فرانسه (به فرانسوی: La France) با عنوان رسمی جمهوری فرانسه (به فرانسوی: République française) یکی از کشورهای اروپای غربی است که دارای منطقهها و قلمروهای زیادی در آنسوی دریاهاست. فرانسه یکی از سه کشوری است که دارای سواحلی هم در دریای مدیترانه و نیز اقیانوس اطلس میباشد (دو کشور دیگر عبارتند از اسپانیا و مراکش). به دلیل شکل نقشهٔ این کشور، در زبان فرانسوی به آن لقب l’Hexagone (معنی: ششضلعی) دادهاند.
بر پایه مساحت، فرانسه بزرگترین کشور اروپای غربی و اتحادیه اروپا و همچنین سومین کشور بزرگ در کل قاره اروپا بهشمار میآید. جمعیت فرانسه فراتر از ۶۵/۲ میلیون تَن است که با این شمار، فرانسه در رتبه دومین کشور پرجمعیت پس از آلمان در اتحادیه اروپا قرار میگیرد. پایتخت فرانسه، شهر پاریس است. این شهر بزرگترین شهر این کشور و مرکز اصلی تجارت و فرهنگ فرانسه است. قانون اساسی فرانسه برپایه یک همهپرسی در ۴ اکتبر ۱۹۵۸ به رسمیت رسیدهاست. این قانون تأکید بر ایجاد کشوری سکولار و دموکرات دارد که مردم در آن، حق حاکمیت را ایجاد میکنند. اعلامیهٔ حقوق انسان و شهروند که در انقلاب فرانسه تدوین شد و در نوع خود یکی از نخستین سندهای تاریخی در این زمینه بهشمار میآید، به گونهای بیانگر باورهای این کشور است.
پس از پایان قرون وسطا، فرانسه تبدیل به یکی از سه ابرقدرت در قاره اروپا شد به گونهای که در سدههای ۱۹ و ۲۰ دارای کلونیها و مناطق تحت استعمار بسیاری بود. همچنین در طول تاریخ طولانی این کشور، فرانسه تبدیل به مهمترین کانون پرورش بسیاری از هنرمندان، اندیشمندان و دانشمندان در زمینههای گوناگون گردید تا جایی که این کشور را مرکز پیدایش و شکوفایی فرهنگ مدرن جهان میپندارند. در طی سدههای هفدهم و هجدهم، جامعهٔ علمی، فرهنگی و هنری فرانسه و اندیشمندانی که از سراسر اروپا به آن میپیوستند دورانی را رقم زدند که به آن «دوره روشنگری» نامبرده میشود و از لحاظ دستاوردهای فکری و اجتماعی یکی از درخشانترین دورههای تاریخ بشر است. فرانسه چهارمین کشور دارندهٔ بیشترین میراث جهانی یونسکو در جهان است. هر ساله بیش از ۸۳ میلیون گردشگر به این کشور سفر میکنند. این کشور دارنده مقام اول رااز نظر تعداد گردشگر دارا است.
در زمینههایی چون فرهنگ، علوم بنیادی، صنعت و فناوری، هنر، نظام، اقتصاد و سیاست، فرانسه یکی از کشورهای مهم و تأثیرگذار جهان میباشد. این کشور دارای رتبهٔ پنجم در بین سایر کشورها از نظر بودجه و هزینههای نظامی است. همچنین از نظر ذخایر هستهای، رتبهٔ سوم را داراست. فرانسه یکی از کشورهای توسعه یافته است که قدرت اقتصادی زیادی دارد. از دید اقتصادی، پنجمین اقتصاد بزرگ جهان و از نظر برابری قدرت خرید رتبهٔ هفتم جهان است.
در زمینهٔ استانداردهای بینالمللی، فرانسه را میتوان از کشورهای پیشرو دانست. استانداردهای بالای زندگی، تحصیلات، سلامت، امید به زندگی، آزادی و شاخص بالای توسعه انسانی فرانسه را از جمله کشورهای ایدئال برای زندگی معرفی میکند. فرانسه همچنین از کشورهای مؤسس سازمان ملل متحد بوده و یکی از پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل نیز میباشد. فرانسه همچنین در چندین گروه و نهاد بینالمللی دیگر چون فرانسهزبانی، گروه هشت، گروه بیست، ناتو، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، سازمان تجارت جهانی و اتحادیهٔ لاتین عضویت دارد. این کشور همچنین از کشورهای پیشرو در تأسیس اتحادیهٔ اروپا بودهاست.
واژه فرانسه (France) برگرفته شده از واژه لاتین Francia به معنای کشور فرانکها است. البته دربارهٔ ریشهٔ واژه فرانک نیز دیدگاههای گوناگونی وجود دارد. یکی از این نگریها اشاره به این دارد که واژهٔ فرانک برگرفته شده از کلمهٔ frankon میباشد. نگرهٔ دیگری نیز به این موضوع اشاره میکند که فرانک در زبان باستانی ژرمنی به معنای آزاد است. واژهای مخالف برده و بردهداری.
