی کردن نیروهای مسلح عراق، آنها را وادار به عقبنشینی کرد. پس از یک دهه کشمکش بر سر نابودی سلاحهای کشتار جمعی، آمریکا در سال 2003 به عراق حمله کرد و صدام ظرف سه هفته سرنگون شد اما سالها جنگ و مصیبت گریبان عراقیها را گرفت.
از سال 2008 عراق به شکل دموکراتیک و جمهوری اداره میشود.
جغرافیا
عراق پنجاه و هشتمین کشور بزرگ جهان و تقریباً هماندازه ایالت کالیفرنیا در آمریکا است. بخش مهمی از این کشور را صحرا تشکیل داده اما مناطق مابین دو رود دجله و فرات، حاصلخیز است. شمال عراق، کوهستانی است که اقوام کرد بیشتر آنجا ساکن هستند. عراق به واسطه اقلیم گرم و خشکش یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خرما در جهان به شمار میرود.
نکات جالب دربارۀ عراق
- اولین سیستم نوشتاری جهان در سرزمین عراق کنونی شکل گرفته است.
- بغداد در زمان عباسیان، بزرگترین شهر جهان بود.
افراد معروف تاریخ عراق
- صدام حسین؛ او رئیسجمهور نهچندان خوشنام عراق بود که از سال 1979 تا 2003 بر عراق حکومت کرد و پس از سالها جنگ و خونریزی، در سال 2003 پس از حمله آمریکا به عراق، سرنگون و دستگیر شد و در سال 2006، دستگاه حاکم او را به دار مجازات آویخت.
- زها حدید؛ او که یکی از مشهورترین معماران تاریخ معاصر بهشمار میرود، متولد بغداد بود و در سال 2008، مجله فوربس او را در ردۀ شصتونهمین زن قدرتمند جهان قرار داد. معماری زها حدید، بهعنوان پلی میان مدرنیسم و عصر دیجیتال شناخته میشود.
- یونس محمود؛ کاپیتان سابق تیم ملی عراق، مؤثرترین بازیکن این تیم در راه رسیدن به قهرمانی تاریخ جام ملتهای آسیای 2007 بود و به واسطه همان درخشش حتی نامش در لیست 30 نفره توپ طلای 2007 قرار گرفت و بیست و نهم شد! یونس محمود به تازگی به سمت ریاست فدراسیون فوتبال عراق منصوب شده است.
مسیر صعود عراق به جام جهانی 2026
عراق پرپیچوخمترین مسیر در بین تمام 48 تیم حاضر در جام جهانی را پیمود و برای رسیدن به این تورنمنت، مجموعاً 21 بازی انجام داد که بیشترین تعداد بازی مقدماتی میان کل تیمهایی است که در جام جهانی حاضر هستند.
انتخابی جام جهانی 2026 در قاره آسیا در دو مرحله مقدماتی انجام شد. مرحله اول در 9 گروه 4 تیمی برگزار شد که عراق در گروه اندونزی، ویتنام و فیلیپین قرار گرفت و با پیروزی در همه بازیهایش بهعنوان صدرنشین به مرحله بعدی صعود کرد.
مرحله دوم که شامل تیمهای قدرتمندتر آسیا بود، در 3 گروه 6 تیمی انجام شد که در هر گروه، دو تیم اول به صورت مستقیم راهی جام جهانی میشدند و تیمهای سوم و چهارم هر گروه نیز شانس مجددی در پلیآف داشتند.
عراق در گروه کره جنوبی، اردن، عمان، فلسطین و کویت قرار گرفت و با کسب چهار برد، سه تساوی و سه باخت، پایینتر از کره جنوبی و اردن با قرار گیری در رده سوم، به پلیآف منطقه آسیا رسید.
در دور گروهی پلیآف آسیا که در دو گروه سه تیمی انجام میشد، عراق با عربستان سعودی و اندونزی همگروه شد. عراق پس از شکست دادن اندونزی، مقابل عربستان سعودی به تساوی رسید و این دو تیم امتیاز و تفاضل گل برابر داشتند اما به دلیل گل زده کمتر عراق، آنها دوم شدند و آنها راهی دور دوم پلیآف شدند تا با امارات، تیمی که در گروه قطر و عمان دوم شده بود مصاف دهند.
در دیدارهای رفتوبرگشت، ابتدا عراق در زمین امارات به تساوی 1-1 رسید اما با گل دقیقه 17+90 در زمین خودی، توانستند 2-1 پیروز شوند و به پلیآف بین قارهای برسند.
در پلیآف بین قارهای نیز عراق به دلیل رنکینگ بهتر نسبت به سایر تیمهای هممسیر، راهی فینال مسیر دوم شد تا با بولیوی که موفق به شکست سورینام شده بود، مصاف دهد. در این مسابقه به میزبانی مکزیک، عراق موفق شد 2-1 بر بولیوی غلبه کند و پس از طی کردن پنج مرحله به جام جهانی برسد.
