از چند روز دیگر رقابت های المپیک 2020 در کشور ژاپن و به میزبانی شهر توکیو آغاز خواهد شد. بر آن شده ایم که مروری بر رشته های ورزشی این تورنمنت عظیم داشته باشیم و در این مطلب به سراغ رشته وزنه بردازی رفته ایم. 

تاریخچه وزنه برداری در المپیک

اولین آثار بوجود آمدن این ورزش زمانی است که در یونان باستان ورزشکاران به وزنه‌پرانی (پرتاب دیسک و وزنه) عادت داشته‌اند و لغت یونانی "هالترس" (پرتاب صفحه یا دیسک هالتر) ریشه وزنه‌برداری امروزی است. وزنه‌برداری جدید در اروپا توسط اروپاییان پایه‌گذاری شد و به نظر می‌رسد که در وهله نخست جوانان روستایی بدین کار دست زدند تا قدرت و برتری خود را نسبت به هم‌سالان خود نشان دهند و با قدرت خود توجه دوشیزگان را جلب نمایند.

کار نمایش جوانان در بلند کردن وزنه کم‌کم آنقدر بالا گرفت که مسابقه‌هایی ترتیب داده می‌شد و در آن زنان و مردان بی‌شماری برای تماشا گرد هم می‌آمدند و این مسابقات، محک قدرت و نیرومندی جوانان بود.

هنگامی که به سبب علاقه جوانان اروپای مرکزی وسایل این رشته ورزشی تکامل پیدا کرد، مقررات ناقصی هم برای آن وضع شد و جوانان سایر نقاط اروپا از جمله کشورهای اسکاندیناوی نیز به تمرین وزنه‌برداری پرداختند و به تدریج این ورزش حتی در مصر و ژاپن هم متداول شد. این ورزش تا زمانی که در بازیهای المپیک جایی نداشت شهرت و معروفیتی کسب نکرده بود و در آمریکا و سایر نقاط جهان جوانان توجه چندانی به آن نمی‌کردند.

در سال 1896 که اولین دوره بازیهای المپیک نوین در شهر آتن برگزار شد، وزنه‌برداری و زورآزمایی با وزنه در شمار برنامه‌های دو و میدانی قرار گرفت. در این دوره فقط دو حرکت در وزنه‌برداری (یکی با دمبل بزرگ و دیگری با هالتر) انجام شد. داوری این مسابقات بر عهده یک شاهزاده یوانانی بود که 2.20 متر قد داشت و خود از پهلوانان مشهور به شمار می‌رفت.

در بازی های المپیک لس‌آنجلس (1932)، مسابقات وزنه‌برداری در پنج حرکت انجام می‌شد که وزنه برداشتن با یک دست هم جزو آن بود. اما در بازیهای المپیک برلین (1936) وزنه‌برداری محدود به سه حرکت دو دستی (پرس، یک ضرب و دو ضرب) شد.

فدراسیون جهانی وزنه برداری

 فکر تشکیل فدراسیون بین‌المللی وزنه‌برداری در سال 1913 که ژول روسه جای دبوفه یا دبوف رئیس فدراسیون وزنه‌برداری فرانسه را گرفت بوجود آمد. روسه در سال 1914 فدراسیون وزنه‌برداری فرانسه را پایه‌گذاری کرد. در همین سال کمیته بین‌المللی المپیک کنگره خود را در دانشگاه سوربن فرانسه تشکیل داد تا مقررات و برنامه‌های مربوط به المپیک 1916 برلین را بررسی نماید. با پیش آمدن جنگ جهانی اول بازیهای سال 1916 انجام نیافت ولی در بازیهای المپیک 1920 آنتورپ چهارده کشور در رشته وزنه‌برداری شرکت نمودند. در سال 1920 همزمان با بازیهای المپیک، فدراسیون جهانی وزنه‌برداری تشکیل گردید و ژول روسه رئیس فدراسیون وزنه‌برداری فرانسه به پاس خدماتش به این ورزش به ریاست فدراسیون جهانی برگزیده شد. وی تا سال 1952 در این سمت باقی ماند و پس از وی دیتریش ورتمن از آمریکا به این سمت برگزیده شد. انواع حرکت در وزنه برداری شامل یک ضرب (Snatch) و دو ضرب (Clean and Jerk) می شود. 

عملکرد ایران در وزنه برداری المپیک

 ایران در رشته وزنه برداری عملکرد بسیار خوبی در المپیک ها داشته است به طوری که 18 مدال ایران در المپیک برای وزنه برداری است. ایران تنها در 4 شاخه اصلی موفق به کسب مدال شده است که وزنه برداری اولین مدال ایران در المپیک ها بود. جعفر سلماسی در المپیک 1948 لندن مدال برنز کسب کرد.