برپایه گفتههای یک تاریخشناس اهل جمهوری چک، نام فرانسه برگرفته شده از Franci (یا Francio) یکی از پادشاهان کهن ژرمن است که قلمروش تا استراسبورگ و بلژیک گسترش یافته بود. ژولیوس سزار نیز از نام Francio برای نام بردن از این سرزمین در یادداشتهای خود استفاده میکردهاست.
سرزمین گُل از نظر رومیان منطقه وسیعی بود؛ که علاوه بر فرانسه امروزی، بلژیک، سوئیس و ساحل غربی رود راین را در بر میگرفت. گُلها از تبار سلتی بودند. رومیها در سال ۱۲۵ پیش از میلاد مسیح، وارد سرزمین گُل شده و به مرور آن را تصرف کردند.
در سال ۴۸۶ پس از میلاد، کلوویس یکم رهبر فرانکها با شکست فرماندار رومی گل، کنترل اوضاع آن سرزمین را در دست گرفت. بین سدههای پنجم تا نهم میلادی، سلسلههای سلطنتی مروونژیان و کارولنژیان بر سرزمین گل حکومت کردند. در سده نهم میلادی با تضعیف حکومت مرکزی، وضعیت ملوک الطوایفی بر فرانسه حاکم شد. قدرتگیری مجدد پادشاهان در سده دهم صورت گرفت و رونق اقتصادی و پیشرفت علمی و فرهنگی از سده سیزدهم به بعد ایجاد شد.
طی سالهای ۱۳۳۷ تا ۱۴۵۳، جنگهای معروف به جنگهای صدساله بین انگلیسیها و فرانسویها روی داد. زمینه اصلی جنگ، اختلاف بر سر مالکیت سواحل دریای مانش بود که از سده یازدهم بروز کرده بود؛ اما جرقه شروع رسمی نبرد، ادعای ادوارد سوم پادشاه وقت انگلستان، مبنی بر تملک بر فرانسه بود. در جنگ دریایی سال ۱۳۴۰، فرانسه به سختی شکست خورد. در سال ۱۳۴۶، بار دیگر فرانسویان در ناحیه کرسی شکست خوردند و سال بعد بندر کاله به دست انگلستان افتاد. در جنگی که طی سال ۱۳۵۶، در ناحیه پواتیه رخ داد، ژان دوم پادشاه فرانسه، مغلوب و اسیر شد. دوره اول جنگها، در حالی در سال ۱۳۶۰ پایان یافت که فرانسویها شکست خورده، و به موجب پیمان بریتانی، مناطق زیادی از فرانسه در اختیار انگلیسیها قرار گرفته بود. پیمان مذکور، ناحیه کاله و نواحی غربی و جنوب غربی فرانسه را به انگلستان واگذار کند.
در دوره دوم فرانسویها با فداکاریهای ژاندارک و کمکهای دوک بورگونی پیروز شدند؛ و بیشتر سرزمینهایی را که در دوره اول از دست داده بودند، بازپس گرفتند. جنگهای صد ساله همچنین باعث رشد هویت ملی و تقویت حس وطنپرستی انگلیسیها و فرانسویها گشتند.
جنگهای طولانی مدت با اسپانیا و ایتالیا، شیوع طاعون و کشمکشهای کاتولیکها و پروتستانها نیز مزید بر علت شده، دشواریهای فراوانی را در سدههای چهاردهم و پانزدهم برای فرانسویها رقم زدند. لویی چهاردهم با لقب پادشاه آفتاب، در ۱۶۶۱ به پادشاهی رسید و تا ۱۷۱۵ با خودکامگی تمام حکومت نمود. پس از او لویی پانزدهم به سلطنت رسید. او فرانسه را درگیر جنگهای جانشینی اتریش (۱۷۴۰ تا ۱۷۴۸) کرد و موجب تهی شدن خزانه کشور شد.
انقلاب کبیر فرانسه به سال ۱۷۸۹، عصر نوینی در تاریخ فرانسه و جهان آغاز نمود. دانتون و روبسپیر که از سران انقلاب بودند، به قلع و قمع شدید مخالفان داخلی پرداخته، عصر ترور یا وحشت را آغاز نمودند. مخالفان، روبسپیر را برکنار نموده و به سال ۱۷۹۴ اعدام کردند؛ اما در تأمین امنیت و ثبات کشور ناکام ماندند. در این شرایط ناپلئون بناپارت به سال ۱۷۹۹ کودتا نمود، و در ۱۸۰۴ خود را امپراتور خواند.
