رمانتیسم علیه ریاضیات! پرواز با بال های شکسته؛ به بهانه سالگرد بازی قرن

در تاریخ ورزش جدال های کمی وجود داشته اند که به عنوان رقابت قرن شناخته شوند. با گسترش و مدرنیته تر شدن ورزش در قرن بیستم رقابت های بزرگی به وجود آمدند که هر کدام به نوعی رقابت یا بازی قرن لقب گرفتند ، مصاف تاریخی محمد علی کلی با جو فریزر در بوکس ، جدال دونالد بایرِن و بابی فیشر در سال 1956 در شطرنج ، جدال هیوستون کوگارز و یو سی ال ای بروینس در سال 1968 در بسکتبال و جدال هایی از این قبیل که برای همیشه در یادها مانده اند و البته در فوتبال و جدال جذاب نیمه نهایی جام جهانی 1970 بین ایتالیا و آلمان غربی در آفتاب داغ مکزیکو سیتی ! یاد از ظهر 17 ژوئن 1970 ، استادیوم آزتکای مکزیکو سیتی و نزدیک به 103 هزار نفری که آن روز زیر آن آفتاب سوزان هرگز با صدای سوت آغاز بازی تصور نمی کردند شاهد جدالی باشند که بعدها لقب بازی قرن را گرفت.ایتالیا به رهبری فروچیو والچرگی با پیروزی در مرحله گروهی مقابل سوئد با تک گل آنجلو دومنگینی و با دو تساوی بدون گل مقابل اروگوئه و اسرائیل و با پیروزی و گل چهار بر یک مقابل مکزیک میزبان با درخشش لوئیجی ریوا در دیدار یک چهارم نهایی پای به دیدار نیمه نهایی گذاشت و ژرمن ها با درهم کوبیدن مراکش ، بلغارستان و پرو در مرحله نونگروهی و پیروزی نفس گیر مقابل انگلیس که به نوعی می شود گفت انتقام شکست فینال دوره قبل در سال 1966 و فینال جنجالی ومبلی بود به نیمه نهایی رسید . دیدار نفس گیری که با بازگشت آلمان ها بعد از دو گل پیش افتادن انگلستان و با پیروزی 3-2 در وقت های اضافه همراه بود . 13 گل زده تا مرحله نیمه نهایی به خوبی قدرت ماشین گلزنی آلمان ها را نشان می داد گرچه دیدار دراماتیک سه روز قبل از جدال با ایتالیا اندکی از توان آنها کاسته بود گرچه هرگز نشانی از کم شدن روحیه و انگیره آنها برای برتری در دیدار نیمه نهایی و راهیابی به فینال در آنها دیده نمی شد .مسئله ای کار به طور مشخص در لا به لای مصاحبه معروف اووه زیلر کاپیتان 34 ساله آلمان و بازمانده نسل طلایی سپ هربرگر و آلمان قهرمان جام جهانی 1954 کاملا مشهود بود ، زیلر بعد از پیروزی مقابل انگلیس و انتقام فینال 66 گفته بود : " شما وقتی انگلستان را از دور خارج کنید ، هر حریفی را شکست خواهید داد! " هرچند صحبت های زیلر منعکس کننده حس رقابت و کینه همیشگی بین آلمان و انگلستان تعبیر شد. با شکوفایی نسل طلایی فوتبال آلمان از اواسط دهه 60 و آغاز دوران طلایی ستارگانی نظیر سپ مایر ، برتی فوگتس ، ولفگانگ اووِراث و البته قیصر محبوب آلمان ها فرانس بکن بائر و بمب افکن غیر قابلی مهاری چون گرد مولر فوتبال آلمان چه در عرصه ملی و چه باشگاهی در آغاز یک دوران باشکوه و پرافتخار قرار داشت و تکنیسینی به نام هلموت شون که معمار نسل طلایی تیم ملی آلمان به شمار می رفت آنها را هدایت می کرد و سعی در کسب اولین افتخار بزرگ ملی پس از معجزه برن در 16 سال قبل داشت.