«دلت گر به راه خطا مایلست// ترا دشمن اندر جهان خود دلست.» «اگر چند باشد شب دیرباز// بر او تیرگی هم نماند دراز» «اگر پرنیان است خود رشته‌ای// و گر بار خار است خود کشته‌ای» «ببخش و بخور هرچه آید فراز// بدین تاج و تخـت سپنجی مناز» «بخور هرچه داری منه باز پس// تو رنجی، چرا باز ماند به کس» «بخور هرچه داری به فردا مپای// که فردا مگر دیگر آیدش رای» «بخور هرچه داری فزونی بده// تو رنجیده‌ای بهر دشمن منه» «بدو گفت گوینده کای شهریار// به پالیز گل نیست بی‌رنج خار» «بدو گفت موبد که نیکو نگر// براندیش و ماهی به خشکی مبر» «برهنه چو زاید ز مادر کسی// نباید که یازد به پوشش بسی» «به دارو و درمان جهان گشت راست// که بیماری و مرگ کس را نکاست» «به دارو و درمان و کار پزشک// بدان تا نیالود، باید سرشک» «به موبد چنان گفت دهقان سغد// که بر ناید از خانه باز جغد» «بدانید کان کس که گوید دروغ // نگیرد از این پس بر ما فروغ » «پشیمانی آنگه نداردت سود// که تیغ زمانه سرت را درود» «پیامی است از مرگ موی سفید// به بودن چه‌داری تو چندین امید» «تو را خواسته گر ز بهر تن است// ببخش و بدان کین شب آبستن است» «تو را خورد بسیار بگزایدت// وگر کم خوری، روز بفزایدت» «چو با تخت، منبر برابر شود// همه نام بوبکر و عُمّر شود» «چو در انجمن مرد خامش بود// از آن خامشی دل به رامش بود» «چو عیب تن خویش داند کسی// زعیب کسان برنگوید بسی» «چو نیکی کنی نیک آید برت// بدی را بدی باشد اندر خورت» «در آز باشد دل سفله مرد// بر سفلگان تا توانی مگرد» «چه با رنج باشی چه با تاج و تخت// بباید ببستن به فریاد رخت» «درختی که تلخ است وی را سرشت// گرش برنشانی به باغ بهشت// ور از جوی خلدش به هنگام آب// به بیخ، انگبین ریزی و شهد ناب// سرانجام کوهرزبار آورد// همان میوهٔ تلخ بار آورد» «دوای تو جز مغز آدم چو نیست// بر این درد و درمان بباید گریست» «دو شیر گرسنه‌است و یک ران گور// کباب آن‌کسی راست، کوراست زور» «ز بهر بر و بوم و فرزند خویش// زن و کودک و خرد و پیوند خویش// همه سربه‌سر تن به کشتن دهیم// از آن به که کشور به دشمن دهیم// ز خاکیم باید شدن سوی خاک// همه‌جای ترس است و تیمار و باک// جهان سربه‌سر حکمت و عبرت است// چرا بهره ما همه غفلت است؟» «ز دانا تو نشنیدی این داستان// که برگوید از گفته باستان// که گر دو برادر نهد پشت پشت// تن کوه را باد ماند به مشت» «زیان کسان از پی سود خویش// بجویند و دینداری آرند پیش» «سخن رفتشان یک‌به‌یک هم زبان// که از ماست برما، بد آسمان» «شبیخون نه کار دلیران بود// نه آیین مردان و شیران بود» «فرستاده گفت ای خداوند رخش// به دشت آهوی ناگرفته مبخش» «کسی را کجا کور شد رهنمون// بماند به راه دراز اندرون» «کسی را که کاهل بود گنج نیست// که اندر جهان سود بی‌رنج نیست» «کسی کو فروتن‌تر او رادتر// دل دوستانش از او شادتر» «که بر انجمن مرد بسیارگوی// بکاهد به گفتار خویش آبروی» «که چون کاهلی پیشه گیرد جوان// بماند منش‌پست و تیــره‌روان» «که گاهی سکندر بود گاه فور// گهی درد و خشم است و گه جشن و سور» «مرا دخل و خورد ار برابر بدی// زمانه مرا چون برادر بدی» «مگوی آن سخن کاندر آن سود نیست// کز آن آتشت بهره جز دود نیست» «نباشـد فراوان خورش تندرست// بزرگ آن‌که او تندرستی بجست» «نگر تا چه کاری همان بدروی// سخن هرچه گویی همان بشنوی» «نگه کن که دانای ایران چه گفت// بدان‌گه که بگشاد راز از نهفت// که دشمن که دانا بود به ز دوست// ابا دشمن و دوست، دانش نکوست» «هرآنکس که موی سیه شد سفید// به بودن نماند فراوان امید» «هرآن‌گه که روز تو اندرگذشت// نهاده، همی باد گردد به دشت» «هزیمت به هنگام، بهتر ز جنگ// چو تنها شدم، نیست جای درنگ» «هم آن چیز کانت نیاید پسند// تن دوست و دشمن بدان درمبند» «یکی داستان زد بر این شهریار// که دشمن مدار ار چه خُرد است، خوار» «اگر مرگ داد است بیداد چیست؟// ز داد این همه بانگ و فریاد چیست؟» «ز مهر تو دیریست تا خسته ام // به بند هوای تو دلبسته ام // همین بود کام دل افروزیم // که روز بود دیدنت روزیم !»