با شکست ناپلئون در جنگ واترلو به سال ۱۸۱۵، لویی هجدهم به سلطنت رسید. در زمان او کنگره وین تشکیل شده و مرزهای اروپای مرکزی و از جمله فرانسه و آلمان را تثبیت کرد. با پایان جنگ جهانی اول در ۱۹۱۸، فرانسه با وجود متحمل شدن خسارات بسیار نواحی آلزاس و لورن را از آلمان پس گرفت. در ژوئن ۱۹۴۰ و در جریان حمله برق آسای آلمان نازی به فرانسه، مارشال پتن به نمایندگی فرانسه، پیمان عدم مخاصمه با آلمان را امضا کرد، و حکومتی دست نشانده هیتلر در فرانسه روی کار آمد. همزمان ژنرال شارل دوگل جمهوری در تبعید فرانسه را در لندن تشکیل داد. با آزاد شدن فرانسه در ۱۹۴۴، دولت ژنرال دوگل به پاریس انتقال یافت. بعد از سال ۱۹۴۵، مستعمرات فرانسه به تدریج به استقلال رسیدند. آخرین مستعمره اصلی فرانسه الجزایر بود که در ۱۹۶۱ به استقلال رسید. نتایج یک نظرخواهی در ۱۹۹۸ نشان میداد که از هر ۵ فرانسوی، ۲ نفر دارای علایق نژادپرستانه هستند. در دور اول انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۲ نیز، ژان ماری لوپن نامزد ملیگراهای افراطی و نژادپرست، پس از ژاک شیراک حائز رتبه دوم شد.
فرانسه از شمال شرقی، شرق و جنوب غربی دارای مرزهای مشترک با بلژیک، لوکزامبورگ، آلمان، سوئیس، ایتالیا، موناکو، اسپانیا و آندورا است. خاک کشور فرانسه در اروپا شامل مساحتی ۵۴۷٫۰۳۰ کیلومترمربعی میشود که با این شمار، فرانسه بزرگترین کشور در بین اعضای اتحادیه اروپا، از دید مساحت است. فرانسه همچنین دارای جاذبههای طبیعی بسیاری همچون جاذبههای ساحلی در مناطق شمالی و غربی و مناظر کوهستانی عمدتاً مربوط به رشتهکوههای آلپ در بخش شرقی است.
بخشهای شمالی و شمال شرقی فرانسه دارای آبوهوای معتدل است. بخشهای جنوبی نیز آبوهوای مدیترانهای دارند. بخشهای غربی فرانسه دارای اقلیم اقیانوسی است که یعنی این مناطق دارای میزان بارش بالایی بوده و زمستانهایی معتدل و تابستانهایی گرم را تجربه میکنند. شرق این کشور داری آب و هوای کوهستانی است. سایر مناطق نیز معمولاً از تابستانهایی گرم و گاهی طوفانی و زمستانهایی سرد برخوردارند.
فرانسه یکی از نخستین کشورهای جهان است که در سال ۱۹۷۱ برای خود یک وزارتخانه در رابطه با محیط زیست ایجاد کرد. همچنین با اینکه فرانسه یکی از کشورهای صنعتی جهان شمرده میشود، ولی دارنده رتبه هفدهم تولیدکننده دیاکسید کربن را در جهان است و در کنار کشورهای کم جمعیت جهان چون کانادا و استرالیا جای گرفته. البته این اهمیت به محیط زیست از زمانی شروع شد که فرانسه با بحران نفتی سال ۱۹۷۳ دستبهگریبان بود و تصمیم به این گرفت که روی به انرژی هستهای بیاورد. اهمیت انرژی هستهای برای فرانسه به اندازهای شد که امروزه بیش از ۷۵٪ از برق این کشور نیز از همین روش تأمین میشود که در نتیجه برابر شد با آلودگی کمتر محیط زیست. ۲۸درصد از خاک فرانسه شامل جنگل میشود. این کشور همچنین دارنده ۹ پارک ملی و ۴۶ پارک طبیعی است. دولت فرانسه طبق برنامههایش قرار است تا سال ۲۰۲۰ بیش از ۲۰ درصد از مناطق انحصاری اقتصادی خویش را تبدیل به مناطق حفاظتشده کند.
برپایهٔ گزارشی که توسط دو دانشگاه ییل و دانشگاه کلمبیا در سال ۲۰۱۲ تهیه شد نشان میدهد فرانسه ششمین کشور آگاه و هشیار در زمینهٔ محیط زیست است. در گزارش پیشین این دو نهاد آموزشی که در سال ۲۰۱۱ منتشر شده بود، رتبهٔ فرانسه هفتم بود که یک رتبه بالاروی را بیان میکند.
فرانسه دارای یک حکومت متمرکز نیمهریاستی است. قانون اساسی کنونی این کشور برپایه همهپرسی در ۲۸ سپتامبر ۱۹۵۸ تأیید و اجرایی شد که تأکید بسیاری بر توانبخشی رابطه شاخه اجرایی (دولت) با شاخه قانونگذاری (مجلس) دارد. شاخه اجرایی خود شامل دو بخش میشود، بخش نخست ریاست جمهوری است که هر پنج سال با رای مستقیم مردم انتخاب میشود و ریاست شاخه اجرایی را بر عهده میگیرد. در حال حاضر امانوئل ماکرون عهدهدار این سِمت است که در سال ۲۰۱۷ و در انتخابات دور دوم به ریاست جمهوری برگزیده شد بخش دوم مقام نخستوزیری است که اکنون ادوارد فیلیپ عهدهدار آن است.
