خطبه ۱۳ : عوامل سقوط جامعه ( روز جمعه سال ۳۶ هجری بعد از پایان جنگ در مسجد جامع شهر در نکوهش مردم بصره فرمود)
شما سپاه یک زن و پیروان حیوان ( شتر عایشه ) بودید، تا شتر صدا می کرد می جنگیدید و تا دست و پای آن قطع گردید فرار کردید ( جنگ جمل دو روز طول کشید )
اخلاق شما پست و پیمان شما از هم گسسته، دین شما دورویی و آب آشامیدنی شما شور و ناگوار است. کسی میان شما زندگی کند به کیفر گناهش گرفتار می شود و آن کس که از شما دوری گزیند مشمول آمرزش پروردگار می گردد. گویا مسجد شما را می بینم که چون سینه کشتی غرق شده است که عذاب خدا از بالا و پایین او را احاطه می کند و سرنشینان آن، همه غرق می شوند
و در روایتی است: سوگند به خدا، سرزمین شما را آب غرق می کند گویا مسجد شما را می نگرم که چون سینه کشتی یا چونان شترمرغی که بر سینه خوابیده باشد بر روی آب مانده است ( در تاریخ آمده است که شهر بصره دوبار در آب غرق شد: یکی در زمان خلیفه عباسی و دیگری زمان القائم بامرالله همانگونه که امام خبر داد تنها قسمتی از بالای مسجد جامع بصره چون سینه مرغی از روی آب پیدا بود)
و در روایت دیگر آمده است : خاک شما بد بوترین خاکهاست از همه جا به آب نزدیک تر و از آسمان دورتر( منجمان با رصد کردن دریافتند که دور ترین نقطه زمین از معدل النهار ، منطقه ابله مرکز شهر بصره است)
و نه دهم شهر شما در شر و فساد نهفته است کسی که در شهر شما باشد گرفتار گناه و آن که بیرون رود در پناه عفو خداست گویی شهر شما را می نگرم که غرق شده، و آب آن را فرا گرفته. چیزی از آن دیده نمی شود، مگر جاهای بلند مسجد مانند سینه مرغی بر روی امواج آب دریا
خطبه ۱۵: سیاست اقتصادی امام ( درباره اموال فراوان بیت المال که عثمان به بعضی از خویشاوندان خود بخشیده بود روز دوم خلافت در سال ۳۵ هجری فرمود)
به خدا سوگند، بیت المال تاراج شده را هرکجا بیابم به صاحبان اصلی بازمی گردانم، گرچه با آن ازدواج کرده یا کنیزانی خریده باشند؛ زیرا در عدالت گشایش برای عموم است و آن کس که عدالت بر او گران آید تحمل ستن برای او سخت تر است
