طرفداری | پنج بازی از فصل لیگ برتر انگلیس گذشته و نخستین بازنگری در ارزیابی ۲۰ تیم از زمان شروع مسابقات، فاصله میان جایگاه بعضی باشگاه‌ها در جدول و کیفیت عملکردشان را آشکار می‌کند. رقابت احتمالی آرسنال و منچسترسیتی برای قهرمانی تنها یکی از موضوعات این بررسی است؛ برنتفورد و لیدز شروع امیدوارکننده‌ای داشته‌اند، در حالی که چلسی، استون ویلا، نیوکاسل و تاتنهام با پرسش‌هایی جدی روبه‌رو هستند.
این ارزیابی در فضایی منتشر شده که پس از وقفه سه‌هفته‌ای بازی‌های ملی، اعلام ۱۱۴ اتهام علیه منچسترسیتی از سوی لیگ برتر نیز بر مسابقات سایه انداخته است. متن منبع، صدرنشین را به نقض نظام‌مند قوانین لیگ طی یک دهه متهم می‌کند و احتمال اخراج این باشگاه را مطرح می‌سازد؛ سرنوشت اتهام‌ها در اطلاعات موجود روشن نیست. به نوشته نویسندگان، با ۳۳ بازی باقی‌مانده، بیرون از دو مدعی اصلی تقریباً همه جایگاه‌ها قابل تغییر به نظر می‌رسند.
رایان اوهانلون و بیل کانلی در مطلبی برای ESPN، رتبه‌بندی‌های فردی خود را مبنای این بازنگری قرار داده‌اند و آن را با ارزیابی پیش‌فصلِ ماه اوت، امتیاز فعلی و جایگاه تیم‌ها در جدول مقایسه می‌کنند. متن حاضر بر تحلیل‌های ارائه‌شده درباره چند تیم تمرکز دارد؛ فهرست کامل رتبه‌بندی ۲۰ تیم در متن در دسترس نیست.
آرسنال؛ شکست سنگین یا نشانه یک ضعف پایدار؟
آرسنال ابتدا ساندرلند را ۲-۰ شکست داد، اما تعداد شوت‌ها و گل‌های مورد انتظار دو تیم تقریباً برابر بود و ساندرلند حتی لمس توپ بیشتری در محوطه جریمه حریف داشت. سپس برایتون با پرس شدید، نیمه اول را ۲-۰ به سود خود تمام کرد و در نهایت ۳-۰ پیروز شد. شاگردان میکل آرتتا، با وجود آنکه بیشتر مسابقه عقب بودند، در تعداد شوت نیز ۱۷ به ۱۱ از حریف عقب ماندند. اوهانلون این بازی را شبیه نمونه‌هایی می‌داند که تیمی کوچک‌تر تصمیم می‌گیرد رو‌در‌رو با بهترین تیم لیگ بازی کند و موفق می‌شود.
با این حال، اوهانلون شکست مقابل برایتون را لزوماً الگویی قابل تکرار برای همه حریفان نمی‌داند. میانگین گل مورد انتظار غیرپنالتی آرسنال در هر مسابقه از ۱.۶ در فصل گذشته به ۱.۵ در فصل جاری رسیده و میانگین موقعیت‌های واگذارشده‌اش در هر دو فصل ۰.۷ بوده است. به بیان دیگر، شاخص‌های پایه تغییر چندانی نکرده‌اند. اگر همین افت اندک هجومی در یک فصل ۳۸بازی ادامه یابد، برآورد او ثبت حدود ۳.۸ گل، یا تقریباً ۴ گل، کمتر از فصل گذشته است.
