چند شب پیش بعد از حدود 12 سال، مجددا فیلم مصائب مسیح رو تماشا کردم.راستش اگه از تاثیر بد صحنه های خشونت بار که بعد از تماشای اولین بارِ فیلم در خودم ایجاد شد، بگذرم؛ برام جالب بود ک چرا این فیلم باید بعنوان جنجالی ترین فیلمِ تاریخ سینما لقب بگیره ؟ یا دستِکم سعی بر القای این تفکر تو دنیا باشم ؟ هر چند جواب دادن به این سوال ساده نیست ولی دوست داشتم چند سر راجبش بنویسم.
فیلم مصائب مسیح یک فیلم سینمایی در ژانر تاریخی –بیوگرافی و با موضوعیت دین و مذهب است. فیلم در سال 2004 توسط کارگردان معروف مل گیبسن ساخته شد.کسی که پیشتر، با ساخت فیلم شجاع دل نشان داده بود در ساخت آثار تاریخی و حماسی تبحر خاصی دارد. فیلمی ک در زمره ی تحسین برانگیزترین فیلماهای تاریخ سینما در گونه ی سینمایی خود شد. گیبسن دو سال بعد با ساخت فیلم آخرالزمان مهر تائید بر صاحب سبک بودن خود در سری فیلمهای تاریخی را زد.اما آنچه ک بیشتر دستمایه و فصلِ مشترک این سه فیلم اوست استفاده از عنصر خشونت در تمام آنهاست! براستی ک شاید کسی نتواند بمانند او این حجم از خشونت را در دل قصه های خود بگنجاند ودر عین حال موفق شود، درام خلق کند.
مصائب مسیح مربوط به 12 ساعت پایانی زندگی حضرت مسیح است. فیلم از باغ زیتونها و جائی که مسیح پس از آخرین شام برای عبادت به آنجا رفته آغاز می شود. مسیح در مقابل وسه های شیطان ایستادگی می کند. بدنبال خیانت یهودا ، مسیح دستگیر شده و به شهر بیت المقدس بازگردانده می شود. در آنجا رهبران ریاکار یهود به او تهمت کفر می زنند و پیلات، فرماندار رومی فلسطین را تحریک می کنند تا مسیح را به قتل برساند. سرانجام مسیح ابتدا بدست سربازان رومی سپرده می شود تا او را تازیانه بزنند و سپس او را به تپه جلجتا در نزدیکی شهر برده و به صلیب می کشند و در این بین مریم مقدس، نظاره گر مصائب فرزندش و مرگ وی می باشد.
از نکات مهم فیلم می توان به فیلمبردای خوب، فیلمنامه ساده و دقیق، بازیهای سنجیده و کارگردانی استادانه اشاره کرد.موسیقی فیلم نیز سهم بسزایی در دراماتیزه کردن اثر دارد.اما جدا از بحث فنی و تکنیکی اثر، آنچه ذهن مرا بعد از سالها دوباره دیدن آن مغشوش کرد؛ محتوای اثر است! این که وقتی فیلم لااقل بزعم تماشاگر مسیحی،عین واقعیت تاریخی است؛ چرا باید جنجال آفرین باشد؟! آیا فیلم جنجال آفرین تر از آخرین وسوه مسیحِ اسکورسیزی است؟! براستی فیلم زندگیِ برایان که زندگی مسیح را دستمایه کمدی و سلیقه شخصی ساخته جنجالی تر نیست؟! یا اینکه فیم نوحِ آرنوفسکی که بیشتر به افسانه می ماند تا واقعیت تاریخی،بحث برانگیزتر نیست؟!براستی علت فشارها ومواضع شدید علیه فیلم چه بود؟
گیبسن یک کاتولیک است و در کودکی در مدرسه مذهبی درس خوانده است. وقتی از او درباره علت ساخت این فیلم سوال شد پاسخ داد: «من میخواستم فداکاری او(مسیح) را برای همه گناهان در تمام دورانها نشان دهم.» گيبسون ده سال قبل از ساخت اين فيلم دچار مشكل روحي شديد ميشود و حتي قصد خودكشي داشته كه براي حل اين مشكل روي به مسائل ديني آورده و به اين واسط9 مشكلش برطرف ميشود. در روزنامه «گاردين» مطلبي در همين زمينه آمده بود و در آنجا گيبسون اشاره داشت كه ميخواهد دروغ بزرگ نسبت به جنايات يهود نسبت به حضرت مسيح عليه السلام را بر ملا كند و ددمنشي يهوديان را نشان دهد. به همين دليل با هزينه شخصي چيزي معادل 300 ميليون دلار به توليد اين فيلم پرداخت.
اين فيلم به دليل نشان دادن واقعيتهاي عليه يهوديان به شدت از جانب مجامع يهودي مورد حمله قرار گرفت و گيبسون بعد از ساخت فيلم در سال 2004 به مدت سه ماه به دليل تهديدها از جانب يهوديان متواري بود. اما با وجود اين تحريم فيلم فروشي خوب معادل 611 ميليون دلار داشت. فیلم مصائب مسیح توسط منتقدان آمریکایی به عنوان بهترین فیلم از نظر تطبیق با کتاب مقدس انجیل در تاریخ هالیوود انتخاب شد.
این فیلم در روز اول نمایش خود بیش از ۲۰ میلیون دلار فروش کرد که یک رقم چشمگیر و قابل توجه برای یک فیلم مذهبی است. علاوه بر این ۵۰۰ هزار نسخه از موسیقی این فیلم در ۱۵ آوریل ۲۰۰۵ به فروش رسید. در سال ۲۰۰۴ جدول فروش آمریکا ازرشد ۱۵ درصدی نسبت به سال گذشته حکایت میکرد و این در شرایطی است که آمار رشد پیش از اکران فیلم مصائب مسیح امیدارکننده نبودند. پل درگارابیدین، منتقد و صاحب نظر سینما دراین مورد میگوید: فیلم مصائب مسیح به تنهایی شگفتی آفرید ویک سال بد را به سالی پرفروش تبدیل کرد و در واقع سینمای آمریکا را در سال ۲۰۰۴ رونق داد.
تیم برودی کارشناس سینما در مورد فروش فیلم میگوید: این میزان فروش بیشترین فروشی است که برای یک فیلم که در تابستان و تعطیلات به نمایش درنیامده، ثبت شدهاست. فیلم مصائب مسیح علاوه بر این بیشترین فروش زمستانی را درتاریخ سینما برجای گذاشت. در سال ۲۰۰۴ فروش بلیتهای زمستانی درآمریکا بالغ بریک میلیارد وهفتصد وهشتاد میلیون دلار بود که ازافزایش ۱۵ درصدی نسبت به سال گذشته حکایت میکرد. با این وجود آماری که به دست آمده نشان میدهد اگر فیلم مصائب مسیح به نمایش درنمی آمد صنعت فیلمسازی با کاهش فروش ۵ درصدی نسبت به سال ۲۰۰۳ مواجه بود.
پ ن : کلیت این پست متعلق به حقیرِ و از جایی کپی نشده! بجز قسمتهایی که راجع به خودِ فیلمساز و فروش فیلم که از اینترنت استفاده کردم. از نظراتتون استقبال می کنم.
