از جمله اسناد جمع آوری شده اسنادی است که به ارتباط بسیار نزدیک میان کلیسای کاتولیک و گروههای ناسیونالیستی در لهستان اشاره دارد؛ گروههایی مانند «کمپ ملی رادیکال» و «همه جوانان لهستانی» که از مهمترین جنبشهای ناسیونالیستی در این کشور محسوب میشوند.
پیش از این در دوران حکومت کمونیستی در لهستان، کلیسا نماد آزادی فکری و بخشی از نیروی مقاومت در مقابل رژیم سرکوبگر بود؛ اکنون گروههای ملی گرا لهستان در تلاش هستند تا از این پتانسیل و ارتباط تاریخی میان دین و ناسیونالیسم به نفع خود بهرهبرداری کنند. آنها در این راه بر وجوه مشترک هر دو سو از جمله در موضوع مخالفت با سقط جنین، مخالفت با ازدواج همجنسگرایان و پذیرش مهاجران مسلمان تاکید دارند. ناسیونالیسم در حالی از امکانات کلیسا برای توسعه دیدگاههای خود استفاده میکند که بنا بر آمار ۹۴ درصد از شهروندان این کشور خود را مسیحی و معتقد به باورهای کلیسایی میدانند.
بر اساس پیامهای ملی گرایان، مذهب کاتولیک تنها مذهب واقعی و از نمادهای برتری لهستانیها در مقابل دیگر ملتها است. این چیزی است که در شعارهای آنها نیز به آن اشاره میشود. این یک استراتژی عالی برای نجات نوجوانان از پوچی نئولیبرالیسم است یعنی کسانی که به دنبال هویتیابی و پذیرفته شدن در گروه هستند.
گروههای ملی گرای لهستان حتی در مراسم دینی گروهی نیز شرکت میکنند بویژه در مراسمی مذهبی که در معروفترین معبد لهستان یعنی «یاسنا گورا» برگزار میشود. اکنون در جریان این مراسم مذهبی گاه سرودهایی با مضامین ملی گرایانه نیز خوانده میشود.
در واکنش به انتقادهایی که در این باره از کشیشیان شده است، آنها از برگزاری مراسم مذهبی با محتواهایی ملی گرایانه دفاع میکنند و میگویند که این مراسم یک ابتکار آموزشی و فرصتی است برای فرستادن پیامهای مثبت به جوانان. در زمان برگزاری چنین مراسمی گاه نمادهای وطن پرستانه نیز آویخته بر دیوارهای معبد دیده میشوند. کشیشان محافظه کاری که از ملی گرایان در این کشور حمایت میکنند از قدرت رسانهای بالایی نیز برخوردارند. آنها ایستگاههای رادیویی، تلویزیونی و همچنین رسانههای مکتوبی در اختیار دارند که در حمایتشان به نشر اخبار و اطلاعات میپردازند. این رسانه ها به نشر مطالبی با محتوای ضد یهود، ضد دگرباشان و اسلام هراسی نیز می پردازند. برای کلیسا، تاثیرگذاری مستقیم و نفوذ بیشتر بر جامعه فرصتی است برای تقویت بیشتر اخلاقیات و نهاد خانواده.
فعالیت ملی گرایان و حمایت کلیسای لهستان از آنها باعث شده است که به نام وطن، به تدریج نفرت و خشونت علیه مهاجران و همچنین کسانیکه دیدگاههای محافظهکارانه را به چالش میکشند، در این کشور نهادینه شود.