نگرانی اوهانلون از آنجا می‌آید که مارتین اودگارد، بوکایو ساکا، کای هاورتس و ریکاردو کالافیوری پس از غیبت‌های قابل توجه در فصل گذشته، هر چهار نفر در پنج بازی نخست این فصل از ابتدا به میدان رفته‌اند. هاورتس دوباره مصدوم شده و اوهانلون بعید می‌داند سه نفر دیگر همگی تا پایان فصل سالم بمانند. از نگاه او، کمبود عمق ترکیب در حمله همچنان مسئله‌ای واقعی است؛ هرچند آرسنال چند هفته پیش در زمین ناپولی در لیگ قهرمانان ۲۶ شوت و بیش از ۴ گل مورد انتظار ثبت کرد.
آرسنال فعلاً در گل مورد انتظار حاصل از ضربات ایستگاهی نهم لیگ است و برونو گیمارش، خرید جدید این تیم که اوهانلون او را از بهترین هافبک‌های لیگ در کار با توپ طی فصل‌های اخیر می‌داند، در پنج مسابقه نخست تأثیر چندانی نگذاشته است. به همین دلیل، نویسنده به همان اندازه که احتمال افت بیشتر را می‌بیند، برای بهبود نیز راه‌هایی متصور است. در سوی دیگر، منچسترسیتی علاوه بر پیامدهای اتهام‌های مطرح‌شده، با دفاعی مواجه است که به‌دفعات آسیب‌پذیر بوده؛ به نوشته اوهانلون، این تیم در یکی از دیدارهای خانگی لیگ بیشترین گل مورد انتظارِ واگذارشده خود در پنج سال اخیر را ثبت کرده است. او این مجموعه نگرانی‌ها را مهم‌تر از یک بازی بد آرسنال برابر برایتون می‌داند.
برنتفورد و لیدز؛ نتایجی فراتر از یک شروع خوش‌اقبالانه
برنتفورد بعد از پنج مسابقه چهارم جدول است، آن هم در شرایطی که در سه تساوی پیاپی مقابل لیدز و ساندرلند با نتایج ۱-۱ و برابر بورنموث با نتیجه ۲-۲، در مجموع سه بار پیش افتاد و برتری‌اش را از دست داد. پیروزی‌های ۳-۰ مقابل تاتنهام و چلسی، سومین اختلاف گل برتر لیگ را برای این تیم رقم زده‌اند. اختلاف گل مورد انتظار مثبت ۳.۶ و رتبه دوم در این شاخص نیز به باور بیل کانلی نشان می‌دهد جایگاه برنتفورد صرفاً محصول خوش‌اقبالی نیست.
کانلی تفاوت برنتفورد با بسیاری از باشگاه‌ها را در ساختن تیمی بر پایه تناسب بازیکنان و شناخت نقش‌ها می‌بیند، نه صرفاً هزینه‌کرد برای راضی‌کردن هواداران. در میانه زمین، ویتالی یانلت با ۱۶ قطع توپ صدرنشین لیگ و با ۱۷ تکل موفق دوم است. مامادو سانگاره، مهم‌ترین بازیکن تازه‌وارد تیم، با ۲۵ نبرد زمینی برده و ۱۴ تکل موفق در هر دو شاخص هشتم لیگ است؛ او با ۲۲ بازیابی توپ در تیمش اول و با گرفتن ۵ خطا دوم است. از نگاه نویسنده، سانگاره همان قدرت بدنی و جنگندگی مورد انتظار را به تیم اضافه کرده است.
- کریستوفر آیر با شرکت در ۲۹ نبرد هوایی، دوازدهم لیگ است؛ ۶۹.۰ درصد آنها را برده و با ۵۷ اقدام دفاعی در رتبه هجدهم قرار دارد.
- کوین شاده با ۳ گل، مشترکاً سومین گلزن برتر لیگ است و تنها ارلینگ هالند و الکساندر ایساک بیشتر از او گل زده‌اند. او با ۲۱ تلاش برای بازی یک‌در‌برابر‌یک، نهم لیگ است.
- ایگور تیاگو با ۱۳ شوت چهاردهم لیگ و با ۳.۲ گل مورد انتظار پنجم است. او فعلاً یک گل زده و کانلی احتمال می‌دهد گل‌هایش در ادامه به سطح موقعیت‌هایی که به دست می‌آورد نزدیک‌تر شود.
