طرفداری | برای دشمنانش، او یک مجرم است؛ راهزنی لپتاپ به دست با تمایلات آنارشیستی برای ایجاد هرجومرج و آشوب. اما برای حامیان و دلسوزانش، او یک قهرمان است؛ مجاهدی اخلاقمدار که آنقدر شجاعت داشت تا بر تاریکخانههای محبوبترین ورزش جهان نور بتاباند.
در دنیای روی پینتو، مرد پشتپرده افشاگریهای جنجالی وبسایت فوتبال لیکس، هیچ چیز سیاه یا سفیدِ مطلق نیست. او به دهها میلیون سند محرمانه دسترسی پیدا کرد، اما سرسختانه مدعی است که یک هکر نیست. وکلایش او را افشاگری بزرگ در سطح اروپا مینامند، اما او در دادگاههای پرتغال به جرم اقدام به اخاذی محکوم شده است. اگر بگوییم او شخصیتی پیچیده دارد، حق مطلب را ادا نکردهایم. اما یک چیز کاملاً روشن است: بعید است پینتو به این زودیها به حاشیه برود یا فراموش شود.
ما همچنان در حال تجربه پسلرزههای سلسلهافشاگریهایی هستیم که مجله آلمانی در اشپیگل بر اساس اطلاعات دریافتی از پینتو منتشر کرد. باشگاه منچسترسیتی میتواند گواهی بر تبعات عمیق و درازمدت اقدامات او باشد. انتشار اسناد و ایمیلهای به دست آمده توسط پینتو، ابتدا منجر به تحقیقات یوفا شد؛ پروسهای که در نهایت سیتی را با محرومیت دو ساله از حضور در رقابتهای اروپایی مواجه کرد؛ هرچند این حکم در سال ۲۰۲۰ با رای دادگاه حکمیت ورزش (CAS) شکسته شد. اما داستان به همینجا ختم نشد. تصمیم هیئت مستقل بررسی پرونده منچسترسیتی و گناهکار شناخته شدن این باشگاه در ۱۱۴ مورد از ۱۱۵ اتهام نقض قوانین مالی لیگ برتر، شوک بزرگی به فوتبال جهان وارد کرد. تصمیمی که بار دیگر نام روی پینتو را در صدر اخبار رسانههای ورزشی دنیا قرار داد.
پینتو ۳۷ ساله، در سپتامبر ۲۰۲۳ از سوی دادگاهی در لیسبون به جرم دسترسی غیرقانونی به سیستمهای رایانهای، انتشار ایمیلهای خصوصی و تلاش برای اخاذی از یک گروه سرمایهگذاری فوتبالی، به چهار سال حبس تعلیقی محکوم شد. این دادگاه سه سال به طول انجامید؛ پروندهای چنان جنجال که پینتو مجبور بود برای حضور در جلسات دادگاه جلیقه ضدگلوله بپوشد. او بار دیگر در ژانویه ۲۰۲۵ به اتهام افشای اسناد مرتبط با بنفیکا با ۲۴۱ اتهام جدید مواجه شد، اما در نهایت در آوریل همان سال از این اتهامات تبرئه گردید.
پینتو در منطقهای در حومه پورتو بزرگ شد. در کودکی خشم و تعصب خاصی به باشگاه پورتو داشت. مادرش را در ۱۱ سالگی از دست داد. کسانی که در کودکی او را میشناختند، حتی همان زمان هم متوجه تفاوتهای او شده بودند. یکی از معلمان سابقش به نشریه نیویورکر میگوید:
توصیف روی بسیار دشوار است. اگر خودش میخواست، میتوانست بهترین شاگرد کلاس باشد، اما این راه را انتخاب نکرد.
این توصیف با تصویر ارائه شده توسط کریستوف وینترباخ، یکی از روزنامهنگاران در اشپیگل که روی پرونده فوتبال لیکس کار میکرد، همخوانی دارد. او پینتو را یک خودآموز میدید؛ کسی که معتقد بود هوش و استعدادش به جای چارچوبهای رسمی آموزشی، باید در انزوا و به دست خودش رشد کند:
روی یک متفکر عمیق و خودآگاه است. او روحیه خودکفایی دارد و ابعاد پیچیده مسائل را خیلی سریع درک میکند و به خاطر میسپارد.
همین خصوصیات توضیح میدهد که چگونه یک دانشجوی انصرافی رشته تاریخ بدون هیچ مدرک رسمی در حوزه فناوری اطلاعات توانست حجم عظیمی از دادهها را جمعآوری و تحلیل کند؛ دادههایی که هسته اولیه افشاگریهای فوتبال لیکس در سال ۲۰۱۵ را تشکیل دادند. در آن زمان، پینتو در بوداپست زندگی میکرد و به تجارتی کوچک در حوزه عتیقهجات مشغول بود. او اطلاعات را روی یک پلتفرم بلاگنویسی روسی و با مستعار «جان» منتشر میکرد و مدعی بود این اسناد توسط افراد مطلع و ناراضی درون بدنه فوتبال به او درز کرده است. این تازه شروع یک سونامی بود. تا پایان سال ۲۰۱۸، او بیش از ۷۰ میلیون سند در اختیار اشپیگل و کنسرسیوم روزنامهنگاری تحقیقی اروپا قرار داد و ادبیات حوزه تجارت فوتبال را برای همیشه بازنویسی کرد.