در آن سو نسل طلایی دهه 60 فوتبال ایتالیا متاثر و وامدار از موفقیت های اروپایی اینتر و میلان با ستاره های بزرگی نظیر جاچینتو فاکتی ، تارکیزیو بورگنیش ، ساندرو ماتزولا و روبرتو بونینسنیا از اینتر ، جیانی ریورا و روبرتو روساتو از میلان ، آنجلو دومنگینی و لوئیجی ریوا از کالیاری بعد از فتح یورو 1968 رویای قهرمانی جهان بعد از 5 دوره ناکامی پس از قهرمانی 1938 با ویتوریو پوتزو را در سر می پروراند. جام جهانی 1970 آخرین دوره جام سنتی « ژول ریمه » به شمار می‌رفت و قرار بود بعد از این دوره ژول ریمه قدیمی برای همیشه بازنشسته شود و جای خود را به کاپ طلایی رنگ امروزی از دوره بعدی بدهد. همین طور جام جهانی 1970 شروع تغییرات بزرگی هم بود نظیر حق تعویض در حین بازی برای تیمها و هم چنین استفاده داوران از کارت های زرد و قرمز . جامی که مجالی برای بازی زیبا و نمادی از مهارت و آمیختگی آن با هنر بود . بازی قرن رأس ساعت 16 به وقت محلی و با سوت آرتورو مالدونادو داور مکزیکی آغاز شد . ترکیب ایتالیا : انریکو آلبرتوسی ، تارکیزیو بورگنیش ، جاچینتو فاکتی ( کاپیتان ) پیر لوئیجی سرا ، روبرتو روساتو ( از دقیقه 91 فابریتزیو پولِتی ) ، ماریو برتینی ، ساندرو ماتزولا ( از دقیقه 46 جیانی ریورا ) ، جان کارلو دسیستی ، آنجلو دومنگینی ، روبرتو بونینسنیا و لوئیجی ریوا ترکیب آلمان : سپ مایر ، برتی فوگتس ، برند پاتزکه ( از دقیقه 66 زیگفرید هلد ) ، ویلی شولز ، کارل هاینس اشنلینگر ، فرانس بکن بائر ، ولفگانگ اووِراث ، یورگن گرابوفسکی هانس لوهر ( از دقیقه 52 راینهارد لیبودا ) اووه زیلر ( کاپیتان ) و گرد مولر بازی با حملات پراکنده دو تیم آغاز شد تا اینکه در دقیقه 8 روبرتو بونینسنیا مهاجم زهردار باشگاه اینتر از غفلت خط دفاع آلمان نهایت استفاده را برد و با ضربه ای زیبا دروازه سپ مایر را گشود . بازی با دفاع منظم ایتالیا مه در طول جام فقط یک گل دریافت کرده بود ادامه پیدا کرد و در ادامه و با افزایش عرصه حملات آلمان ها توسط زیلر مسن و گرد مولر و کارگردانی ولفگانگ اووِراث در میانه میدان با درخشش بی‌نظیر انریکو آلبرتوسی با تجربه دروازبان ایتالیا اثری نداشت و شانس های گلزنی متعددی را از دست دادند. اوضاع برای آلمان ها با دفاع منسجم و حساب شده آتزوری خوب پیش نمی رفت . با مصدومیت فرانس بکن بائر از ناحیه کتف و شکستگی استخوان ترقوه شرایط برای آلمان ها سخت تر از گذشته شد اما قیصر 25 ساله که 4 سال قبل بهترین بازیکن جوان جام جهانی انتخاب شده بود با اراده و قدرت رهبری و روحیه مثال زدنی اش با توجه به اتمام تعویض های قانونی آلمان با بانداژ کتف مصدوم اش به بازی ادامه داد و موجب پیدایش یکی از خاطره انگیز ترین صحنه‌های تاریخ جام های جهانی شد. در حالی که فقط چند دقیقه تا پایان وقت قانونی بازی و صعود ایتالیا به فینال باقی مانده بود روی ارسال دقیقی از جناح راست ایتالیا کارل هاینس اشنلینگر مدافع پیش تاخته ژرمن ها به راحتی دروازه آلبرتوسی را در غفلت مدافعان سخت کوش ایتالیا باز کرد و کار را به تساوی کشاند . اتفاقی که فریاد معروف گزارشگر آلمانی «! AUSGERECHNET SCHNELLINGER » ( فقط اشنلینگر ! ) را به همراه داشت . داستان اشنلینگر 31 ساله داستان جالبی بود .