مجلس فرانسه نیز از دو بخش تشکیل شده، یکی شورای ملی و دیگری سنا. شورای ملی شامل نمایندگان محلی میشود که با رای مستقیم مردم برای دورههای پنج ساله انتخاب میگردند. این شورا قدرت انحلال کابینه دولت را دارند؛ ولی بخش دوم، سنا است که شامل سناتورها میشود. سناتورها برای دورههای شش ساله (پیشتر ۹ ساله) و توسط هیئت انتخابات انتخاب میشوند. قدرت قانونگذاری سنا کوچک است. در صورت ایجاد شدن مشکل در بین شورای ملی و سنا، سخن مورد تأیید نهایی را شورای ملی خواهد زد.
کشور فرانسه از نظام حقوقی رومی-ژرمنی استفاده میکند. به عنوان مثال، قاضی امکان ساخت و ایجاد احکام جدید را ندارد و میبایست بر اساس تفسیرش حکم را صادر کند. (تفسیر مذکور باید همخوان با تفاسیر سایر قضات در شرایط مشابه باشد) حقوق در فرانسه شامل دو شاخه حقوق عمومی و حقوق خصوصی میشود. حقوق خصوصی شامل حقوق مدنی و احکام جزایی بوده، در حالی که حقوق عمومی دربارهٔ احکام اداری و قانون اساسی است. بهطور کلی، قانون فرانسه شامل سه جزء اصلی میشود که عبارتند از حقوق مدنی، حقوق جزا (مجرمین) و اداری. احکام جزایی متمرکز بر آینده است. حقوق اداری هم که در بسیاری از کشورها جزئی از حقوق مدنی شمرده میشود، در فرانسه شاخهای کاملاً جداگانه است. فرانسه از کشورهای سکولار بوده و از احکام وابسته به دین استفاده نمیکند.
فرانسه یکی از کشورهای عضو سازمان ملل متحد و یکی از پنج عضو دائم شورای امنیت این سازمان میباشد که حق وتو دارد. فرانسه همچنین از اعضای سایر گروههای بینالمللی همچون گروه هشت، گروه بیست، ناتو، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه و سازمان تجارت جهانی است. بسیاری از نهادهای بینالمللی همچون سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، یونسکو، پلیس بینالملل، ادارهٔ بینالمللی اوزان و مقیاسها و فرانسهزبانی مقر اصلی خود را در خاک فرانسه ایجاد نمودهاند.
نیروی اصلی این کشور پس از دوران جنگ جهانی و پس از پیوستنش به اتحادیهٔ اروپا - که خود یکی از کشورهای بنیانگذار این اتحادیه بود - روی داد. فرانسه پس از جنگ در دهه ۱۹۶۰ میلادی شروع به ایجاد روابط نزدیکی با آلمان، که پس از جنگ تبدیل به ویرانهای شده بود، کرد و توانست نیروی خود را افزایش دهد.
کشور فرانسه از اعضای پیمان آتلانتیک شمالی - ناتو است ولی پس از ماجرای ارتباط نزدیک آمریکا و انگلیس با یکدیگر و در راستای نگهداری از استقلال سیاست خارجی و سیاستهای امنیتی خود، به نشانه خردهگیری، از عضویت در شورای فرماندهی ناتو چشم پوشی کرد و خارج شد. فرانسه همچنین گرایش زیادی به شرکت در جنگ عراق نداشت. در سال ۲۰۰۹ و به دلیل پشتیبانی نیکولا سارکوزی، رئیسجمهور وقت فرانسه که گرایش زیادی به آمریکا داشت، فرانسه دوباره به شورای فرماندهی ناتو ملحق شد.
فرانسه از دیدگاه اقتصادی و نظامی کشورهایی که سالها پیش، تحت استعمارش بودند، مانند چاد و ساحل عاج را پشتیبانی کرده و حتی برای برقراری صلح در این کشورها، نیروهای نظامی خویش را روانه این کشورها میکند. در آخرین کمک نظامی، فرانسه برای کمک به ارتش مالی، نیروهای نظامی خود را برای کمک به این کشور فرستادهاست.
نیروهای مسلح فرانسه (یا به فرانسوی: Armées françaises) نیروهای نظامی این کشور هستند که زیر فرماندهی رئیسجمهور قرار دارند. این نیروها شامل سه دسته اصلی نیروی زمینی، نیروی دریایی و نیروی هوایی میشوند. همچنین ژاندارمری فرانسه نیز از نهادهای نظامی این کشور است. همه یگانهای نظامی این کشور زیر دید وزارت دفاع هستند درحالی که ژاندارمری زیر دید وزارت کشور فرانسه کار میکند. ژاندارمری با کمک پلیس ملی وظیفه تأمین امنیت داخل کشور (روستایی و شهری) را بر عهده دارند. فرانسه از اعضای شورای امنیت سازمان ملل است که به شکل رسمی، از دارندگان سلاحهای هستهای میباشد. فرانسه پیمان انپیتی را پذیرفتهاست.
