طرفداری| باشگاه وایکینگ استاوانگر در آستانه میزبانی از بایرن مونیخ در لیگ قهرمانان اروپا، یکی از متفاوت‌ترین داستان‌های مربیگری فوتبال اروپا را پیش روی خود می‌بیند.
بیارته لونه آرسهایم و مورتن ینسن که از نوامبر ۲۰۲۰ به‌عنوان سرمربیان مشترک این تیم منصوب شدند، وایکینگ را از شرایطی معمولی به جمع تیم‌های مطرح فوتبال اروپا رسانده‌اند. آن‌ها در این مسیر نه‌تنها به موفقیت‌های مشترک رسیده‌اند، بلکه ساختار فنی باشگاه را نیز بر پایه اعتماد متقابل، پرورش استعدادها و بلندپروازی شکل داده‌اند. نیک ایمز، خبرنگار روزنامه گاردین، در گزارشی، به استاوانگر سفر کرده تا از نزدیک روایت این همکاری و مسیر غیرمنتظره وایکینگ را بررسی کند.
رؤیایی که بیش از یک دهه پیش شکل گرفت
«وقتی بازیکن جذب می‌کنیم، حرف جسورانه‌ای می‌زنیم.» این جمله‌ای است که مورتن ینسن پس از پایان تمرین صبحگاهی در ورزشگاه لایسه آرنا و هنگام صرف ناهار بیان می‌کند. او درباره رویکردی توضیح می‌دهد که خودش و آرسهایم با کمک آن، وایکینگ را از یک تیم معمولی به جایگاهی غیرمنتظره در میان باشگاه‌های مطرح اروپا رسانده‌اند. ینسن می‌گوید:
ما همیشه به بازیکنان می‌گوییم: اگر به وایکینگ بیایید و برای ما بازی کنید، ما بهترین مربیانی خواهیم بود که در تمام دوران حرفه‌ای‌تان داشته‌اید.
این طرز فکر نشان می‌دهد که آن‌ها از همان ابتدا به دنبال ایجاد ذهنیتی متفاوت در بازیکنان بوده‌اند. داستان همکاری این دو مربی بیش از یک دهه قدمت دارد. آرسهایم و ینسن که از دوستان نزدیک یکدیگر بودند، نخستین بار در فضای فوتبال نیمه‌حرفه‌ای با هم آشنا شدند. آن‌ها در مقطعی از زندگی خود مسیرهای شغلی متفاوتی داشتند و فوتبال را به‌صورت پاره‌وقت دنبال می‌کردند، اما ایده همکاری در یک تیم از مدت‌ها پیش ذهنشان را مشغول کرده بود. آرسهایم که اکنون در کنار دوست قدیمی‌اش روی نیمکت وایکینگ می‌نشیند، به یکی از مکالمات تلفنی آن‌ها در حدود سال‌های ۲۰۱۲ یا ۲۰۱۳ بازمی‌گردد؛ گفت‌وگویی ساده که بعدها به نقطه آغاز یکی از همکاری‌های متفاوت فوتبال اروپا تبدیل شد. آرسهایم می‌گوید:
یک شب با تلفن صحبت می‌کردیم، فکر می‌کنم حدود سال ۲۰۱۲ یا ۲۰۱۳ بود. من در یک بانک کار می‌کردم، او در صنعت نفت و گاز مشغول بود و هر دوی ما به‌صورت پاره‌وقت با تیم‌های محلی همکاری داشتیم. یادم می‌آید گفتیم: هی، باید یک روز با هم هدایت یک تیم را بر عهده بگیریم.
این ایده در آن زمان بیشتر به یک آرزوی دوستانه شباهت داشت، اما سال‌ها بعد فرصت تحقق آن فراهم شد؛ فرصتی که هر دو نفر برای تبدیل کردن وایکینگ به تیمی جاه‌طلب از آن استفاده کردند.
دو شخصیت متفاوت با یک هدف مشترک
آرسهایم و ینسن از نظر شخصیت و سابقه فوتبالی تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند. آرسهایم در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ نزدیک به ۳۰۰ بازی برای وایکینگ انجام داد و به‌عنوان هافبکی باکیفیت و کاپیتان تیم، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ باشگاه پیدا کرد. دوران بازی او با موفقیت‌های محدود در لیگ و چند حضور کوتاه در جام یوفا همراه بود و پس از پایان دوران حرفه‌ای، مربیگری را در تیم راندابرگ آغاز کرد. در سوی دیگر، ینسن نتوانست دوران بازیگری موفقی در وایکینگ داشته باشد؛ مصدومیت مسیر او را تغییر داد، مدتی در فوتبال دانشگاهی آمریکا بازی کرد و پس از بازگشت به نروژ، در دسته‌های پایین‌تر به فعالیت ادامه داد و هدایت تیم کوچک هاوورن را بر عهده گرفت.
