طرفداری| نواک جوکوویچ در جریان دیدار یک‌چهارم نهایی اوپن چین ۲۰۲۶ مقابل الکساندر زورف در پکن، وارد مشاجره‌ای شدید با حریف آلمانی و ادل نور، داور صندلی مسابقه، شد.
به نقل از وبسایت MyKhel، این اتفاق روز یکشنبه ۴ اکتبر و پس از آن رخ داد که یک بازبینی ویدیویی درباره حواس‌پرتی ناشی از نمایشگر تبلیغاتی کنار زمین، به تصمیم برای تکرار یک امتیاز منجر شد. جوکوویچ، قهرمان ۲۴ دوره گرند اسلم، به نحوه تفسیر قانون اختلال اعتراض داشت و معتقد بود تصمیم گرفته‌شده می‌تواند سابقه‌ای مشکل‌ساز در مسابقات تنیس ایجاد کند.
جنجال جوکوویچ و زورف در اوپن چین چه بود؟
جنجال در ست نخست مسابقه و زمانی شکل گرفت که الکساندر زورف اعتراض کرد تغییر تصاویر روی یک پنل تبلیغاتی در کنار زمین باعث حواس‌پرتی او شده است. با این حال، نکته‌ای که بیش از همه مورد توجه جوکوویچ قرار گرفت این بود که زورف پس از مشاهده تغییر تصویر، بازی را ادامه داده و سپس برای مطرح کردن اعتراض خود نزد داور رفته بود. جوکوویچ اعتقاد داشت اگر نمایشگر واقعاً تمرکز زورف را مختل کرده است، بازیکن آلمانی باید همان لحظه بازی را متوقف می‌کرد و نمی‌توانست پس از ادامه رالی، موضوع را مطرح کند.
ادل نور، داور صندلی مسابقه، پس از اعتراض زورف تصمیم گرفت برای بررسی اتفاق از بازبینی ویدیویی استفاده کند. هدف این بررسی مشخص کردن این موضوع بود که آیا پنل تبلیغاتی در جریان امتیاز تغییر کرده است یا خیر. طبق یکی از روایت‌های ارائه‌شده درباره این اتفاق، تصاویر ویدیویی نشان می‌دادند که تابلوهای تبلیغاتی پیش از شروع امتیاز تغییر کرده‌اند و نه در جریان آن. با وجود این، مسئولان اعتراض زورف را پذیرفتند و به جای آنکه امتیاز به جوکوویچ داده شود، دستور دادند امتیاز دوباره بازی شود؛ تصمیمی که بلافاصله اعتراض شدید تنیسور صربستانی را به دنبال داشت.
اعتراض جوکوویچ هم به زمان مطرح شدن ادعای زورف مربوط می‌شد و هم به تفسیری که مسئولان از قوانین ارائه کردند. قهرمان ۲۴ دوره گرند اسلم معتقد بود بازیکن نباید بتواند یک رالی را کامل کند، نتیجه آن را ببیند و سپس با استناد به یک حواس‌پرتی که پیش‌تر اتفاق افتاده است، درخواست بررسی و تکرار امتیاز را مطرح کند. از نگاه او، چنین روشی می‌تواند مرز مشخصی را که باید میان یک اتفاق واقعی در جریان بازی و اعتراضی که پس از پایان رالی مطرح می‌شود وجود داشته باشد، از بین ببرد.
جوکوویچ به زورف و داور چه گفت؟
اعتراض اصلی جوکوویچ به این احتمال مربوط بود که بازیکنان بتوانند یک رالی را تا پایان ادامه دهند و پس از آن، به صورت گذشته‌نگر ادعا کنند که یک عامل خارجی روی عملکردشان تأثیر گذاشته است. زورف در دفاع از رفتار خود توضیح داد که مطمئن نبوده آیا اجازه دارد درخواست بازبینی بدهد یا خیر و به همین دلیل برای پرسیدن موضوع نزد داور رفته است:
من درباره چالش نمی‌دانستم، به همین دلیل پیش او آمدم و پرسیدم.