برنتفورد در پنج سال حضورش در لیگ برتر همواره توانسته مستقیم بازی کند و از نظر کانلی هر فصل در این شیوه بهتر شده است. با معیار سرعت پیشروی توپ به سوی دروازه و سهم پاس‌های خط‌شکن، فقط هال سیتی از این تیم مستقیم‌تر بازی می‌کند. سبک برنتفورد در میان پنج تیم برتر اختلاف گل مورد انتظار، یعنی آرسنال، برنتفورد، منچسترسیتی، منچستریونایتد و برایتون، کاملاً متفاوت است. کانلی ماندگاری این روند را احتمالاً وابسته به وضعیت مصدومیت‌ها می‌داند: برنتفورد عمق ترکیب ثروتمندترین تیم‌ها را ندارد، اما هویت روشنی دارد و کیت اندروز بازیکنان مناسب آن را در اختیار گرفته است.
لیدز نیز به روایت کانلی روند خوب نیمه دوم فصل گذشته را حفظ کرده است. این تیم از اول دسامبر فصل گذشته، در بازه‌ای شامل ۳۰ هفته مسابقه از دو فصل، ۴۵ امتیاز گرفته؛ تنها منچسترسیتی با ۶۸، آرسنال با ۶۷، منچستریونایتد با ۵۵ و لیورپول با ۴۸ امتیاز بالاترند. لیدز در همین بازه با اختلاف گل مثبت ۹ ششم و با اختلاف گل مورد انتظار مثبت ۳.۵ هشتم بوده است. کانلی پیش‌تر نوشته بود که لیدز از اول دسامبرِ فصل گذشته، در امتیاز به‌ازای هر بازی هفتم و در اختلاف گل مورد انتظار نهم لیگ بوده است.
البته آمار دفاعی لیدز تا حدی مساعدتر از کیفیت موقعیت‌های واگذارشده است: حریفان از شوت‌هایی به ارزش ۶.۵ گل مورد انتظار، فقط ۳ گل زده‌اند. در سه تساوی نیز لیدز از ۴.۰ گل مورد انتظار حریفان تنها ۲ گل خورده است؛ بنابراین شاید چند امتیاز بیش از سطح عملکردش گرفته باشد. با این وجود، کانلی معتقد است این تیم حدود ۱۰ ماه در سطحی نزدیک به هشت تیم برتر بازی کرده است. جیمز ترافورد درون دروازه و طارق محرمویچ، مدافع میانی تازه‌وارد، نیز به تقویت خط دفاع کمک کرده‌اند.
لیدز در فشار دفاعی گزینشی اما مؤثر عمل می‌کند: با ۱۱.۹ پاس مجاز به حریف به‌ازای هر اقدام دفاعی، دهم لیگ است، اما با ۵۴ بازپس‌گیری توپ در مناطق بالا رتبه ششم را دارد. میانگین طول پاس‌هایش ۲۰.۱ متر، پنجمین رقم بلند لیگ، و شمار نبردهای هوایی‌اش با ۲۰۴ مورد دومین رقم بالاست. این تیم همچنین ۱۹۳ نبرد زمینی را برده که دومین آمار لیگ است و نرخ پیروزی ۵۳.۰ درصدی‌اش رتبه سوم را دارد. نوآ اوکافور، آنتون اشتاخ و جیمز جاستین هر کدام بیش از ۲۰ نبرد زمینی برده‌اند.
کانلی می‌گوید لیدز نه در مالکیت توپ کیفیت برجسته‌ای دارد و نه با توجه به مالکیت پایینش در ضدحمله به اندازه کافی خوب است؛ با این حال، هویت خود را می‌شناسد، نبردهای فردی را می‌برد و در صورت نیاز محکم دفاع می‌کند. به ارزیابی او، اگر این سطح نزدیک به هشت تیم برتر حفظ شود، حضور در رقابت‌های اروپاییِ فصل ۲۸-۲۰۲۷، برای نخستین بار پس از ۲۵ سال، دور از دسترس نیست.