ینسن که پنج سال از آرسهایم کوچک‌تر است و اکنون ۵۱ سال دارد، شخصیت همکارش را این‌گونه توصیف می‌کند:
او همیشه آرام، خونسرد و تحلیل‌گر است. شخصیتش به‌گونه‌ای نیست که سرسختانه روی یک نظر پافشاری کند؛ او به دنبال پیدا کردن راه‌حل است، همیشه علاقه دارد و می‌خواهد چیزهای تازه یاد بگیرد. وقتی لازم باشد می‌تواند ناگهان عصبانی و تهاجمی شود، اما این اتفاق در زمان مناسب رخ می‌دهد و باید دلیلی برای آن وجود داشته باشد.
آرسهایم در مقابل، از بلندپروازی و جسارت ینسن تمجید می‌کند؛ ویژگی‌ای که به گفته او، گاهی حتی از حد انتظار خودش فراتر می‌رود. آرسهایم می‌گوید:
چیزی که درباره مورتن تحسین‌برانگیز است، بزرگی رؤیاهای او و جرأتی است که برای بیان کردن آن‌ها دارد. او درباره قهرمانی در لیگ، لیگ قهرمانان اروپا و همه‌چیز صحبت می‌کند، در حالی که من با خودم می‌گویم: بیایید اول یک تیم خوب بسازیم. اما این طرز فکر به دیگران منتقل می‌شود. ما رؤیاهایمان را با بازیکنان در میان می‌گذاریم و آن شعله را در وجودشان روشن می‌کنیم تا بزرگ‌تر رؤیاپردازی کنند. نمی‌خواهیم بازیکنان صرفاً به حضور در این باشگاه راضی باشند.
تحت هدایت آرسهایم و ینسن، وایکینگ به تیمی برجسته در فوتبال نروژ تبدیل شده است؛ تیمی که به‌جای تکیه صرف بر نام‌های بزرگ، تلاش کرده استعداد بازیکنان را شناسایی و آن‌ها را به سطح بالاتری برساند. ینسن در این‌باره می‌گوید:
فکر می‌کنم به بازیکنان زیادی، چه جوان‌ترها و چه بازیکنان کمی باتجربه‌تر، نشان داده‌ایم که پتانسیل آن‌ها را می‌بینیم و می‌توانیم به پیشرفتشان کمک کنیم.
مسیر این دو مربی برای رسیدن به نیمکت وایکینگ نیز از همکاری با سرمربی پیشین باشگاه، بیارنه برنتسن، آغاز شد. هر دو به‌عنوان دستیار او فعالیت می‌کردند و پس از آنکه قرار شد جانشین برنتسن انتخاب شود، نام آن‌ها نیز در فهرست گزینه‌های هدایت تیم قرار گرفت. مسئولان باشگاه ابتدا وظایف مربوط به فرایند انتخاب سرمربی را به‌صورت جداگانه به آن‌ها سپردند، اما آرسهایم و ینسن پیشنهاد متفاوتی مطرح کردند. ینسن به یاد می‌آورد:
وظایف را به‌صورت مستقل به ما دادند و ما گفتیم: اگر با هم اقدام کنیم چه؟ دوست دارید این کار را به این شکل انجام دهیم؟
ایده دو سرمربی؛ ارائه ۱۲۰ صفحه برنامه و دو گرگ در میان گوسفندان
ایریک بیورن زمانی که با آرسهایم و ینسن برای مصاحبه انتخاب سرمربی روبه‌رو شد، تنها ۲۹ سال داشت و به‌تازگی به سمت مدیرعاملی وایکینگ رسیده بود. او هنوز به یاد دارد که این دو مربی با برنامه‌ای بسیار دقیق به جلسه آمدند؛ برنامه‌ای که حتی نحوه بازی تیم را در قالب پرونده‌ای ۱۲۰ صفحه‌ای توضیح می‌داد. با این حال، بخش غیرمنتظره ارائه آن‌ها نه جزئیات تاکتیکی، بلکه تصویری بود که ینسن اصرار داشت در جلسه نمایش داده شود؛ تصویری از تعدادی گوسفند و دو گرگ که قرار بود پیام بلندپروازانه این دو مربی را به شکلی روشن منتقل کند. بیورن درباره آن جلسه می‌گوید:
همان‌جا نشسته بودم و با خودم فکر می‌کردم: خدای من، واقعاً می‌خواهیم چنین کاری انجام دهیم؟ ناگهان تصویری از یک گله گوسفند ظاهر شد. آن‌ها توضیح مفصلی درباره گوسفندها دادند و اینکه همه از گوسفند اصلی پیروی می‌کنند. بعد ناگهان دو گرگ در تصویر ظاهر شدند. گوسفندها، رقبای وایکینگ بود و دو گرگ نیز نمادی از خود این دو مربی به شمار می‌رفتند.