جوکوویچ اما این توضیح را قانع‌کننده ندانست و تأکید داشت که اعتراض باید بلافاصله پس از رخ دادن حواس‌پرتی ادعایی مطرح می‌شد. او با لحنی بسیار تند نسبت به تصمیم گرفته‌شده واکنش نشان داد و گفت:
این باید احمقانه‌ترین تغییری در قوانین باشد که در تمام زندگی‌ام شنیده‌ام. هیچ معنایی ندارد.
جوکوویچ برای توضیح بیشتر درباره ایراد خود، یک سناریوی فرضی را مطرح کرد و نشان داد که اگر بازیکنان بتوانند پس از پایان یک رالی درخواست چالش کنند، چه مشکلی ممکن است ایجاد شود:
ما می‌توانیم یک رالی ۳۰ ضربه‌ای بازی کنیم و او امتیاز را از دست بدهد و بگوید: "باشه، حالا می‌خواهم چالش کنم."
در نهایت جوکوویچ به زمین بازگشت تا امتیاز مورد اختلاف دوباره بازی شود، اما واکنش او همچنان نشان می‌داد که تصمیم مسئولان را به سختی باور کرده است. تنیسور صربستانی در حالی که برای تکرار امتیاز آماده می‌شد، با حالتی آمیخته به ناباوری می‌خندید؛ صحنه‌ای که به خوبی میزان تعجب او از تصمیم گرفته‌شده را نشان می‌داد.
چرا امتیاز دوباره بازی شد؟ قانون اختلال در تنیس چه می‌گوید؟
مرکز این جنجال، نحوه اعمال مقررات مربوط به اختلال در تنیس و استفاده از بازبینی ویدیویی برای بررسی یک حواس‌پرتی خارجی بود. در تنیس، اختلال یا Hindrance زمانی رخ می‌دهد که عاملی مانع توانایی بازیکن برای اجرای ضربه شود. بسته به شرایط، یک وقفه یا عامل خارجی می‌تواند باعث شود امتیاز به جای آنکه به یکی از دو بازیکن تعلق بگیرد، دوباره بازی شود. در این مسابقه نیز زورف ادعا کرد تغییر تصویر روی پنل تبلیغاتی LED باعث حواس‌پرتی او شده و مسئولان پس از بررسی صحنه، دستور تکرار امتیاز را صادر کردند.
با این حال، اعتراض جوکوویچ یک پرسش متفاوت را مطرح کرد: یک بازیکن تا چه زمانی می‌تواند به بازی در یک رالی ادامه دهد و بعد ادعا کند که یک حواس‌پرتی که پیش‌تر اتفاق افتاده، روی عملکرد او تأثیر گذاشته است؟ از دید جوکوویچ، اگر بازیکن بتواند ابتدا رالی را کامل کند، سپس مرتکب اشتباه شود و تنها بعد از آن درخواست بررسی اتفاق قبلی را بدهد، امکان مطرح شدن اعتراض‌های گذشته‌نگر افزایش پیدا می‌کند و این مسئله می‌تواند اجرای مسابقه را با مشکل مواجه کند.
در این میان باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد: نخست اینکه آیا اساساً یک حواس‌پرتی اتفاق افتاده است یا خیر، و دوم اینکه آیا بازیکن در زمان مناسبی نسبت به آن اعتراض کرده است یا خیر. بازبینی ویدیویی می‌تواند تا حدی مشخص کند که یک نمایشگر تبلیغاتی چه زمانی تغییر کرده است، اما اینکه این تغییر واقعاً یک اختلال محسوب شده و همچنین اینکه اعتراض بازیکن در زمان مناسب مطرح شده یا خیر، نیازمند تفسیر مقررات قابل اعمال است.
گزارش‌های موجود، مقررات دقیق یا بند مشخصی از دستورالعمل بازبینی ویدیویی مخصوص این مسابقات را که داور بر اساس آن تصمیم گرفته، به طور قطعی مشخص نمی‌کنند. بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس این اتفاق نتیجه گرفت که تنیس یک قانون جدید ایجاد کرده است که به بازیکنان اجازه می‌دهد پس از پایان یک رالی برای حواس‌پرتی درخواست چالش کنند. آنچه در این صحنه محل اختلاف بود، در واقع نحوه اعمال روند بازبینی موجود درباره اعتراض زورف و تصمیم مسئولان بر اساس همان روند بود.
