دیوار بزرگ اسکندر یا دیوار سرخ که در متون قدیمی با نام مار سرخ نیز نامیده شده است دیواری تاریخی است که از کنار دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز شده و تا کوههای گلیداغ در شمال شرق کلاله ادامه مییافتهاست. هماکنون تقریباً تمام این دیوار از میان رفتهاست و تنها بخشهای کوچکی از آن که در زیر خاک مدفون مانده، باقی است. دیوار تاریخی گرگان پس از دیوار چین (به طول شش هزار کیلومتر)، بزرگترین دیوار دفاعی جهان است. این دیوار عظیم تاریخی که ۲۰۰ کیلومتر طول دارد در ۲۹ تیرماه سال ۱۳۷۸ به ثبت ملی رسیدهاست.
عکس این دیوار نخستین بار توسط اریک اشمیت باستانشناس آمریکایی ثبت شد. آقای اشمیت باستانشناس آمریکایی که با هواپیمای خود در سالهای ۱۳۱۵و ۱۳۱۶ از نقاط باستانی ایران عکاسی میکرد، در منطقه گرگان دیوار قرمز رنگی را دید که از سمت دریای خزر به طرف کوههای گلیداغ امتداد دارد. او از این دیوار عکس گرفت و این عکسها سندی برای تحقیقات باستان شناسان ایرانی و خارجی بر این دیوار شد.]بیشتر تاریخنگاران براین باورند انوشیروان ساسانی این دیوار را بنا نهاده، اما گردیزی در زین الخبار آغاز بنای آن را به یزدگرد اول و اتمام آن را به انوشیروان نسبت میدهد.[مارکوارت نیز در شهرستانهای ایران به ساخت این دیوار توسط یزدگرد و بنای شهر دهستان توسط نرسی اشکانی و کمش تپه توسط آژیدهاک اشاره میکند.سعید نفیسی هم در تاریخ تمدن ایران ساسانی از تعمیر آن توسط مازیار فرمانروای طبرستان خبر میدهد.
بسیاری از کارشناسان براین باورند دیوار تاریخی گرگان همزمان با دیوار چین ساخته شده و هر دوی این بناها برای مقابله با گروهی از مهاجمان به نام هپتالها که از شمال وارد میشدهاند ساخته شدهاستارقام گوناگونی دربارهٔ طول این دیوار وجود دارد، از پنجتا صد و هشتاد فرسنگ،[که ممکن است به دلیل نابودی بخشهایی از دیوار و همچنین بریدهبریده بودنش باشد. در این مورد نجیب بکران به دیواری که از درگز تا سرخس ادامه مییابد اشاره کرده و میگوید «معلوم نیست تا هم خود از دیوار است یا آن خود دیواری دیگر است..طبق برآوردها۳۰هزار سرباز میتوانستند در طول دیوار مستقر شوند. باستان شناسان با نمونه برداری و آزمایش خاکسترها و زغالهای بر جای مانده در کورههای آجرپزی، نشان دادند که قدمت دیوار به قرنهای پنج و ششم میلادی میرسد