نگاهی به باشگاهها و افرادی که نامشان در این تحقیقات مطرح شد، نشان میدهد چرا اهالی قدرت در فوتبال، پینتو را در بهترین حالت یک مگس مزاحم و در بدترین حالت یک بمب ساعتی متحرک میدانستند. در میان اسناد، جزئیات عجیبی وجود داشت؛ از بندهای مضحک در قرارداد بازیکنان مانند ممنوعیت پوشیدن استوک قرمز برای رافائل فن درفارت در رئال بتیس، تا شرط خندهدار لیورپول برای فروش روبرتو فیرمینو به مبلغ ۹۸ میلیون پوند به هر باشگاهی بهجز آرسنال! یا این ادعا که رئال مادرید رقم واقعی انتقال گرت بیل از تاتنهام را پنهان کرده بود تا کریستیانو رونالدو همچنان گرانترین بازیکن جهان باقی بماند.
اما بخش سنگینتر پرونده، به مسائل پروندههای مالیاتی رونالدو، ژوزه مورینیو و مسعود اوزیل، پروژههای مخفیانه ساخت سوپرلیگ اروپا، و دور زدن قوانین بازی جوانمردانه مالی (FFP) توسط منچسترسیتی و پاری سن ژرمن اختصاص داشت. حامیان پینتو معتقد بودند که فشار سنگین قضایی روی او، بیشتر به دلیل افشاگریهایش علیه بنفیکا بوده است. آنا گومز، نماینده سابق پرتغال در پارلمان اروپا، میگوید:
روی پینتو حقایقی را درباره همه باشگاههای بزرگ پرتغال افشا کرد، اما بنفیکا بدون شک یکی از محرکان اصلی پرونده علیه او بود. آنها به عنوان پرطرفدارترین باشگاه کشور، نفوذ سیاسی بالایی حتی در سیستم قضایی دارند.
علاوه بر این، دو ماجرا تصویر اخلاقی پینتو را خدشهدار کرد: اول، پرونده تراکنشهای مشکوک بانکی در سال ۲۰۱۳، و دوم، اتهام تلاش برای اخاذی از صندوق سرمایهگذاری دوین اسپورتس؛ اتهامی که پینتو همواره آن را رد کرد، اما دادگاه در سال ۲۰۲۳ او را در این پرونده گناهکار شناخت.
با این حال، دیدگاه دیگری وجود دارد که پینتو را شایسته تقدیر میداند. ویلیام بوردون، وکیل فرانسوی او در سال ۲۰۲۰ گفت:
روی پینتو باید مایه افتخار پرتغال باشد.
حتی در برههای، معترضان هوادار پینتو در پورتو به خیابانها آمدند و گروهی از آنها برای آزادی او وارد صحن پارلمان شدند. ارتباط پینتو با افشاگریهای لوآندا لیکس که پرده از فساد مالی ایزابل دوس سانتوس، میلیاردر آنگولایی، برداشت، ثابت کرد که انگیزه او صرفاً کریخوانیهای فوتبالی نبوده است.
سرانجام، دادگاه لیسبون پینتو را در ۹ مورد گناهکار شناخت. مارگاریدا آلوز، قاضی پرونده، دفاعیه افشاگری برای آگاهی عمومی را رد کرد و گفت:
آزادی اطلاعرسانی، نقض حریم خصوصی را توجیه نمیکند.
با این وجود، اسناد پینتو همچنان مورد توجه نهادهای ضدفساد اروپایی است. او در ژانویه ۲۰۲۴ با بازرسان فرانسوی، آلمانی و بلژیکی در پاریس دیدار کرد و هارد دیسکهای ضبطشده خود را در اختیار آنها قرار داد. او در مصاحبهای گفت:
مطمئنم هنوز چیزهای زیادی وجود دارد که بررسی نشدهاند. اطلاعات در جای امنی قرار دارند.
پینتو که همچنان حواشی منچسترسیتی را دنبال میکند، پس از اعلام رای سنگین علیه این باشگاه، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی X نوشت:
این یک تصمیم تاریخی برای فوتبال انگلستان است؛ تصمیمی که همچون نگینی بر تاجِ زحمات من در فوتبال لیکس مینشیند. امروز همه میدانیم که منچسترسیتی با دستکاریهای ساختاری و مانورهای مالی، صرفاً قوانین را دور نزد، بلکه آنها را به بازی گرفت.
به قلم Jack Lang برای اتلتیک
