طرفداری | در حالی که بازی اروگوئه و اسپانیا به پایان نزدیک میشد، مارچلو بیلسا روی جعبهی یخ کنار زمین نشسته بود و با خود زمزمه میکرد. آسمان با رعد و برق شکافته میشد و بازیکنان اروگوئه، با پیراهنهای آبی آسمانی، یکی پس از دیگری روی زمین از پا افتاده بودند.
با سومین اشتباه فرناندو موسلرا، اروگوئه مقابل اسپانیا با نتیجه 1-0 شکست خورده بود. در همان مسابقه، فدریکو والورده، کاپیتان بیلسا، بدون اینکه نگاهی به سرمربیاش داشته باشد، تعویض شد. مرد آرژانتینی تا پایان مسابقه بدون هیچ واکنش احساسی نظارهگر اتفاقات بود، اما زمانی که برای انجام مصاحبه کنار زمین منتظر مانده بود، ناگهان سکوتش شکست و با صدایی بلند فریاد زد: بجنب دیگه! معطلش نکن.
همین واکنش کوتاه، تصویری روشن از دورهای بود که از ابتدا تا پایان، با درگیری، تنش و اختلاف همراه شد. دورهای که با امیدهای فراوان آغاز شده بود اما در نهایت با حذف بدون حتی یک پیروزی در جام جهانی به پایان رسید. به گفته منابع نزدیک، دلایل مشخصی برای فروپاشی اروگوئه در جام جهانی 2026 وجود داشت:
- اختلاف قدیمی درباره شیوه مدیریت و ارتباط بیلسا با بازیکنان
- نگرانیها درباره فشار و شدت تمرینات
- تلاش بازیکنان برای تغییر تاکتیک دیدار با اسپانیا
- جلسهای که بیلسا نتوانست بازیکنان را نسبت به ایدههایش متقاعد کند
بیلسا در آخرین جملات خود، پیرامون دوران کاریاش در اروگوئه گفت: اگر از من بپرسید این دوره چگونه در یادها خواهد ماند، باید بگویم دورهای بود که هیچ میراثی از خود بر جا نگذاشت.
یک امید و شروع تازه در سال 2023
سال ۲۰۲۳، فدراسیون فوتبال اروگوئه با تلاش فراوان موفق شد بیلسا را برای امضای قرارداد سه ساله متقاعد کند. سرمربی آرژانتینی به سختی پروژهای را میپذیرفت و از زمان جدایی پایان همکاری با شیلی در سال 2011، دیگر هدایت هیچ تیم ملی را بر عهده نگرفته بود.
پس از پایان دوران چهار ساله مرد 70 ساله در لیدز یونایتد، ایگناسیو آلونسو، رئیس فدراسیون اروگوئه، مربیای را استخدام کرد که به فوتبال تهاجمی، پرسرعت و بدون محافظهکاری مشهور بود و از تاثیرگذارترین مربیان پنج دهه اخیر فوتبال به شمار میرفت. او برای هدایت آبیآسمانیها، بالاترین دستمزد کوپا آمریکا 2024 را دریافت کرد.
بیلسا در نخستین اظهارات خود اعلام کرد که دلیل همکاری با اروگوئه، کیفیت بالای بازیکنان این کشور است. با این حال، به محض تغییر آرایش تیم به سیستم 3-3-4، دوران بازیکنانی مانند ادینسون کاوانی، لوئیس سوارز و دیگو گودین به پایان رسید و آنها به تیم ملی دعوت نشدند.
نتایج اولیه نشان داد برنامههای بیلسا جواب داده است. اروگوئه در شش هفته ابتدایی مرحله انتخابی جام جهانی در آمریکای جنوبی بهترین خط حمله را داشت. آنها برزیل را شکست دادند و پس از 12 سال در خاک آرژانتین به پیروزی رسیدند.
آغاز فروپاشی و از دستدادن رختکن
با وجود اینکه اروگوئه در نهایت به مقام سوم کوپا آمریکا ۲۰۲۴ رسید، نشانههای افت تیم از همان مسابقات آشکار شد. پس از پیروزی 5-0 برابر بولیوی، این تیم در سه بازی بعد تنها یک گل به ثمر رساند. در نهایت اروگوئه در مرحله نیمهنهایی برابر کلمبیایی که بخش زیادی از مسابقه را با ده نفر ادامه داد، شکست خورد و حذف شد.
اگرچه بسیاری از بازیکنان از نظر فنی با ایدههای فوتبالی مارسلو بیلسا موافق بودند، اما شیوه مدیریت خشک، صریح و کماحساس او به مرور باعث نارضایتی بخشی از رختکن شد. گزارشها حاکی از آن بود که مهمترین انتقادها به رفتار مربی آرژانتینی، سردی او در برخورد با بازیکنان، رفتار نامناسب با اعضای کادر اجرایی و همچنین برگزاری تمرینات جداگانه برای بازیکنان اصلی و نفرات ذخیره مربوط میشد.
لوئیس سوارز پیشتر فاش کرده بود که رفتار بیلسا با داروین نونیز، مهاجم سابق لیورپول را تا مرز اشک ریختن پیش برد. به همین علت، وقتی کوپا آمریکا به پایان رسید، هیچکدام از بازیکنان حاضر نشدند از سرمربی خود حمایت کنند.
پس از شکست سنگین 5-1 اروگوئه مقابل آمریکا در دیداری دوستانه در ماه نوامبر، بیلسا در اعترافی عجیب گفت: من آدم سمیای هستم. حضور در کنار من حال اطرافیانم را بدتر میکند.