ینسن با یادآوری پیام آن‌ها می‌گوید:
گفتیم: آیا می‌خواهید این دو گرگ سرسخت را استخدام کنید؟ ما همه گوسفندها را می‌خوریم.
این ارائه متفاوت توانست نظر مدیرعامل وایکینگ و اریک نولاند، مدیر ورزشی باشگاه و مهاجم پیشین منچستریونایتد و فولام، را جلب کند. نولاند که در سه مقطع مختلف برای وایکینگ بازی کرده و در پیروزی این تیم مقابل چلسی در جام یوفا دو گل به ثمر رسانده بود، معتقد است باشگاه در آن مقطع به تغییر رویکرد نیاز داشت. او می‌گوید:
در مقطع تاریخی‌ای قرار داشتیم که برای بهتر شدن باید کار متفاوتی انجام می‌دادیم. رویکردمان این بود که بگوییم بیایید این کار را انجام دهیم. این تصمیم تا حدی یک ریسک بود، اما در موقعیتی قرار داشتیم که می‌توانستیم چنین ریسکی را بپذیریم. انتخاب آن‌ها منطقی به نظر می‌رسید.
چرا وایکینگ به دو سرمربی اعتماد کرد؟
داشتن دو سرمربی مشترک در بالاترین سطح فوتبال پدیده‌ای بسیار نادر است و همین موضوع، وایکینگ را به باشگاهی متفاوت تبدیل کرده است. نولاند می‌گوید این ویژگی در گفت‌وگوهایش با مدیران ورزشی سایر کشورها بارها مطرح می‌شود و دیگران وایکینگ را نه‌فقط به‌عنوان یک باشگاه نروژی، بلکه به‌عنوان تیمی می‌شناسند که دو سرمربی دارد. او در این‌باره توضیح می‌دهد:
این موضوع دائماً مطرح می‌شود. وقتی با مدیران ورزشی کشورهای دیگر صحبت می‌کنم، دیگر بحث فقط وایکینگ نیست؛ آن‌ها می‌گویند: شما همان باشگاهی هستید که دو سرمربی دارد. این روش متفاوت است، اما پویایی خاص خودش را دارد. قرار نیست وقتی این دو نفر از باشگاه جدا شدند، لزوماً همین روش را ادامه دهیم. این همکاری ویژه است، اما چرا باید چیزی را که جواب می‌دهد تغییر دهیم؟
تصمیم وایکینگ برای اعتماد به این ساختار زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم باشگاه پیش از آن دوران دشواری را پشت سر گذاشته بود. وایکینگ در دهه ۱۹۷۰ یکی از قدرت‌های فوتبال نروژ به شمار می‌رفت، اما پس از قهرمانی در سال ۱۹۹۱ دیگر نتوانسته بود عنوان قهرمانی لیگ را به دست آورد و حتی در سال ۲۰۱۷ به دسته پایین‌تر سقوط کرد. انتصاب آرسهایم و ینسن در نوامبر ۲۰۲۰ آغاز مسیری تازه بود؛ مسیری که در آن، باشگاه تلاش کرد به‌جای تکرار روش‌های گذشته، ساختار خود را بازنگری کند و به تیمی رقابتی‌تر تبدیل شود.
ینسن درباره درس‌هایی که در آغاز این همکاری آموختند، می‌گوید: در دو سال اول چیزهای زیادی یاد گرفتیم که دیگر هرگز تکرارشان نخواهیم کرد.
یکی از تغییرات مهم پس از کسب رتبه یازدهم در سال ۲۰۲۲، تمرکز بیشتر بر پرورش بازیکنان بومی بود. مدیران و کادر فنی به این نتیجه رسیدند که بازیکنانی که با شهر، فرهنگ و هویت وایکینگ آشنایی دارند، می‌توانند پیوندی قوی‌تر میان تیم و جامعه محلی ایجاد کنند. این رویکرد با پیشینه خود آرسهایم و ینسن و همچنین تجربه بیورن و نولاند در فوتبال منطقه همخوانی داشت.