مساحت کشور فرانسه برابر با ۶۴۳ هزار کیلومتر مربع بوده و گستردهترین کشور اروپای غربی است (یک سوم گستره ایران) و منطقه دریایی گستردهای را در اختیار دارد. سطح فرانسه شبیه به یک ششضلعی است، که سه ضلع آن به آب منتهی میشوند. (دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس) بر اساس آخرین تقسیمات کشوری فرانسه به ۲۲ ناحیه بخش و از ۹۶ شهرستان (یا دپارتمان) تشکیل شده که زیر دید دولت مرکزی اداره میشوند و زیر نظارت شورای انتخابی محلی کار میکنند. همچنین هر ناحیه به کانتونها و بخشهایی بخش شده و هر بخش از شورای شهر و شهردار خاص خود برخوردار است. علاوه بر خاک اصلی این کشور در اروپا به شرح فوق، سرزمینهای دیگری عمدتاً به صورت جزیره نیز تحت حاکمیت و سلطهٔ حکومت فرانسه قرار دارند.
از این جمله میتوان به کالِدونیای جدید و والیس و فوتونا در شرق استرالیا، جزایر سنت مارتین در محدود بین دو آمریکای شمالی و جنوبی، و همچنین جزایری مانند مایوت در جنوب آفریقا اشاره کرد. از بزرگترینِ این مناطق میتوان به گویانِ فرانسه یا گویان (Guiana) با مساحت حدودی ۸۳ هزار کیلومتر مربع اشاره کرد که در همسایگی برزیل در آمریکای جنوبی قرار دارد.
در فرانسه تاکستانها و توتستانها باغهای مرکبات و زیتون و گلزارها نزدیک مارسی قرار دارند. عطرهای معروف فرانسه از همین گلزارها فراهم میآید. در جنوب غربی فرانسه رود گارون از سرزمینی میگذرد که به آن سرزمین ذرت و شراب میگویند. در شمال این سرزمین منطقهای است که گندم فراوان در آن به عمل میآید و آن را انبار غله فرانسه مینامند. در فلات جنوب فرانسه کشاورزان گوسفند و بز پرورش میدهند و پنیر معروف فرانسه در همین فلات تهیه میشود. بسیاری از کشاورزان فرانسه چهارپایان اهلی دارند شهرهای فرانسه نیز مانند مناطق کشاورزی آن فعالیتهای اقتصادی گوناگون دارند شهر لیون مرکز تهیه پارچههای ابریشمی است. بوردو بندر شراب و نیس گردشگاهی بسیار معروف است معادن آهن فرانسه در شمال شرق آن کشور است و نزدیک آن محل کارخانههای فولادسازی بسیاری تأسیس شدهاست. میلیونها نفر از مردم فرانسه در کارخانه کار میکنند و به کسب و تجارت اشتغال دارند. در فرانسه چند هزار کیلومتر شاهراه آبی وجود دارد و قایقها در سراسر این راهها رفتوآمد میکنند.
امروزه دولت سوسیالیست، بسیاری از شرکتهای بزرگ، بانکها و بیمهها را خصوصی اعلام نمودهاست؛ ولی چندین شرکت بزرگ همچون ایرفرانس، فرانس تلهکوم، رنو و تالس در اختیار دولت است و در برخی از امور به ویژه نیرو، ترابری همگانی و صنایع دفاعی دولت حاکمیتی دارد. بخش ارتباطات راه دور برای بخش خصوصی کمکم آزاد شدهاست.
از جمله مهمترین صنایع کشور میتوان به صنایع فلزکاری، ماشینآلات، شیمیایی، وسائط نقلیه، مواد خوراکی و مشروبات، منسوجات و البسه، هواپیماسازی، کشتیسازی، پتروشیمی، الکتریکی، اتمی و نظامی اشاره نمود. گندم، جو، سیبزمینی، چغندرقند، سیب، ذرت، برنج، انگور، پنیر، ماهی، گاو و خوک نیز مهمترین محصولات کشاورزی و دامپروری کشور را تشکیل میدهند.
مهمترین معادن کشور آهن، بوکسیت، پتاس، زغال سنگ، نیکل، نمک، نفت، گازطبیعی، سولفور، ماده اولیه ساختمانی، سرب و روی، فسفات، پیریت و اورانیوم میباشد. ذخایر زیرزمینی نفت فرانسه نیز به ۵۰ میلیون بشکه میرسد.
در کشور فرانسه بالغ بر ۸۴۰ هزار کیلومتر راه آسفالته و بزرگراه وجود دارد. طول راهآهن مورد استفاده نیز بیش از ۵۵۵، ۴۲ کیلومتر بوده و ارتباطات هوایی بینالمللی این کشور توسط شرکتهای هواپیمایی ایرفرانس، (UTA) و پروازهای داخلی توسط ایر- اینتر صورت میپذیرد. سالانه بیش از ۸۴۰٫۲۶ هزار گردشگر از این کشور دیدن میکنند. فرانسه در سال ۲۰۱۳ با ۸۴٫۷ میلیون گردشگر خارجی محبوبترین مقصد گردشگری جهان و سومین کشور پر درآمد گردشگری نام گرفت. در سال ۲۰۰۶، ۷۹٫۱ میلیون تَن گردشگر به فرانسه سفر کردهاند که این تعداد بیشترین در میان کشورهای جهان بودهاست. درآمد فرانسه از این شمار گردشگر برابر ۴۶٫۳ میلیارد دلار بودهاست. با ۷۰ میلیون گردشگر در سال ۱۹۹۸ نیز، فرانسه اولین کشور توریستی جهان، بالاتر از اسپانیا، آمریکا، ایتالیا، انگلستان، چین و مکزیک قرار گرفتهبود. زیباترین روستاهای فرانسه (به فرانسوی: Les Plus Beaux Villages de France) یک انجمن جداگانه ایجاد شده در سال ۱۹۸۲ است که با هدف تشویق روستاهای کوچک و زیبا برای بهبود جاذبههای گردشگری تشکیل شدهاست. تا سال ۲۰۱۵ شمار ۱۵۵ روستا این برچسب را داشته و جز این طرح شدهاند.