چلسی، استون ویلا و نیوکاسل؛ کدام تیم بیشتر باید نگران باشد؟
در چهار فصل کامل گذشته، فقط آرسنال، منچسترسیتی و لیورپول از استون ویلا امتیاز بیشتری گرفته‌اند و تنها همین چهار تیم بالاتر از نیوکاسل بوده‌اند. چلسی در همین بازه، از نظر پیروزی به میانگین لیگ نزدیک‌تر بوده، اما ۲.۷ میلیارد یورو برای نقل‌وانتقالات هزینه کرده است؛ ۵۰۰ میلیون یورو بیشتر از هر باشگاه دیگر. این تیم البته جام باشگاه‌های جهان را هم برده است. با وجود این پیشینه، هیچ‌یک از چلسی، ویلا و نیوکاسل پس از پنج هفته بالاتر از رتبه نهم نیستند، هیچ‌کدام اختلاف گل مثبت ندارند و مجموعاً ۷ گل بیشتر از گل‌های زده‌شان دریافت کرده‌اند.
نویسندگان درباره همه فاصله‌های میان جدول و عملکرد قضاوت یکسانی ندارند. برای نمونه، بورنموث در ارزیابی آنها نهم است، اما بدون برد در رده هفدهم جدول قرار دارد؛ آنها این فاصله را احتمالاً نوسانی کوتاه‌مدت می‌دانند، چون اختلاف گل مورد انتظار بورنموث نزدیک به صفر است و با وجود بازی مقابل منچسترسیتی، لیورپول و برنتفورد، ۱۴ شوت بیشتر از حریفان زده است. در مقابل، چلسی، ویلا و نیوکاسل هر یک نسبت به رتبه‌بندی پیش‌فصل دست‌کم سه پله سقوط کرده‌اند و به ارزیابی نویسندگان، واقعاً بد بازی کرده‌اند.
اوهانلون چلسی را روشن‌ترین نامزد بهبود می‌بیند: ترکیبش بازیکنان بااستعداد دارد، درگیر مسابقات اروپایی نیست و سرمربی جدید هنوز در حال پیاده‌کردن روش خود است. با این حال، تیم ژابی آلونسو پرس مؤثری ندارد، کمتر از حریفان شوت زده و موقعیت‌های بهتری از آنچه می‌سازد واگذار می‌کند. اوهانلون حتی احتمال می‌دهد آلونسو برای لیگ برتر مناسب نباشد. طبق داده‌های اپلیکیشن آماری فوتی، چلسی در خلق حملات خطرناک نزدیک صدر لیگ است؛ منظور مالکیت‌هایی در یک‌سوم هجومی است که از نظر احتمال گل در ۱۰ درصد بالایی قرار می‌گیرند. در عین حال، شاخص حملات خطرناک واگذارشده این تیم پایین‌تر از میانگین توصیف شده و نویسنده مشکل اصلی را ناتوانی در دفاع می‌داند.
ویلا و نیوکاسل، برخلاف چلسی، نه خطر هجومی کافی می‌سازند و نه مانع شکل‌گیری آن برای حریفان می‌شوند. نیوکاسل دست‌کم به اندازه گل‌های دریافتی‌اش گل زده و به نیمه بالایی جدول رسیده است؛ فاصله‌اش با رده چهارم نیز فقط یک امتیاز عنوان شده است. ویلا اما با اختلاف گل منفی ۵ پانزدهم است و در شاخص اختلاف گل تعدیل‌شده، متشکل از ۷۰ درصد گل مورد انتظار و ۳۰ درصد گل واقعی، بدترین تیم لیگ به شمار می‌رود. برنامه شلوغ لیگ قهرمانان هم پیش روی این تیم است.