نگاهی می اندازیم به تمامی وزنه برداران ایران در المپیک که موفق به کسب مدال شدند.

نام ورزشکارمدالوزنالمپیک
جعفر سلماسیبرنز60 کیلوگرم1948 لندن
محمود نامجونقره56 کیلوگرم1952 هلسینکی
علی میرزاییبرنز56 کیلوگرم1952 هلسینکی
محمود نامجوبرنز56 کیلوگرم1956 ملبورن
اسماعیل علم خواهبرنز56 کیلوگرم1960 رم
محمد نصیریطلا56 کیلوگرم1968 مکزیکوسیتی
پرویز جلایرنقره67.5 کیلوگرم1968 مکزیکوسیتی
محمد نصیرینقره56 کیلوگرم1972 مونیخ
محمد نصیریبرنز52 کیلوگرم1976 مونترال
حسین توکلیطلا105 کیلوگرم2000 سیدنی
حسین رضازادهطلا105+ کیلوگرم2000 سیدنی
حسین رضازادهطلا105+ کیلوگرم2004 آتن
کیانوش رستمینقره85 کیلوگرم2012 لندن
سعید محمدپورطلا94 کیلوگرم2012 لندن
نواب نصیر شلالنقره105+ کیلوگرم2012 لندن
بهداد سلیمیطلا105+ کیلوگرم2012 لندن
سجاد انوشیروانینقره105+ کیلوگرم2012 لندن
کیانوش رستمیطلا85+ کیلوگرم2016 ریو
سهراب مرادیطلا94 کیلوگرم2016 ریو

وزنه برداری در المپیک 2020

رقابت های وزنه برداری المپیک 2020 از 2 مرداد شروع می شود و تا 13 مرداد ادامه خواهد داشت. این رقابت ها شامل 14 رویداد در دسته های مختلف و بین مردان و زنان انجام می شود. در این بازی ها، 196 ورزشکار از کشورهای مختلف باهم رقابت خواهند کرد. کشورهایی چون استرالیا، اندونزی، کانادا، ژاپن و نیوزلند با 5 وزنه بردار، بیشترین نماینده را در بازی ها خواهند داشت. 

در این دوره رقابت ها هم ایران 3 نماینده خواهد داشت که شامل یک نماینده زن خواهد بود. براین اساس، علی داوودی و علی هاشمی به ترتیب در دسته های 105+ و 109 کیلوگرم و پریسا جهانفکریان در دسته فوق سنگین 87+ برای ایران وزنه خواهند زد. رقابت های وزنه برداری المپیک 2020 در سالن بین المللی توکیو، انجام خواهد شد. 

وزننوع رکورددار مردانملیتمقدار رکورد
56 کیلوگرمیک ضربحلیل موتلوترکیه137 Kg
دو ضربلانگ کینگوانچین170 Kg
مجموعلانگ کینگوانچین307 Kg
62 کیلوگرمیک ضربکیم اون گوککره شمالی153 Kg
دو ضرباسکار فیگوئراکلمبیا177 Kg
مجموعکیم اون گوککره شمالی327 Kg
69 کیلوگرمیک ضربگئورکی مارکوفبلغارستان165 Kg
دو ضربگالابین بوئفسکیبلغارستان196 Kg
مجموعگالابین بوئفسکیبلغارستان357 Kg
77 کیلوگرمیک ضربلو ژیا ژونچین177 Kg
دو ضربنجات رحیموفقزاقستان214 Kg
مجموعلو ژیا ژونچین379 Kg
85 کیلوگرمیک ضربجورجی آسانیزدهگرجستان180 Kg
دو ضربتیان تائوچین217 Kg
مجموعکیانوش رستمیایران396 Kg
94 کیلوگرمیک ضربکوروش باقریایران187 Kg
دو ضربایلیا ایلینقزاقستان233 Kg
مجموعایلیا ایلینقزاقستان418 Kg
105 کیلوگرمیک ضربآندری آرامنائوبلاروس200 Kg
دو ضربروسلان نورودینوفازبکستان237 Kg
مجموعآندری آرامنائوبلاروس436 Kg
به اضافه 105 کیلوگرمیک ضرببهداد سلیمیایران216 Kg
دو ضربحسین رضازادهایران263/5 Kg
مجموعلاشا تالاخادزهگرجستان473 Kg