SjPw1
دشت لالههای واژگون یکی از جاذبههای دیدنی و گردشگری ایران است. این دشت ۳۶۰۰ هکتار وسعت و در استان چهارمحال و بختیاری دارد و رویشگاه اصلی گونهٔ گیاهی لاله واژگون است. محدوده اي از اين دشت بعنوان اثر طبیعی ملی لاله واژگون تحت حفاظت سازمان محيط زيست ايران قرار دارد. این دشت در شهرستان کوهرنگ واقع شده و جاذبههای گردشگری دیگری مانند آبشار کوهرنگ، پیست اسکی چلگرد و چشمه آب معدنی دیمه در نزدیکی آن قرار دارند. رویشگاه اصلی این گیاه نادر، دامنه کوههای آبکاسه خوربه، گرگانک و مناطق بنواستکی و مله زردهاست. لالههای واژگون، که در زبان محلی گل بگریو (گل گریان) و اشک مریم نامیده میشوند، در اواخر فروردین ماه به گل مینشینند و تا اواخر اردیبهشت گلهای خود را حفظ میکنند.
TGCYX
در این مدت هر هفته ده هزار نفر از این مکان بازدید میکنند که بر اثر تخریبهای صورت گرفته و احتمال انقراض، حضور گردشگران با محدودیتهایی همراه گردیدهاست بیشتر رویش این گیاه در منطقه نسار خوربه واقع در تیشتردان می باشد. دشت لاله های واژگون واقع در شهرستان چِلگرد استان چهارمحال و بختیاری یکی از دیدنی ترین مناطق گردشگری ایران در بهار است.
لاله واژگون (Fritillaria) نام یک سرده از راستهٔ سوسنسانان است.عمر این گیاه بسیار کوتاه است. گلدهی آن از اوایل اردیبهشت آغاز میشود و در فصل بارش پایان مییابد. لاله واژگون از گیاهان علفی پیازدار و چندسالهاست که تاکنون ۱۵ گونه آن در ایران شناسایی شدهاست. گونه زرد کمرنگ متمایل به لیمویی این گلها موسوم به لاله گرگانی بین ۵۰ تا ۸۰ سانتیمتر ارتفاع دارد. پیاز این گیاه به علت وجود موادی موسوم به آلکالوئیدهای ایمپریسین و فرتیسین مسکن درد است. در اسطورهها لاله واژگون یا لاله نگونسار، در نقش سرستونهای ساسانیها هم در موزه تاق بستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده میشود. گویند این گل در آن زمان که گلوی سیاووش با تیغ تیز گرسیوز آشنا میشد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گلگونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بیگناهی سیاوش.
چو سرو سیاوش نگونسار دید …. سراپرده دشت خونسار دید بیفکند سر را ز انده نگون …. بشد زان سپس لاله واژگون
Brd3N در ایران دشت لالههای واژگون در استان چهارمحال و بختیاری مشهورترین دشت لاله ایران است که در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت به گل مینشیند. گونهای از لاله واژگون که در این دشت میروید بسیار نادر است و در یک اثر طبیعی ملی به شمار میآید. دشت لالههای واژگون فریدون شهر و اقلید نیز، دیگر دشت لاله ایران است. از مناطق دیگر در ایران در غرب استان اصفهان، شهر خوانسار و منطقه بوئین میاندشت است که لالههای زیادی دارد. در شهرستان الیگودرز نیزدشت وسیعی مشهور به دشت لالهها وجود دارد که در اردیبهشت ماه زیبایی لالههای واژگون آن چشم نواز است. در منطقهٔ دیگری از همین شهرستان یعنی در میان کوههای ویلو و ویلک واقع در شمال روستای گندمینه (حد فاصل استانهای اصفهان ولرستان) نیز در چند سال اخیر مملو از لالههای واژگون بود ولی متاسفانه امروزه بطور کامل از میان رفتهاند.تاکنون شصت گونه از از این گیاه شناخته شدهاست. پیاز آن به صورت یک غده متورم، گوشتدار بوده و دارای مقدار زیادی نشاسته و چندین عامل دارویی است و چون تازه باشد سمی بوده و قابل خوردن نیست، ولی در چین سمیت آن را گرفته و در آشپزی از آن استفاده میکنند.
5iF3t