با همه اینها، اوهانلون درباره نیوکاسل نگران‌تر است. به نوشته او، هر دو باشگاه در تابستان تقریباً همه بازیکنان کلیدی خود را از دست دادند، اما ویلا کار را از مبنای رتبه چهارم شروع کرد و نیوکاسل از رتبه دوازدهم. اونای امری فصل گذشته نشان داد می‌تواند شروع کند ویلا را جبران کند؛ در مقابل، ماتیاس یاسیله، سرمربی جدید نیوکاسل، در پنج لیگ بزرگ اروپا و از جمله لیگ برتر سابقه اثبات‌شده‌ای ندارد. نیوکاسل در پنج بازی ۴۶ شوت کمتر از حریفان زده که با فاصله بدترین کسری لیگ است و فقط کریستال پالاس سهم کمتری از لمس توپ‌های داخل محوطه جریمه در بازی‌هایش داشته است. حریفان این تیم پس از بازی خانگی نخست برابر لیورپول، لیدز، بورنموث، تاتنهام و هال سیتی بوده‌اند.
تاتنهام؛ مالکیت بیشتر، موقعیت‌های کم‌کیفیت‌تر
تاتنهام تابستان برای جذب بازیکنان جدید، تنها بابت حق انتقال ۳۶۶.۴ میلیون یورو هزینه کرد، اما فصل را با شکست ۳-۰ برابر برنتفورد و سپس شکست ۲-۰ مقابل نیوکاسل آغاز کرد. پس از تساوی‌های بدون گل برابر ناتینگهام فارست و اورتون، این تیم مقابل استون ویلا زمانی به گل رسید که ۳-۰ عقب بود و سرانجام ۳-۲ باخت. اندی رابرتسون، مدافع چپ سابق لیورپول، نیز با این امید جذب شده بود که ذهنیتش بر هم‌تیمی‌ها اثر بگذارد. روبرتو دزربی، سرمربی تاتنهام، پس از شروع ضعیف تیمش درباره این موضوع گفت:
نمی‌توانی ذهنیت را در بازار نقل‌وانتقالات بخری.
شاگردان دزربی از شوت‌هایی به ارزش ۵.۰ گل مورد انتظار فقط ۲ گل زده‌اند. کانلی انتظار ندارد این ضعف در تمام‌کنندگی به همین شدت ادامه یابد، اما تأکید می‌کند پیشرفت در بازی مالکانه هنوز به ایجاد موقعیت‌های باکیفیت منجر نشده است. او همچنین احتمال می‌دهد تاتنهام برای بسیاری از خریدهای جدیدش بیش از حد هزینه کرده باشد؛ به‌ویژه آنکه باشگاه پیش از پنجره نقل‌وانتقالات آشکارا گفته بود به اندازه کافی خرج نمی‌کند.
- نرخ مالکیت تاتنهام نسبت به فصل گذشته از ۵۰.۲ درصد به ۶۰.۵ درصد رسیده است.
- دقت پاس از ۸۱.۶ درصد به ۸۸.۳ درصد و میانگین پاس در هر بازی از ۴۱۳.۶ به ۵۴۵.۶ افزایش یافته است.
- میانگین پاس‌های پیش‌رونده از ۳۸.۸ به ۶۱.۰، حمل توپ‌های پیش‌رونده از ۵۹.۹ به ۹۰.۴ و پاس‌های خط‌شکن از ۷۶.۱ به ۱۱۱.۴ در هر بازی رسیده است.
- میانگین حملات مبتنی بر بازی‌سازی از ۱.۷ به ۴.۸ در هر بازی افزایش یافته؛ منظور توالی‌هایی در جریان بازی با دست‌کم ۱۰ پاس است که به شوت یا حداقل یک لمس توپ در محوطه جریمه ختم می‌شوند. هم‌زمان تلاش برای ضدحمله از ۱۱.۹ به ۸.۲ کاهش یافته است.