مدافع باشگاه میلان که سالها بود در سری آ بازی می کرد و به « فولکس واگن » معروف بود . مدافعی که بسیار کم گل می زد و تنها گل خود در 47 بازی ملی تا آن زمان را در چنین بازی حساسی به ثمر رساند. اما آیا این پایان کار برای پایان نمایش مهیج ترین نمایشنامه تاریخی فوتبال بود ؟! مسلما خیر ! بازی به وقت های اضافه کشیده شد ، 30 دقیقه نفس گیر ، 30 دقیقه رویایی و هیجان انگیزی که به قلب کتاب تاریخ رفت. به تازگی قانون مضحک انتخاب برنده میدان بعد از تساوی در وقت معمول به وسیله پرتاب سکه! توسط داور لغو شده بود و این مسئله عدالت را برای به وجود آمدن « نبرد تاریخی آزتک » میسر کرد ! گرد مولر در دقیقه 94 و با اشتباهات عجیب و مرگبار دفاع ایتالیا با تیزهوشی دروازه ایتالیا را گشود تا آلمان برای اولین بار در بازی پیش بیفتد اما تارکیزیو بورگنیش مدافع مستحکم باشگاه اینتر 4 دقیقه بعد بازی را به تساوی کشاند . 6 دقیقه بعد و در دقیقه 104 لوئیجی ریوا بهترین گلزن تاریخ ملی ایتالیا در ماندگارترین نمایش دوران حرفه ای خود دوباره ایتالیا را پیش انداخت . ناندو مارتلینی گزارشگر ایتالیایی همه احساسات خود را در چند کلمه کوتاه و بلند خلاصه کرد : « RIVA ! RIVA ! RIVVVVAAAAA ! »اما این پایان کار نبود . بمب افکن مانشافت در یک غافلگیری مجدد در دقیقه 110 بازی را برای سومین بار به تساوی کشاند . 3-3! در حالی که گوینده تلویزیون آلمان در حال گفتن نام گرد مولر به عنوان زننده گل بود ضد حمله غافلگیر کننده ایتالیا با ضربه پابلیتو ( پسر طلایی ) محبوب آتزوری ، جیانی ریورا که به عنوان بازیکن جانشین به جای ماتزولا به بازی آمده بود به ثمر نشست و دروازه سپ مایر بزرگ برای چهارمین بار فروریخت . چند دقیقه بعد سوت پایان بازی توسط مالدونادو ، پیروزی 4-3 ایتالیا ، صعود به فینال و تقابل احساسات در پایان دیدار آخرین پرده نمایش این جدال بزرگ ، نفس گیر و حماسی بود . تنها بازی که در تاریخ جام جهانی 5 گل در وقت های اضافه داشت . ژرمن ها به دیدار نیمه نهایی رفتند و با برتری یک بر صفر مقابل اروگوئه به مقام سومی دست یافتند ، ایتالیا به فینال رفت اما مغلوب هنرمندان برزیل ماریو زاگالو و در آخرین نمایش پله افسانه ای شد و برزیل برای همیشه جام ژول ریمه را به خانه برد . جامی که البته برای دومین بار به سرقت رفت و این بار برخلاف سال 1966 هرگز پیدا نشد . گرد مولر با 10 گل آقای گل رقابت ها شد و جرزینیو ستاره سلسائو با رکورد گلزنی در هر شش بازی برزیل رکورد افسانه ای را برجای گذاشت. آغاز دهه 70 آغاز تحولات بزرگ بود ، فوتبال به شکل فزاینده ای رشد کرد ولی نبرد تاریخی آزتکا برای همیشه در حافظه تاریخ فوتبال باقی ماند و جادوانه شد. یک تابلو یادبود در ورودی استادیوم آزتک نصب شد که به خوبی همه چیز را توصیف می کرد : " آزتک از بازی ایتالیا - آلمان که در تاریخ 17 ژوئن 1970 برگزار شده است تجلیل می کند ." یادبودی که جمله بزرگی در ادامه داشت : « PARTIDO DEL SIGLO » ( بازی قرن ) !