چرا تصمیم داور این‌قدر بحث‌برانگیز شد؟
این اتفاق حتی تیم گزارش تلویزیونی مسابقه را نیز غافلگیر کرد و آنها درباره توالی غیرمعمول اتفاقات و استفاده از فناوری بازبینی ویدیویی به بحث پرداختند. استفاده از فناوری در تنیس برای بررسی صحنه‌های مختلف موضوع تازه‌ای نیست، اما در این مورد، ترکیب یک عامل تبلیغاتی متغیر، ادعای حواس‌پرتی بازیکن، ادامه یافتن رالی و سپس بازبینی ویدیویی، شرایط متفاوتی ایجاد کرده بود. به همین دلیل، تصمیم برای تکرار امتیاز با واکنش و پرسش‌های بیشتری نسبت به یک بررسی معمولی روبه‌رو شد. نیک لستر، گزارشگر اسکای اسپورتس، درباره این اتفاق گفت:
من هرگز چنین چیزی ندیده‌ام. واضح است که VAR برای استفاده کردن وجود دارد.
آنابل کرافت، بازیکن پیشین بریتانیایی، نیز از احتمال تکرار امتیاز پس از بازبینی ویدیویی ابراز تعجب کرد. این اتفاق نشان داد استفاده از فناوری در صحنه‌هایی که عناصر ذهنی و تفسیری دارند، همچنان می‌تواند کار دشواری برای مسئولان مسابقه باشد. تصاویر ویدیویی می‌توانند زمان تغییر یک پنل تبلیغاتی را مشخص کنند، اما تشخیص اینکه این تغییر واقعاً باعث اختلال شده یا خیر و همچنین اینکه بازیکن در چه زمانی باید اعتراض خود را مطرح می‌کرد، نیازمند تفسیر قوانین و بررسی رفتار بازیکن در جریان همان رالی است.
در دیدار جوکوویچ و زورف چه اتفاقی افتاد؟
با وجود این درگیری و جنجال، الکساندر زورف توانست تمرکز خود را حفظ کند و ست نخست را با نتیجه ۶-۴ به سود خود تمام کند. جوکوویچ در ست دوم واکنش نشان داد و دقیقاً با همان نتیجه ۶-۴ پیروز شد تا مسابقه یک‌چهارم نهایی به تساوی یک ست برابر یک ست برسد و تعیین برنده به ست سوم کشیده شود. بنابراین، جنجال مربوط به امتیاز تکرارشده نتوانست روند مسابقه را برای هیچ‌کدام از دو بازیکن به پایان برساند و هر دو همچنان برای صعود به مرحله نیمه‌نهایی شانس داشتند.
این مسابقه برای هر دو تنیسور اهمیت قابل توجهی داشت. زورف به عنوان مرد شماره ۲ جهان وارد مسابقات شده بود و در تلاش بود تا اهداف خود برای پایان دادن فصل در صدر رده‌بندی جهانی را دنبال کند. در سوی دیگر، جوکوویچ با سابقه موفق خود در این رقابت‌ها به دنبال ادامه عملکرد خوبش در اوپن چین بود. به همین دلیل، رویارویی دو بازیکن مطرح تنیس جهان تنها یک مسابقه معمولی در مرحله یک‌چهارم نهایی نبود و نتیجه آن می‌توانست برای اهداف هر دو نفر در ادامه فصل اهمیت داشته باشد که در نهایت جوکوویچ ست سوم را با حساب 6 به 4 برد تا راهی مرحله بعد شود.
برنده این مسابقه قرار بود در مرحله نیمه‌نهایی با دنییل مدودف روبه‌رو شود؛ بازیکن روسی که با پیروزی مقابل فرانسیسکو سروندولو به مرحله نیمه‌نهایی راه پیدا کرده بود.
