سیزده فینال خاطر انگیز ؛ژرمن‌ها پرافتخارترین تیم اروپا

رقابت های جام ملت های اروپا برای نخستین بار در سال 1960 به میزبانی فرانسه برگزار شد و مقرر گشت هر 4 سال یک بار این رقابت ها برگزار شود. از آن سال تاکنون 13 دوره رقابت های یورو برگزار شده که در این میان آلمان با 3 قهرمانی و 3 نایب قهرمانی پرافتخارترین تیم قاره سبز به شمار می رود. پس از ژرمن ها، فرانسه و اسپانیا هرکدام با 2 قهرمانی در مکان بعدی پرافتخارترین های اروپا قرار می گیرند و تیم های دانمارک، جمهوری چک، هلند، یونان، ایتالیا و روسیه (شوروی سابق) با یک قهرمانی در مکان های بعدی ایستاده اند. میشل پلاتینی رئیس فعلی یوفا با 9گلی که در سال 1984 به ثمر رساند عنوان بهترین آقای گل تاریخ یورو را به خود اختصاص داده است. همین طور عنوان بیشترین تعداد بازی در اختیار لیلیان تورام مدافع سابق فرانسه و ادوین فن درسار دروازه بان پیشین تیم ملی هلند است که هر کدام 16 بازی را به ثبت رسانده اند. در ادامه نگاهی مختصر داریم به آنچه در 13 دوره قبلی جام ملت های اروپا رخ داده است: * اولین دوره 1960- میزبان فرانسه آقای گل رقابت ها: ژوست فونتین و ژان وینسنت از فرانسه با 5 گل تیم منتخب: لف یاشین، ولادمیر جورویچ، لادیسلاو نواک، ایگور نتو، ژوسف ماساپوست، والنتین ایوانف، اسلاوا ماترویلی، میلان گائیچ، ویکتور پوندلینک، دراگوسلاو شکولارچ، بورویج کاستائیچ فینال: اتحاد جماهیر شوروی 2- یوگسلاوی 1 10 جولای 1960- ورزشگاه پارک دوپرنس پاریس گل ها: اسلاو ماترویلی و ویکتور پوندلیک برای شوروی- میلان گائیچ برای یوگسلاوی رخدادهای مهم سال: رئال مادرید قهرمان جام برندگان جام اروپا شد، مرد سال فوتبال اروپا به لوئیس سوارس اسپانیایی رسید، آرمین هاری دونده آلمانی موفق شد در المپیک 100 متر را در 2/10 ثانیه طی کند. فرانکو بارسی، آندریاس برمه، پیرلوئیجی کولینا، گری لینکر، یوآخیم لو، دیه گو مارادونا، رودی فولر، والتر زنگا و مائورو تاسوتی نیز در این سال به دنیا آمدند. * دومین دوره 1964- میزبان اسپانیا آقای گل رقابت ها: اوله مادسون از دانمارک با 7 گل تیم منتخب: لف یاشین، فلیسیانو ریویلا، دژو نواک، ایگانسیو زوکو، فرناندو اولیولا، آمانسیو آمورو، فرانس بنه، والنتین ایوانف، خوزه ماریا پریدا، لوئیس سوآرز و فلورین آلبرت فینال: اسپانیا 2- اتحاد جماهیر شوروی 1 21 ژوئن 1964- ورزشگاه سنتیاگو برنابئو مادرید داور: آرتور هلند از انگلیس گل ها: خوزه ماریا پریدا و مارسلینیو برای اسپانیا و گامیزان خوسینف برای شوروی رخدادهای مهم سال: اینترمیلان قهرمان جام برندگان جام اروپا شد، دنیس لاو اسکاتلندی مرد سال فوتبال اروپا شد، جایزه صلح نوبل به مارتین لوتر کینگ رسید. باب هیس دونده آمریکایی موفق شد 100متر المپیک را در زمان 10 ثانیه طی کند. رودی گارسیا، یورگن کلینزمن، میشل لادروپ، اولگ پروتاسف، مارکو فان باستن و جیانلوکا ویالی نیز در این سال به دنیا آمدند. * سومین دوره 1968- میزبان ایتالیا آقای گل رقابت ها: دراگان دزائیچ و وحدین موسمیچ از یوگسلاوی با 3 گل تیم منتخب: دینو زوف، میرساد فضلیچ، جیاچنتو فاکتی، آلبرت شسترنف، بابی مور، ایویکا اوسیم، ساندرو مازولا، آنجلو دومینگینی، جف هورست، لوئیجی ریوآ، دراگان دزائیچ فینال: ایتالیا 2- یوگسلاوی صفر 10 ژوئن 1968- ورزشگاه المپیکو شهر رم داور: خوزه ماریا اورتیز دمیندابال از اسپانیا گل ها: لوئیجی ریوآ و پیترو آناستازی برای ایتالیا ** نکته: این اولین فینال تاریخ فوتبال ملی جهان بود که به دلیل تساوی دو تیم دوباره برگزار شد. در اصل دیدار فینال این دوره از رقابت ها در تاریخ 8 ژوئن با تساوی یک- یک به پایان رسید. در آن بازی آنجلو دومینگینی برای ایتالیا و دراگان دزائیچ برای یوگسلاوی گلزنی کردند اما به دلیل وجود نداشتن قانون ضربات پنالتی، برنده در دیدار تکراری مشخص شد. داور آن مسابقه گوتفرید دینست از سوئیس بود. رخدادهای مهم سال: منچستریونایتد قهرمان اروپا شد. جرج بست جایزه بهترین فوتبالیست سال را از آن خود کرد و کفش طلایی اروپا به اوزه بیو رسید. جیم هینس دونده آمریکایی 100متر المپیک را در مدت 95/9 ثانیه طی کرد. اسلوان بیلیچ، دیدیه دشان، دورنیل مونتانو و رابرت یارنی در این سال به دنیا آمدند. * چهارمین دوره 1972- میزبان بلژیک آقای گل رقابت ها: گردهارد مولر از آلمان غربی با 5 گل تیم منتخب: یوگنی روداکف، ریواز زوداشویلی، فرانتس بکن باوئر، پل براینتر، مورتاز خورتسلیوا، گونتر نتزر، هربرت ویمر، رائول لمبرت، یوپ هینکس و گردمولر فینال: آلمان غربی 3- اتحاد جماهیر شوروی صفر 18 ژوئن 1972- ورزشگاه هیسل شهر بروکسل داور: فردیناند مارشال از اتریش گل ها: گردمولر (2گل) و هربرت ویمر برای آلمان غربی رخدادهای مهم سال: آژاکس قهرمان اروپا شد. فرانتس بکن باوئر به عنوان مرد سال اروپا انتخاب شد و کفش طلای قاره سبز به گردمولر رسید. روی کاستا، لوئیس فیگو، پاول ندود، کارل پوبورسکی، کریستین زیگه، لیلین تورام و زین الدین زیدان هم در این سال به دنیا آمدند. * پنجمین دوره 1976- میزبان یوگسلاوی آقای گل رقابت ها: دیترمولر از آلمان غربی با 4 گل تیم منتخب: ایوو ویکتور، یان پیوارنیک، رود کرول، یاروسلاو پولاک، آنتون اودروس، فرانتس بکن باوئر، رینر بونهوف، زدنک یودا، دیتر مولر، آنتونین پاننکا و دراگان دزائیچ فینال: چکسلواکی 5 - آلمان غربی 3 (در وقت های قانونی 2-2) 20 ژوئن 1976- ورزشگاه سروینا زودا شهر بلگراد داور: سرجیو جنولا از ایتالیا گل ها: گرد مولر و برند هولزنباین برای آلمان و یان ویلیک و کارول دوبیاس برای چکسلواکی ** این اولین بار بود که برنده یک جام معتبر فوتبالی با قانون ضربات پنالتی مشخص می شد. آلمان ها در ضیافت پنالتی توسط بونهوف، فلوهه و بونگارتز گلزنی کردند اما اولی هوینس ضربه چهارم ژرمن ها را به آسمان زد تا چکسلواکی که هر 5 ضربه خود را به گل تبدیل کرده بود برنده شود. رخدادهای مهم سال: بایرن قهرمان اروپا شد و فرانتس بکن باوئر به عنوان مرد سال قاره سبز انتخاب گردید. بشر اولین پروازش را با کنکورد انجام داد. راکی جایزه اسکار گرفت. میشائیل بالاک، نونو گومژ، کلارنس سیدورف، الساندرو نستا، رود فان نیستلروی و پاتریک کلایورت متولد شدند. * ششمین دوره 1980- میزبان ایتالیا آقای گل رقابت ها: کلاوس آلوفس از آلمان غربی با 3 گل تیم منتخب: دینو زوف، کلودیو جنتیله، گتانو شیرآ، کارل هاینتس فورستر، هانس پیتر بریگل، مارکو تاردلی، یان کلومانس، برند شوستر، هانسی مولر، کارل هاینتس رومنیگه و هورست هروبش فینال: آلمان غربی 2- بلژیک 1 22 ژوئن 1980- ورزشگاه المپیکو شهر رم داور: نیکولا رینا از رومانی گل ها: هورست هروبش برای آلمان و رنه وندرکین برای بلژیک رخدادهای مهم سال: ناتینگهام فارست قهرمان اروپا شد. کارل هاینتس رومنیگه مرد سال اروپا را از آن خود کرد. اشلی کول، استیفن جرارد، رابی کین، جان تری، چابی و درک کویت متولد شدند. * هفتمین