با برآورد کل جمعیتی نزدیک ۶۵٫۲ میلیون تَن در ۲۰۲۰؛ فرانسه ۲۲ امین پرجمعیتترین کشور در جهان و سومین پرجمعیتترین در اروپااست. روز ملی فرانسه چهاردهم ژوئیهاست. حاکمیت و بیشترین با مسیحیت کاتولیک است، ولی پروتستانها، یهودیها و مسلمانان نیز در این کشور زندگی میکنند. میانگین سنی مردم فرانسه ۴۲٫۳ سال است. امید به زندگی برای مردان ۸۰٫۳ و برای زنان ۸۵٫۸ سال میباشد. ۸۱٫۵ درصد مردم فرانسه در مناطق شهری سکونت دارند.
فرانسه کشور تفریحات عالی و پنیرهای خوشمزه، محبوب ترین مقصد گردشگری دنیاست. سالانه 82 میلیون توریست خارجی از فرانسه دیدن می کنند. توریست ها اغلب به خاطر بازدید از شهرهای تاریخی و حومه زیبای شهرها، قلعه لویر ولی و سایر جاذبه های بیشمار، جذب فرانسه می شوند. علاوه بر این، فرانسه دارای آب و هواییست که همه آن را دوست دارند و همچنین تعدادی ساحل عالی دارد که بهترین آنها از لحاظ زیبایی و شکوه، به ترتیب فرنچ ریویرا، سواحل آتلانتیک و جزیره کورس یا کورسیکا می باشد. در فرانسه همچنین امکانات زیادی برای ورزش های زمستانی مهیاست که قابل توجه ترین و برجسته ترین آن کوه های آلپ و پیرنه است. فرانسه دارای فرهنگی غنی با غذاها و نوشیدنی های خوشمزه می باشد که از این لحاظ نیز در دنیا معروف است.
قلعه چنانسی Chateau de Chenonceau فرانسه : قلعه چنانسی، شاید معروف ترین قلعه در لویر ولی باشد. قلعه چنانسی در قرن شانزدهم در عرض رود چر ساخته شد. در زیر قلعه، گذرگاههایی برای عبور قایق ها وجود دارد. بعد از قلعه ورسایلس، چنانسی پربازدید ترین قلعه در فرانسه است که به خاطر باغ های دوست داشتنی اش مورد توجه است. قلعه چنانسی بعد از جنگ جهانی دوم به دلیل آسیب هایی که دید، مرمت و تعمیر گردید.
منطقه لی پوی ان ولای Le Puy-en-Velay فرانسه : منطقه لی پوی ان ولای در جنوب فرانسه به خاطر سه چیز معروف شده است: کلیسای جامع، عدس و درست کردن قیطان و بند کفش. از جاذبه های مورد توجه منطقه لی پوی، معبد مریم مقدس در بالای کوه مونس آنیسیوس می باشد که زائران را قبل از قرون وسطی به سمت خود می کشاند. کلیسای جامع نتردام مشهور ترین جاذبه توریستی این منطقه می باشد.
فستیوال کن فرانسه : هر ساله در ماه می، برترین ها و نخبگان صنعت فیلم سازی دنیا برای شرکت در فستیوال بین المللی کن به این شهر ساحلی واقع در ساحل زیبای فرنچ ریویرا می آیند. در حالیکه نمایش فیلم های جشنواره برای عموم آزاد نیست، اما طرفداران برای دیدن ستاره های مورد علاقه شان هنگام ورود و خروج به سالن های نمایش فیلم، در حین خرید یا تماشای یکی از سواحل زیبای کن، به شهر کن می آیند.
پیست اسکی وال دی ایزر Val dIsere فرانسه : وال دی ایزر یک پیست اسکی محبوب در جنوب شرق فرانسه نزدیک مزر ایتالیاست. پیست اسکی وال دی ایزر میزبان مسابقات اسکی مردان در دو رشته اسکی در سراشیبی و اسکی سرعت در المپیک زمستانی سال 1992 بود. این پیست اسکی همچنین به طور منظم میزبان مسابقات قهرمانی جهان می باشد. در روستای زیبای مجاور این پیست اسکی 1800 سکنه زندگی می کنند که البته در زمستان تعدادشان به 15 کاهش می یابد.