این تغییرات با افزایش شوت به‌ازای هر مالکیت همراه بوده است: تاتنهام از رتبه چهاردهم با میانگین ۰.۱۰ به رتبه نهم با ۰.۱۲ رسیده، اما کیفیت شوت‌ها افت کرده است. گل مورد انتظار به‌ازای هر شوت از ۰.۱۳ و رتبه نوزدهم فصل گذشته، به ۰.۱۰ و رتبه بیستم فصل جاری کاهش یافته است. فقط ۵۹ درصد شوت‌ها از داخل محوطه جریمه بوده که تاتنهام را در این زمینه هفدهم قرار می‌دهد.
عمر مرموش در هر ۹۰ دقیقه ۱.۹ شوت و دومینیک سولانکه ۲.۶ شوت زده‌اند؛ ریچارلیسون هم در ۶۸ دقیقه هیچ شوتی ثبت نکرده است. در عوض، ساندرو تونالی، هافبک دفاعی تیم، با ۸ شوت از جمله ۲ شوت در محوطه صدرنشین بازیکنان تاتنهام است و پدرو پورو، مدافع راست، مانند مرموش ۷ شوت زده که ۲ مورد آن از داخل محوطه بوده است. کانلی می‌پرسد اگر مالکیت صبورانه فقط فرصت آرایش دفاعی به حریف بدهد، بدون آنکه تاتنهام بتواند آن دفاع را بشکند، چه سودی دارد؟ او تاتنهام را پانزدهم، یعنی پنج پله بالاتر از جایگاهش در جدول، قرار داده؛ با این حال، احتمال می‌دهد حمله تیم برای دورکردن فشار طولانی‌مدت خطر سقوط کافی نباشد.
هال سیتی؛ دفاع عمیق و فرصتی برای بقا
اوهانلون معتقد است قدرت کلی لیگ برتر، حتی در میان تیم‌های رتبه هفتم تا بیستم، افزایش یافته و همین موضوع کار باشگاه‌های بزرگ را دشوارتر از پنج سال پیش کرده است. به اشاره او، بازارهای شرط‌بندی اکنون برایتون را بالاتر از بوروسیا دورتموند و برنتفورد را بالاتر از اتلتیک بیلبائو ارزیابی می‌کنند. از نظر او دیگر به‌ندرت تیمی اجازه می‌دهد حریف مانند دوران یورگن کلوپ و پپ گواردیولا با پرس، بازی را به نزدیکی محوطه شش‌قدمش ببرد؛ هال سیتی از این نظر یک استثناست.
داده‌های فوتی سبک تیم‌ها را از جمله در دو طیف «آشوب یا کنترل» و «دفاع عمیق یا پرس از جلو» بررسی می‌کنند؛ طیف نخست به دفعات تغییر مالکیت توپ مربوط است. در بازه‌ای که داده‌های پیشرفته موجود است، هال در میان تیم‌های صعودکرده از چمپیونشیپ بدترین اختلاف گل مورد انتظار را داشته است. طبق برآوردهای ترانسفرمارکت، میانگین ارزش بازار هر بازیکن هال ۸.۹۵ میلیون یورو است، در حالی که این رقم برای هیچ تیم دیگری در لیگ کمتر از ۱۱ میلیون یورو نیست.
با این وجود، هال با دفاع تا حد امکان عمیق و انتقال سریع توپ به جلو خود را سرپا نگه داشته است. این تیم اختلاف گل مورد انتظار منفی ۲ را به اختلاف گل واقعی مثبت ۲ تبدیل کرده و با وجود واگذاری زمین به حریف، فقط ۸ شوت کمتر از حریفانش زده است. اوهانلون افت عملکرد متناسب با سطح بازیکنان را محتمل‌ترین سناریو می‌داند، اما پس از پنج بازی، هال را نزدیک به تصویری از «بدترین تیم تاریخ لیگ برتر» نمی‌بیند. ۸ امتیازی که تاکنون کسب کرده، در کنار نامشخص‌بودن سرنوشت منچسترسیتی، از نگاه او امکان بقای هال را همچنان زنده نگه می‌دارد.