قهرمانی تاریخی وایکینگ در لیگ نروژ
ثمره این تغییرات در سال گذشته نمایان شد؛ زمانی که وایکینگ توانست بودو/گلیمت، تیمی که پیش از آن قدرت مسلط فوتبال نروژ محسوب می‌شد، شکست دهد و عنوان قهرمانی الیتسرین، بالاترین سطح فوتبال این کشور، را به دست آورد. این قهرمانی برای باشگاهی که آخرین بار در سال ۱۹۹۱ قهرمان شده بود، اهمیتی ویژه داشت و نشان داد پروژه آرسهایم و ینسن تنها مجموعه‌ای از ایده‌های بلندپروازانه نیست. وایکینگ پس از سال‌ها انتظار بار دیگر به قله فوتبال نروژ رسید و اکنون در شرایطی قرار دارد که می‌تواند خود را در سطحی فراتر از رقابت‌های داخلی محک بزند.
ایریک بیورن معتقد است روابط انسانی درون باشگاه نقش مهمی در این موفقیت داشته است. او می‌گوید:
این موفقیت را با کمک افراد زیادی به دست آورده‌ایم که به یکدیگر اهمیت می‌دهند. تلاش می‌کنیم از این مسیر در کنار هم لذت ببریم و همین موضوع ما را بسیار قوی‌تر می‌کند. وقتی در کنار یکدیگر به موفقیت می‌رسید و واقعاً احساس می‌کنید با هم دوست هستید، تفاوت بسیار بزرگی ایجاد می‌شود.
نولاند نیز تأکید می‌کند که پیوند عمیق باشگاه با شهر استاوانگر، تصمیم‌گیری‌ها را حساس‌تر و مسئولیت اعضای باشگاه را بیشتر می‌کند. استاوانگر شهری بندری در جنوب غربی نروژ است و وایکینگ برای بسیاری از ساکنان آن، چیزی فراتر از یک تیم فوتبال محسوب می‌شود. نولاند می‌گوید:
این موضوع باعث می‌شود احساس کنیم هر کاری که انجام می‌دهیم، معنای بیشتری دارد. تصمیم‌هایی که می‌گیریم با دقت بیشتری بررسی می‌شوند، چون برای منطقه و همه کسانی که می‌شناسیم اهمیت زیادی دارند. وقتی پای برادر یا همسایه‌ام در میان باشد، می‌دانم هر تصمیمی به شکلی بر زندگی آن‌ها تأثیر می‌گذارد.
بایرن مونیخ؛ بزرگ‌ترین آزمون رؤیای وایکینگ
اکنون وایکینگ در آستانه میزبانی از بایرن مونیخ در نخستین بازی خانگی تاریخ خود در لیگ قهرمانان اروپا قرار دارد؛ مسابقه‌ای که می‌تواند یکی از مهم‌ترین شب‌های دوران تازه این باشگاه باشد. برای آرسهایم و ینسن، رویارویی با تیمی در سطح بایرن مونیخ فرصتی است تا نتیجه سال‌ها کار مشترک خود را در بزرگ‌ترین صحنه فوتبال اروپا به نمایش بگذارند. آن‌ها از همان ابتدا تلاش کرده‌اند بازیکنان را به رؤیاپردازی بزرگ‌تر تشویق کنند و حالا تیمشان در موقعیتی قرار گرفته است که می‌تواند در برابر یکی از غول‌های فوتبال قاره، توانایی‌های خود را محک بزند.
این مسابقه همچنین نشان می‌دهد که مسیر وایکینگ از روزهای دشوار گذشته تا رسیدن به جمع تیم‌های حاضر در لیگ قهرمانان اروپا، حاصل یک تصمیم منفرد نبوده است. انتخاب دو سرمربی مشترک، پذیرش ریسک از سوی مدیران، تمرکز بر بازیکنان بومی، یادگیری از اشتباهات و حفظ پیوند باشگاه با جامعه محلی، همگی در شکل‌گیری این مسیر نقش داشته‌اند. آرسهایم و ینسن زمانی در گفت‌وگویی تلفنی از همکاری در یک تیم صحبت می‌کردند؛ رؤیایی که بیش از یک دهه بعد، آن‌ها را به نیمکت وایکینگ رسانده و اکنون به تقابل با بایرن مونیخ در لیگ قهرمانان اروپا پیوند داده است.
دیدگاهها