تالاب کامارگ فرانسه : کامارگ جایی بین دریای مدیترانه و دلتای رود رون می باشد که بزرگترین دلتای رودخانه در غرب اروپا محسوب می شود. تالاب های کامارگ به خاطر پرندگانی که در آن زندگی می کنند، معروف شده است. حدود 500 گونه پرنده شامل فلامینگوی صورتی در این تالاب زندگی می کنند. کامارگ را همچنین با اسب های کوچک سفیدش می شناسند که در تالاب های وسیع پرسه می زنند.
شهر قدیمی لیون فرانسه : ویوکس لیون یا شهر قدیمی لیون، بزرگترین ناحیه باقی مانده از دوران رنسانس در لیون فرانسه است. شهر قدیمی لیون همچنین اولین ناحیه در فرانسه است که تحت پوشش قوانین حفاظت از بناهای فرهنگی قرار گرفت.
شهر بونی فاسیو فرانسه : بونی فاسیو شهری در جنوب شرقی منطقه جزیره ای کورسیکا فرانسه می باشد. ساحل نزدیک شهر بونی فاسیو دارای صخره های سنگ آهکی و گچی سفید است که به اقیانوس یک شکل غیر عادی داده اند. فرسایش صخره ها را به عقب رانده تا جاییکه ساختمان ها به نظر می رسد در حال آویزان شدن از لبه صخره هستند. یک دژ قدیمی که زمانی محل اقامت لژیون فرانسه بود نیز در بونی فاسیو وجود دارد که در حال حاضر به موزه تبدیل شده است.
پل میلائو فرانسه : پل میلائو یک پل کابلیست که طولانی ترین پل دنیا به طول 343 متر می باشد. پل چهار مسیره میلائو از دره رود تارن در جنوب فرانسه عبور می کند. پل میلائو در سال 2004 افتتاح گردید و یکی از شاهکارهای مهندسی فرانسه به شمار می آید.
کلیسای جامع ریمز فرانسه : بدلیل اینکه تاجگذاری پادشاهان فرانسوی در اینجا انجام می شد، کلیسای جامع ریمز چون جای مهمی در سلطنت فرانسه به شمار می رفت. ساخت این بنای عظیم و خیره کننده به سبک گوتیک از سال 1211 تا 1375 طول کشید. کلیسای جامع ریمز سالانه یک میلیون توریست را به سمت خود می کشاند.
شهر قدیمی استراسبورگ فرانسه : استراسبورگ یک شهر قرون وسطی است که در گذشته پایتخت آلساک بود. شهر قدیمی استراسبورگ دارای خیابان های باریک سنگ فرش است که دو طرف خیابان، ساختمان های چوبی قرار دارند. به عقیده توریست ها بهترین راه کشف شهر قدیمی استراسبورگ پیاده روی یا دوچرخه سواری در امتداد کانال های شهر است.
شهر آنسی فرانسه : شهر آنسی در کوههای آلپ و در انتهای شمالی دریاچه آنسی قرار گرفته است. این پایتخت تماشایی زمانی بخشی از کشور سوئیس و ساردینیا بود اما در سال 1860 به فرانسه پیوست. شهر قرون وسطی آنسی با کانال های کوچک و نهرهای جاری شده که آب همه آنها تمیز، شیرین و لاجوردی رنگ است، به چند قسمت تقسیم می شود. مهمترین جاذبه آنسی بنایی به نام Palais de IIsle است که در وسط کانال قرار گرفته است.
کلیسای جامع چارتز فرانسه : کلیسای جامع چارتز در شهر کوچکی در نزدیکی پاریس قرار دارد که برای اینکه کلیسای جامع باشد خیلی کوچک به نظر می رسد. شبستان وسیع، هشتی های تزیین شده با مجسمه های زیبا و باشکوه و پنجره هایی با شیشه های رنگی، همه جزو نکات برجسته این بنای قرن 12 و سیزدهمی می باشد. بنای کلیسای جامع چارتز یکی از بهترین نمونه های معماری سبک گوتیک فرانسه محسوب می شود.
تل شنی پیلا فرانسه : تل شنی پیلا واقع در خلیج آرکاچون، طولانی ترین ساحل شنی را در اروپا دارد. این ساحل در سال حدود 4.5 متر به سمت شرق پیشروی می کند. این پیش روی ها باعث از بین رفتن درختان، یک اتصال جاده ای و حتی یک هتل شده است. در نوک تل شنی منظره ای دیدنی از ساحل آتلانتیک و ورودی خلیج در یک طرف و یک جنگل بزرگ کاج در طرف دیگر قابل رویت است.
قلعه چمبورد فرانسه : قلعه چمبورد شاهکاری در معماری دوره رنسانس فرانسه است. دستور ساخت قلعه چمبورد در سال 1519 توسط پادشاه فرانکویس اول که در جنگل نزدیک قلعه به شکار مشغول می شد، داده شد. قلعه دارای 440 اتاق است که اکثرشان خالی بودند و خود فرانکویس هم در مجموع کمتر از 40 روز در قلعه اقامت داشته است.