دوره 1984- میزبان فرانسه آقای گل رقابت ها: میشل پلاتینی از فرانسه با 9 گل تیم منتخب: هارالد تونی شوماخر، ژائو پینتو، کارل هاینتس فورستر، مورتن اولسن، آندریاس برمه، فرناندو چالانا، آلن ژیرس، ژان تیگانا، فرانک آرنسن، میشل پلاتینی و رودی فولر فینال: فرانسه 2- اسپانیا صفر 27 ژوئن 1984- ورزشگاه پارک دوپرنس شهر پاریس داور: ووتیچ کریستوف از چکسلواکی گل ها: میشل پلاتینی و برونو بالونه برای فرانسه رخدادهای مهم سال: لیورپول قهرمان اروپا شد. میشل پلاتینی به عنوان مرد سال اروپا انتخاب گردید و ایان راش کفش طلایی اروپا را از آن خود کرد. المپیک از جانب چند کشور از جمله اتحاد جماهیر شوروی تحریم شد. باستین شواین اشتایگر، آندرس اینیستا، آرین روبن، وسلی اسنایدر و فرناندو تورس متولد شدند. * هشتمین دوره 1988- میزبان آلمان غربی آقای گل رقابت ها: مارکو فان باستن از هلند با 5 گل تیم منتخب: هانس فن بروکلین، جوزپه برگومی، رونالد کومان، فرانک ریکارد، پائولو مالدینی، جوزپه جیانینی، لوتار ماتئوس، یان ووترز، رود گولیت، جیانلوکا ویالی و مارکو فان باستن فینال: هلند 2- اتحاد جماهیر شوروی صفر 25 ژوئن 1988- ورزشگاه المپیااشتادیون شهر مونیخ داور: میشل واروت از فرانسه گل ها: رود گولیت و مارکو فان باستن برای هلند رخدادهای مهم سال: آیندهوون قهرمان اروپا شد. مارکو فان باستن به جایزه مرد سال اروپا دست یافت. دوپینگ بن جانسون دونده کانادایی در المپیک مشخص شد. مت هوملس، مسوت اوزیل، سرخیو بوسکتس، خوان ماتا و گریگوری فن درفیل متولد شدند. * نهمین دوره 1992- میزبان سوئد آقای گل رقابت ها: هنریک لارسن، توماس برولین، دنیس برگکمپ و کارل هاینتس ریدله با 3گل تیم منتخب: پیتر اشمایکل، ژاسلین آنگلوما، لوران بلان، یورگن کوهلر، آندریاس برمه، رود گولیت، اشتفان افنبرگ، توماس هسلر، برایان لادروپ، دنیس برگکمپ و مارکو فان باستن فینال: دانمارک 2- آلمان صفر 26 ژوئن 1992- ورزشگاه اولیویه شهر گوتنبرگ داور: برونو گالر از سوئیس گل ها: کیم ویلفورت و جان ینسن برای دانمارک ** دانمارک به عنوان جایگزین تیم یوگسلاوی که درگیر جنگ بالکان شده بود از سوی یوفا به رقابتهای یورو دعوت شد و در کمال ناباوری با شکست تیمهای بزرگی همچون هلند و آلمان فاتح جام شد. جالب این که بازیکنان دانمارک درحالی قدم به این رقابت ها گذاشتند که با اعضای خانواده شان در مسافرت خارج از اروپا بودند و به همین دلیل با آنها راهی سوئد شدند. رخدادهای مهم سال: بارسلونا قهرمان اروپا شد. مارکو فان باستن به عنوان بهترین بازیکن اروپا انتخاب شد اما به خاطر مصدومیت قوزک پا در 29سالگی از دنیای فوتبال خداحافظی کرد. لینفورد کریستی دونده انگلیسی 100متر المپیک را در زمان 96/9 طی کرد. بالکان درگیر جنگ شد. داوید آلبا، ماریو گوتزه، نیمار و جک ویلشیر متولد شدند. * دهمین دوره 1996- میزبان انگلستان آقای گل رقابت ها: آلن شیرر از انگلستان با 5 گل تیم منتخب: آندریاس کوپکه، لوران بلان، مارسل دزایی، ماتیاس سامر، پائولو مالدینی، پل گاسکوئین، کارل پوبورسکی، دیتر آیلتس، آلن شیرر، هریستو استویچکف و داوور شوکر فینال: آلمان 2- جمهوری چک 1 30 ژوئن 1996- ورزشگاه ویمبلی شهر لندن داور: پیرلوئیجی پایرتو از ایتالیا گل ها: اولیور بیرهوف (2گل) برای آلمان و پاتریک برگر برای جمهوری چک ** این بازی در وقت های معمول با نتیجه یک بر یک به پایان رسید تا اینکه در دقیقه 95 وقت اضافه اول؛ اولیور بیرهوف دروازه پتر کوبا را باز کرد تا علاوه بر قهرمانی، ژرمن ها اولین تیمی در تاریخ یورو باشند که با قانون گل طلایی برنده جام شدند. همچنین اولین بار بود که لوگوی جام، شکلی متفاوت با سایر جام ها پیدا کرد و از این به بعد هر دوره یورو لوگوی مختص خود را دارا بود. رخدادهای مهم سال: یوونتوس قهرمان اروپا شد و رونالدو به عنوان مرد سال اروپا انتخاب گردید. * یازدهمین دوره 2000- میزبانی مشترک هلند و بلژیک آقای گل رقابت ها: ساوو میلوشویچ و پاتریک کلایورت با 5 گل تیم منتخب: فرانچسکو تولدو، لوران بلان، فابیو کاناوارو، پائولو مالدینی، لیلن تورام، پاتریک ویرا، زین الدین زیدان، لوئیس فیگو، ادگار داویدز، پاتریک کلایورت و فرانچسکو توتی فینال: فرانسه 2- ایتالیا 1 2 جولای 2000- ورزشگاه دکیپ روتردام داور: آندریاس فریسک از سوئد گل ها: مارکو دلوکیو برای ایتالیا و سیلوین ویلتورد و داوید ترزگه برای فرانسه ** یازدهمین دوره جام ملت های اروپا برای اولین بار به صورت مشترک به میزبانی 2 کشور بلژیک و هلند برگزار شد. داوید ترزگه با گلزنی خود در دقیقه 103 وقت اضافه علاوه بر این که خروسها را قهرمان کرد، به دومین مهاجم تاریخ یورو که با قانون گل طلایی تیمش را قهرمان کرده تبدیل شد. این قانون البته بعداً از یورو حذف شد. رخدادهای مهم سال: رئال مادرید قهرمان اروپا و لوئیس فیگو مرد سال اروپا شد. اسکار به گلادیاتور رسید و میشائیل شوماخر آلمانی با فراری قهرمان فرمول یک جهان شد. دوازدهمین دوره 2004- میزبان پرتغال آقای گل رقابت ها: میلان باروش از جمهوری چک با 5 گل تیم منتخب: پتر چک، ترایونیس دلاس، ریکاردو کاروالیو، سیتاریدیس، جیانلوکا زامبروتا، مانیش، پاول ندود، تئودوروس زاگوراکیس، میلان باروش، کریستیانو رونالدو، وین رونی فینال: یونان 1- پرتغال صفر 4 جولای 2004- ورزشگاه دالوئیز شهر لیسبون داور: دکتر مارکوس مرک از آلمان گل ها: آنجلوس چاریستیاس برای یونان ** نکته جالبی که باعث شد این جام بیشتر در تاریخ ماندگار شود، رویارویی یونان و پرتغال بود. این دو تیم برگزار کننده دیدار افتتاحیه بودند که یونانی ها با یک گل موفق به شکست میزبان شدند و در فینال نیز باز هم آن دیدار تکرار شد! رخدادهای مهم سال: پورتو قهرمان اروپا شد. عنوان مرد سال اروپا به آندری شوچنکو رسید. جاستین گتلین دونده آمریکایی با زمان 85/9ثانیه 100متر را در المپیک دوید. آرسنال با 38مسابقه بدون شکست رکورد جدیدی در فوتبال انگلیس برجای گذاشت. * سیزدهمین دوره 2008- میزبانی مشترک اتریش و سوئیس آقای گل رقابت ها: داوید ویا از اسپانیا با 4 گل تیم منتخب: ایکر کاسیاس، کارلوس پویول، کارلوس مارچنا، فیلیپ لام، یوری ژیرکف، مارکوس سنا، لوکا مودریچ، چابی، حمیت آلتینتوپ، آندری آرشاوین و داوید ویا فینال: اسپانیا 1- آلمان صفر 29 ژوئن 2008- ورزشگاه ارنست هاپل شهر وین داور: روبرتو روزتی از ایتالیا گل: فرناندو تورس برای اسپانیا ** این دوره از رقابت ها به میزبانی مشترک سوئیس و اتریش برگزار و برای اولین بار از دوربین های عنکبوتی به همراه تصاویر آهسته با 1000 فریم بر ثانیه در پخش تلویزیونی استفاده شد. رخدادهای مهم سال: منچستریونایتد برای سومین بار قهرمان اروپا شد و کریستیانو رونالدو به عنوان مرد سال اروپا برگزیده شد. اوسین بولت با زمان 69/9 ثانیه رکورد دوی 100متر المپیک را شکست. باراک اوباما به عنوان اولین رئیس جمهور سیاه پوست تاریخ آمریکا انتخاب شد.