نتایج و عملکرد عراق در ادوار جام جهانی
تا پیش از 2026 عراق فقط یک مرتبه توانسته حضور در جام جهانی را تجربه کند. عراق در سال 1986 بلیت جام جهانی مکزیک را به دست آورد اما با سه شکست در گروه مکزیک، پاراگوئه و بلژیک، بدون امتیاز در مرحله گروهی حذف شد و رتبه 23 را در جام جهانی 24 تیمی به دست آورد.
| سال جام جهانی | مرحله | رتبه |
| 1930 تا 1950 | عضو فیفا نبود | |
| 1954 تا 1970 | شرکت نکرد | |
| 1974 | صعود نکرد | |
| 1978 | در مقدماتی انصراف داد | |
| 1982 | صعود نکرد | |
| 1986 | گروهی | 23 |
| 1990 تا 2022 | صعود نکرد | |
ستارگان و رکوردداران عراق در تاریخ جام جهانی
عراق فقط یک دوره در جام جهانی شرکت کرده و رکوردهای بازیکنان این تیم در جام جهانی محدود است. هفت بازیکن رکورد حضور در هر سه مسابقه عراق در جام جهانی 1986 را ثبت کردهاند: خلیل علاوی، رحیم حمید، ناطق هاشم، غنیم عریبی، ناظم شاکر، الحسین شهاب و احمد راضی.
احمد راضی نیز تنها گل عراق در جام جهانی را در جریان شکست 2-1 مقابل بلژیک به ثمر رساند.
اولین گلزن عراق در جام جهانی
احمد راضی اولین و تنها گلزن عراق در جام جهانی است. او در بازی با بلژیک موفق به گلزنی شد. راضی در سال 2020 و در 56 سالگی در اثر ابتلا به ویروس کرونا درگذشت.
رکوردهای فردی و تیمی عراق
- بیشترین بازی ملی: یونس محمود با 148 بازی (16-2002)
- بیشترین گل زده: حسین سعید با 78 گل در 137 بازی (86-1976)
- بهترین نتیجه: پیروزی 13-0 مقابل اتیوپی (اوت 1992)
- بدترین نتیجه: باخت 7-1 مقابل ترکیه (دسامبر 1959)
- بهترین رنکینگ فیفا: 39 (اکتبر 2004)
- بدترین رنکینگ فیفا: 139 (ژوئیه 1996)
تقویم مسابقات عراق در جام جهانی 2026
| هفته | بازی | روز و تاریخ | ساعت | استادیوم |
| 1 | عراق - نروژ | چهارشنبه، 27 خرداد 1405 | 01:30 به وقت تهران | استادیوم ژیلت، فاکسبرو |
| 2 | فرانسه-عراق | سهشنبه، 2 تیر 1405 | 00:30 به وقت تهران | لینکلن فایننشال فیلد، فیلادلفیا |
| 3 | سنگال-عراق | جمعه، 5 تیر 1405 | 22:30 به وقت تهران | بی ام او فیلد، تورنتو |
بازیکنان شاخص عراق در جام جهانی 2026
عراق با هدایت گراهام آرنولد، سرمربی باتجربه استرالیایی همراه با تیمی جوان پا به جام جهانی میگذارد. بیش از نیمی از بازیکنان ترکیب عراق، لژیونر هستند.
أیمن حسین، مهاجم تنومند 30 ساله یکی از باتجربهترین بازیکنان عراق است که در سالهای اخیر مرد اول خط حمله تیم ملیاش بوده است. غیر از او، علی الحمادی مهاجم 24 ساله لوتون انگلیس و مهند علی 25 ساله میتوانند برای خط حمله عراق تأثیرگذار باشد.
عراق چندین بازیکن جوان و لژیونر هم دارد که این جام جهانی میتواند سکوی پرتابی برای آنها باشد. زیدان اقبال، هافبک 23 ساله محصول آکادمی منچستریونایتد و عضو اوترخت هلند به همراه مارکو فرج، وینگر 22 ساله ونتزیای ایتالیا از جمله جوانانی هستند که میتوانند پدیده عراق در این جام باشند.
پتانسیل عملکرد عراق در جام جهانی 2026
اگر نگوییم گروه مرگ، گروه عراق یکی از سختترین گروههای جام جهانی 2026 است و با توجه به حضور فرانسۀ مدعی و دو تیم پرستاره سنگال و نروژ، عراقِ کمتجربه برای صعود از گروه نیاز به شگفتیسازی بزرگی دارد. صعود عراق از گروه، حداقل روی کاغذ واقعبینانه بهنظر نمیرسد و شاید حذف در مرحله گروهی همراه با امتیازگیری و عملکردی بهتر نسبت به جام جهانی 1986 نتیجه خیلی بدی هم نباشد.