تمرینات طاقتفرسا و ایدههای سنتی
بازیکنان اروگوئه معتقد بودند شیوه تمرینی در تیم ملی با استانداردهای روز فوتبال باشگاهی فاصله دارد. در حالی که بسیاری از باشگاههای بزرگ دنیا از روشهای مدرن ریکاوری و مدیریت فشار تمرین استفاده میکنند، اردوهای تیم ملی اروگوئه زیر نظر بیلسا بیشتر یادآور فوتبال نسلهای گذشته بود.
رونالد آرائوخو، مدافع بارسلونا و یکی از مهرههای کلیدی تیم، با مصدومیتی جزئی در ناحیه ساق پا به اردو دعوت شد. بارسلونا پیش از اعزام او هشدار داده بود که نباید برخی تمرینات را با حداکثر فشار انجام دهد، اما آسیبدیدگی این بازیکن در جریان اردو تشدید شد.
در کنار دعوت بحثبرانگیز از فرناندو موسلرا، گلر 40 ساله، تصمیم بیلسا برای عدم برگزاری بازی دوستانه پیش از جام جهانی هم با انتقادهای زیادی همراه شد. او اعتقاد داشت که این زمان باید صرف هماهنگیهای تاکتیکی شود.
شکستهای تاکتیکی در جام جهانی
جام جهانی برای قهرمان دو دوره این رقابتها، با تساوی 1-1 برابر عربستان سعودی همراه شد. با اشتباه فرناندو موسلرا و فقدان کیفیت در خط حمله، تیم تحت هدایت مارچلو بیلسا در یک بنبست آشکار قرار داشت. شش روز بعد، همان مشکلات در تساوی 2-2 با کیپ ورد تکرار شدند.
اگرچه بازیکنان اروگوئه با انرژی و فشار بالا بازی میکردند، اما همچنان از اشتباهات فردی و قابل اجتناب ضربه میخوردند. موسلرا به شکلی عجیب و غافلگیرکننده، روی هر دو گل کیپ ورد مقصر بود تا تکلیف صعود تیم به هفته پایانی کشیده شود. جایی که او با ثبت یک اشتباه دیگر برابر اسپانیا، بلیت بازگشت به کشور را امضا کرد.
درخواست تغییر تاکتیک از سوی بازیکنان اروگوئه
چند روز پیش از دیدار با اسپانیا، سه هافبک اروگوئه یعنی فدریکو والورده، رودریگو بنتاکور و مانوئل اوگارته خواهان برگزاری یک نشست فنی بودند. آنها پیشنهاد کردند به جای فلسفه همیشگی و تمرکز بر روی پرس از بالا، بازی را با دفاع فشرده آغاز کرده و از روی ضدحملات به حریف آسیب وارد کنند. در همان جلسه، بازیکنان اروگوئه به تمرین طاقتفرسای تیم و خستگی فیزیکی نیز اشاره کردند.
بیلسا در فوتبال به عنوان یکی از سرسختترین و ایدئولوژیکترین مربیان شناخته میشود. مربیای که به ندرت از اصول فنی خود عقبنشینی میکند و انتظار دارد بازیکنانش به او وفادار بمانند.
سرمربی آرژانتینی در پاسخ به درخواست شاگردانش، یک جلسه تیمی تشکیل داد و درباره ایدههای تاکتیکیاش برای دیدار با اسپانیا صحبت کرد. او حاضر به عقبنشینی نشده بود. وقتی این جلسه طولانی به پایان رسید، بازیکنان درک روشنی از برنامه تیم برای متوقفکردن لاروخا نداشتند.
اروگوئه در یک سوم اولیه دیدار با اسپانیا عملکرد فیزیکی قابلقبولی داشت. اما یک اشتباه، کار آنها را تمام کرد؛ جایی که بیلسا از اوگارته خواسته بود هنگام از دستدادن مالکیت توپ، با اضافه شدن به خط دفاع، آرایش تیم را از 3-3-4 به 1-4-5 تغییر دهد.
در نتیجه، اروگوئه با متحملشدن شکست 1-0، با کسب تنها دو امتیاز، از جام جهانی 2026 کنار رفت.
پایان مارچلو بیلسا، تردیدِ اروگوئه
مارچلو بیلسا در ماه مِی گفته بود که در پایان جام جهانی از شغلش کنارهگیری میکند. یکی از افراد نزدیک به او نیز تایید کرده که احتمال پایان دوران سرمربی 70 ساله در فوتبال کاملاً جدی است. با این حال، بیلسا هیچگاه تمام افکار و برنامههایش را به طور کامل با دیگران در میان نمیگذارد.
بخش عمدهای از بازیکنان فعلی اروگوئه در اوج دوران فوتبالشان قرار دارند و احساس میکنند به دلیل پروژه شکستخورده بیلسا، فرصت خاص دیگری در سطح ملی نخواهند داشت. در اروگوئه، یک پرسش مهم وجود دارد: نسل آینده فوتبال کشور از کجا خواهد آمد؟ چرا که تحت هدایت بیلسا، هیچکدام از بازیکنان تیمهای پایه به سطح بزرگسالان راه نیافتند.
از دوران بیلسا در اروگوئه این جملات به یادگار ماند:
مسئول اصلی این شکست و این ناامیدی، من هستم. احساس میکنم چیزی برای فوتبال اروگوئه به جا نگذاشتهام. اگر در سه سال حضورم نتوانسته باشم به نتیجه برسم، هر کاری هم انجام داده باشم، در نهایت ریشه نخواهد دواند و ماندگار نخواهد شد.
گزارشی از جیکوب وایتهد، آدام کرفتون و تیم نویسندگان اتلتیک