* کوتاه درباره داریوش بزرگ و زرتشتی گری
داریوش در سنگ نوشته های خود اهورامزدا " بزرگ ترین خدای زرتشتیان را مخاطب قرار می دهد و او را خدای می نامد که پادشاهی خود را مدیون اوست. ممکن است از این نوشته چنین استنتاج شود که داریوش زرتشتی بوده است " اما شواهد دیگر این امر را نامحتمل نشان می دهند.
1-دین زرjشت نمی توانسته دین رسمی بوده باشد" زیرا اگر چنین می بود داریوش " مانند کورش " ادیان دیگر را تحمل نمی کرد و گاه حتی در ستایش مذاهب و خدایان دیگر سخن نمی گفت.
2-نام زرتشت در هیچ یک از سنگ نوشته ها نیامده است.
3-پادشاهان هخامنشی " از جمله داریوش " به گور سپرده شدند " در حالی که در آیین زرتشت مردگان را دفن نمی کردند " بلکه در دخمه هایی در معرض هوای آزاد قرار می دادند .
4-اهورامزدا یکی از خدایان سه گانه ایران (- اهورامزدا و آناهیتا و میترا - ) پیش از زرتشت " نیز بود . به علاوه مذهب چند خدایی ایرانیان در این دوره رشد کرده بود و ابدا روشن نیست که مردم عادی ایران مفهوم دین زرتشت را کاملا درک کرده باشند.
-----------------------------------------------------------------------------------
The Persians: Ancient, Mediaeval, and Modern Iran
by Homa Katouzian