طرفداری| فرگوسن که در دوران پرافتخار حضورش روی نیمکت منچستریونایتد موفق به کسب ۱۳ قهرمانی لیگ برتر، پنج جام حذفی، چهار جام اتحادیه و دو قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا شد، پیش از ورود به دنیای مربیگری حدود ۱۷ سال به‌عنوان مهاجم در فوتبال اسکاتلند بازی کرد و برای تیم‌هایی از جمله دانفرملین اتلتیک، رنجرز و فالکرک به میدان رفت. او همچنین چهار بار پیراهن تیم ملی اسکاتلند را بر تن کرد و امروز یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های تاریخ فوتبال جهان به شمار می‌رود.
این مطلب بر اساس مصاحبه‌ای است که فرگوسن با The Observer انجام داده، تهیه شده است. این سرمربی ۸۴ ساله در سال‌های پس از بازنشستگی نیز ارتباط خود را با موضوع زوال عقل حفظ کرده و به‌عنوان سفیر مؤسسه Playlist for Life در گلاسکو فعالیت می‌کند؛ مؤسسه‌ای که از فهرست‌های موسیقی شخصی برای کمک به افراد مبتلا به زوال عقل استفاده می‌کند. فرگوسن همچنین سفیر مؤسسه Race Against Dementia است؛ سازمانی که توسط سر جکی استوارت، قهرمان سه‌باره فرمول یک، بنیان‌گذاری شده و روی تحقیقات مربوط به این بیماری سرمایه‌گذاری می‌کند.
خودم هم نگران ابتلا به زوال عقل هستم
فرگوسن صراحتاً از نگرانی خود درباره احتمال ابتلا به زوال عقل در سال‌های پایانی زندگی سخن گفت. این نگرانی برای او فقط یک موضوع عمومی مرتبط با فوتبال نیست؛ برادرش مارتین نیز به این بیماری مبتلا شده و همین مسئله باعث شده فرگوسن بیش از پیش به پیامدهای بلندمدت دوران بازی خود فکر کند:
خودم هم نگران این موضوع بودم، چون خیلی با سر به توپ ضربه زدم. همه فوتبالیست‌ها این کار را انجام می‌دادند. زوال عقل چالشی برای هر کسی است که پا به سن می‌گذارد. آدم خیلی درباره آن نگران می‌شود. من همیشه به خودم می‌گویم: من ۸۴ ساله‌ام [با خنده]. اگر به ۸۵ سالگی برسم، دیگر مشکلی نخواهم داشت.
فرگوسن در ادامه درباره وضعیت برادرش مارتین و تأثیر روش‌های متفاوت مراقبتی بر او صحبت کرد. او توضیح داد که موسیقی می‌تواند به افراد مبتلا به زوال عقل کمک کند تا بخشی از خاطرات خود را دوباره به یاد بیاورند و همین موضوع باعث شده این شیوه برای خانواده او نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا کند. فرگوسن همچنین از طرحی در گلاسکو هم صحبت کرد:
او من را می‌شناسد و این خیلی خوب است. در گلاسکو، آنها یک طرح موسیقی راه‌اندازی کردند و ایده این است که جعبه‌ای با تمام آهنگ‌های مورد علاقه‌تان به شما بدهند. فرد فقط می‌تواند یک دکمه را فشار دهد تا آهنگ‌ها پخش شوند و این کار تمام خاطرات را دوباره زنده می‌کند.
فوتبال و افزایش نگرانی‌ها درباره زوال عقل
موضوع زوال عقل در فوتبال طی سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی انجمن آلزایمر، فوتبال در کنار راگبی و فوتبال آمریکایی از جمله ورزش‌هایی است که با نگرانی‌های مربوط به زوال عقل ارتباط پیدا کرده‌اند. پژوهش‌ها همچنین نشان داده‌اند که کاهش میزان مواجهه با ضربات به سر می‌تواند خطر تشخیص این بیماری را کاهش دهد. با این حال، ضربه زدن به توپ با سر بخش جدایی‌ناپذیری از فوتبال است و مدافعان هنگام دفع توپ و مهاجمان هنگام تلاش برای گلزنی، بارها از سر خود استفاده می‌کنند.
یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نشان داد فوتبالیست‌ها در مقایسه با سایر افراد جامعه با ۵۰ درصد افزایش خطر ابتلا به زوال عقل مواجه هستند. این مسئله به‌خصوص درباره بازیکنانی که سال‌ها در فوتبال حرفه‌ای فعالیت کرده‌اند و در دوران بازی خود بارها و بارها در معرض ضربات سر قرار گرفته‌اند، اهمیت پیدا کرده است. بحث درباره ارتباط فوتبال و بیماری‌های مغزی نیز باعث شده تجربه بازیکنان سابق و نگرانی‌های آنها درباره آینده سلامت‌شان به موضوعی جدی در فوتبال تبدیل شود.
یکی از نمونه‌های شناخته‌شده، دین وینداس، مهاجم سابق فوتبال انگلیس است که در سال ۲۰۲۴ به زوال عقل مبتلا شد. وینداس پیش‌تر در گفت‌وگو با talkSPORT اعلام کرده بود که پس از درخواست جان استایلز، پسر اسطوره فقید تیم ملی انگلیس یعنی نوبی استایلز، برای انجام اسکن مغزی اقدام کرده است. در کنار او، دیوید می، مدافع سابق منچستریونایتد نیز درباره نگرانی‌هایش از ابتلا به زوال عقل صحبت کرده و تخمین زده است که در دوران حرفه‌ای خود حدود ۲۰ هزار بار با سر به توپ ضربه زده باشد.
جایگاه فرگوسن در منچستریونایتد
فرگوسن پیش از آنکه به یکی از موفق‌ترین مربیان تاریخ فوتبال تبدیل شود، دوران بازی خود را به‌عنوان مهاجم در اسکاتلند سپری کرد و در تیم‌هایی مانند دانفرملین اتلتیک، رنجرز و فالکرک حضور داشت. دوران بازی او حدود ۱۷ سال طول کشید و در همین دوره چهار بار نیز برای تیم ملی اسکاتلند به میدان رفت. اما نام او بیش از هر چیز با دوران تاریخی‌اش روی نیمکت منچستریونایتد گره خورده است.
فرگوسن اکنون در ۸۴ سالگی از مربیگری فاصله گرفته، اما همچنان به فعالیت‌های مرتبط با زوال عقل و حمایت از تحقیقات در این زمینه ادامه می‌دهد.
