بخش بزرگی از قضاوتها درباره بهترین دروازهبانان تاریخ جام جهانی، بیش از آنکه بر مبنای آمار و عملکرد باشد، از دل حافظه جمعی بیرون میآید؛ حافظهای که گاهی یک مهار تاریخی یا یک تصویر ماندگار را بالاتر از کیفیت واقعی یک تورنمنت مینشاند. به همین دلیل، در این یادداشت یک چارچوب دادهمحور طراحی شده تا عملکرد دروازهبانان قهرمان جام جهانی در سال قهرمانیشان با معیارهایی همسان و قابل مقایسه ارزیابی شود.
این مدل بر چهار شاخص بنا شده است: نتیجه بازی، کلینشیت، مهارها و شرایط زمینهای مسابقه. برای آنکه تفاوت تعداد مسابقات در ادوار مختلف بر خروجی نهایی اثر نگذارد، امتیاز همه دروازهبانان بر پایه ۷ بازی همتراز شده است.
در شاخص کلینشیت، بسته ماندن دروازه در ۹۰ دقیقه ۵ امتیاز و در پایان وقت اضافه ۱۰ امتیاز دارد. گلهای پنالتی و گلبهخودی نیز از محاسبات کنار گذاشته شدهاند. در شاخص نتیجه، پیروزی در ۹۰ دقیقه ۱۰ امتیاز، برد در وقت اضافه ۱۵ امتیاز و صعود از مسیر ضربات پنالتی ۲۰ امتیاز به همراه دارد، در حالی که برد با اختلاف ۳ گل یا بیشتر ۵ امتیاز اضافه میکند. در شاخص مهارها نیز هر مهار پنالتی یا هر مهار موقعیت صددرصدی ۵ امتیاز دریافت میکند. در بخش شرایط زمینهای هم پیروزی برابر میزبان یا قهرمان سابق جهان ۵ امتیاز دارد. در مسابقاتی که داده کامل در دسترس نبوده، وزن شاخص غایب به صورت نسبی میان سایر شاخصها توزیع شده است. همچنین برای انعکاس اهمیت مراحل مختلف، ضریب مرحله گروهی ۰٫۵، مراحل حذفی ۱٫۰ و نیمهنهایی و فینال ۱٫۵ در نظر گرفته شده است.
خروجی نهایی، تصویری جالب از تاریخ بزرگترین رویداد فوتبال جهان ارائه میکند. جانلوئیجی بوفون در جام جهانی ۲۰۰۶ با ۱۵۲٫۲۵ امتیاز در صدر قرار گرفته است؛ عملکردی که از ثبات، کلینشیتهای متوالی و عبور از یک مسیر دشوار در مرحله حذفی ساخته شد. مانوئل نویر در ۲۰۱۴ با ۱۳۴٫۷۵ امتیاز در رتبه دوم ایستاده و گوردون بنکس، دروازهبان افسانهای انگلیس در ۱۹۶۶، با ۱۱۴٫۸۰ امتیاز سوم است. پس از این سه نفر، اونای سیمون، دینو زوف، ایکر کاسیاس و فابین بارتز قرار دارند؛ دروازهبانانی که هرکدام در بستر تاکتیکی و تاریخی متفاوتی به قهرمانی جهان رسیدهاند.
شاید مهمترین نکته این رتبهبندی، فاصله بوفون با دیگر قهرمانان باشد؛ فاصلهای که نشان میدهد جام جهانی ۲۰۰۶ تنها یک قهرمانی معمولی برای ایتالیا نبود، بلکه یکی از کاملترین نمایشهای فردی یک دروازهبان در تاریخ این تورنمنت را رقم زد؛ نمایشی که بوفون را بر فراز آسمانهای جام جهانی نشاند.
۱ـ جانلوئیجی بوفون از ایتالیا در سال ۲۰۰۶، ۱۵۲٫۲۵ امتیاز
۲ـ مانوئل نویر از آلمان در سال ۲۰۱۴، ۱۳۴٫۷۵ امتیاز
۳ـ گوردون بنکس از انگلیس در سال ۱۹۶۶، ۱۱۴٫۸۰ امتیاز
۴ـ اونای سیمون از اسپانیا در سال ۲۰۲۶، ۱۰۷٫۵۰ امتیاز
۵ـ دینو زوف از ایتالیا در سال ۱۹۸۲، ۹۵٫۶۰ امتیاز
۶ـ ایکر کاسیاس از اسپانیا در سال ۲۰۱۰، ۹۴٫۸۰ امتیاز
۷ـ فابین بارتز از فرانسه در سال ۱۹۹۸، ۹۲٫۵۰ امتیاز
۸ـ آلدو اولیویری از ایتالیا در سال ۱۹۳۸، ۸۹٫۲۰ امتیاز
۹ـ مارکوس از برزیل در سال ۲۰۰۲، ۸۸٫۰۰ امتیاز
۱۰ـ هوگو لوریس از فرانسه در سال ۲۰۱۸، ۸۵٫۴۰ امتیاز
۱۱ـ سپ مایر از آلمان غربی در سال ۱۹۷۴، ۸۴٫۱۰ امتیاز
۱۲ـ کلودیو تافارل از برزیل در سال ۱۹۹۴، ۸۳٫۵۰ امتیاز
۱۳ـ جانپیرو کومبی از ایتالیا در سال ۱۹۳۴، ۸۲٫۸۹ امتیاز
۱۴ـ امیلیانو مارتینس از آرژانتین در سال ۲۰۲۲، ۸۱٫۲۰ امتیاز
۱۵ـ اوبالدو فیلول از آرژانتین در سال ۱۹۷۸، ۷۹٫۸۰ امتیاز
۱۶ـ گیلمار از برزیل در سال ۱۹۶۲، ۷۸٫۴۹ امتیاز
۱۷ـ بودو ایلگنر از آلمان در سال ۱۹۹۰، ۷۷٫۲۰ امتیاز
۱۸ـ روکه ماسپولی از اروگوئه در سال ۱۹۵۰، ۷۶٫۳۹ امتیاز
۱۹ـ انریکه بالسترو از اروگوئه در سال ۱۹۳۰، ۷۵٫۰۹ امتیاز
۲۰ـ نری پومپیدو از آرژانتین در سال ۱۹۸۶، ۷۳٫۹۰ امتیاز
۲۱ـ گیلمار از برزیل در سال ۱۹۵۸، ۷۲٫۵۰ امتیاز
۲۲ـ فلیکس از برزیل در سال ۱۹۷۰، ۷۱٫۸۰ امتیاز
۲۳ـ تونی تورک از آلمان غربی در سال ۱۹۵۴، ۷۰٫۵۰ امتیاز