تنگه جرج وردون Gorge du Verdon فرانسه : جرج وردون واقع در جنوب شرقی فرانسه یکی از زیباترین تنگه های رودخانه در اروپاست. عمق این تنگه که بین کاستلان و ماسترس- سنت ماری قرار دارد، 700 متر است. تنگه جرج وردن منطقه ای است که بهترین مناظر رودخانه ای را در آن می توانید تماشا کنید.
تفریحگاه ساحلی سنت تروپز St Tropez فرانسه : سنت تروپز در فرنچ ریویرا یک تفریحگاه و استراحگاه ساحلی محسوب می شود. زمانی سنت تروپز یکی از استحکامات نظامی، روستای ماهیگیری و تجمع هنرمندان بود. در حال حاضر سنت پروز برای مدل های دنیای مد، ثروتمندان و میلیونر ها یک تفریحگاه عالیست. سواحل سنت تروپز، پر از دوستداران حمام آفتاب، موج سواران، ملوانان و علاقه مندان ورزش های آبی موتوری و قایق سواری است. در خارج از تابستان و فصل اوج مسافر، جشن و مهمانی های سنت تروپز کمتر می شود، ولی می توانید هنرمندان، نویسندگان و فیلم سازان را در این روستای دیدنی و با شکوه ببینید.
برج ایفل فرانسه : برج ایفل سمبل شهر پاریس و یکی از اولین جاذبه های توریستی یا به بیان بهتر نخستین جاذبه گردشگری فرانسه می باشد. برج ایفل توسط گوستاو ایفل به عنوان بنای افتتاحیه نمایشگاه بین المللی معماری پاریس در سال 1889 ساخته شد. ارتفاع برج ایفل 324 متر است که هنوز هم بلند ترین ساختمان پاریس است. از بالای برج ایفل نمای خیره کننده ای از شهر پاریس را می بینید که زیر پایتان قرار گرفته است. از زمان ساخت ایفل تا کنون حدود 200 میلیون نفر از آن دیدن کرده اند. حجم زیاد توریستی که برای دیدن ایفل به پاریس می آیند، برج ایفل را به یکی از پول ساز ترین جاذبه های توریستی دنیا تبدیل کرده است.
همانگونه که میدانید میراث فرانسوی تنها به آثار تاریخی آن خلاصه نمیشود , غذاهای متنوع و خوشمزه و آشپزی فرانسوی بطور خاصی منحصر بفرد هستند ، در فرانسه از آشپزی به عنوان یک هنر فرهنگی و جاودانه یاد میشود هنری گه در اغلب مناطق بطور خاص و چشمگیر هستند ، این هنر گاهی اوقات از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است
کسوله ” Le Cassoulet “ : این احتمالا سبک ترین غذای شما نیست که در فرانسه می توانید بخورید. کسوله غذای بومی لانگدوک-روسیلون ” Languedoc-Roussillon ” ، غذائی که از لوبیای سفید، ماهیچه اردک و گوشت خوک ساخته شده ( از دیگر گوشتها نیز غالبا استفاده میشود ) متشکل شده است. این غذای برای قرن ها از سوی خانواده های روستائی مصرف می شده , اما امروزه در تمام فرانسه ,فرانسوی ها این غذا را برای جمع کردن افراد خانواده سرو میکنند .
کبد چرب ” Foie Gras “ : غذایی برای هر میز غذا و هر مراسمی , برای جشن پایان سال و ….. سنت تغذیه غازها و درست کردن کبد چرب از تخصص فرانسوی هاست و به دوران باستان باز می گردد. بر روی یک برش از نان Brioché با کمی از مربای پیاز یا مربای انجیر …
مرغ باسکایی ” Poulet Basquaise “ : سرزمین باسک فرانسه ” Pays Basque ” یکی از ثروتمندترین مناطق فرانسه از نظر غذائی و آشپزی است. مرغ در آنجا وجود دارد به خصوص نژادهای نادر مرغ و اردک درآنجا پرورش داده میشود. مرغ Basquaise یک غذای کامل است , گوشت لذیذی که در piperade ( شامل گوجه فرنگی، فلفل و تخم مرغ زده شده ) و سسی متشکل از ژامبون Bayonne , فلفل دلمه ای , گوجه فرنگی و فلفل Espelette .
حلزون با کره و جعفری ” Escargots au beurre persillé “ : این حلزونها با کره ی جعفری، « Escargots à la bourguignonne » نامیده می شود .همانگونه که مشخص است حلزونها با کره و جعفری طبخ شده اند . حلزونها در حالیکه همچنان در صدف خود هستند سرو میشوند .
Mouclade Charentaise : منطقه لاروشل “La Rochelle ” و ” Ile de Ré “با هوای معتدلش محبوب است . توریستهای زیادی بدلیل آشپزی خاص این منطقه جذب آن میشوند ،برای یادگیری دستور این غذای خوشمزه . صدف Bouchot ( نژاد بسیار محبوب ) با پیاز کوچکی به نام “échalote ” ، سیر، دسته ای از سبزیجات معطر ، ادویه جات، تخم مرغ، کرم و به ویژه Pineau des Charentes (مشروب الکی خاص منطقه).
Carbonnade Flamande : در شمال فرانسه , تنوع بسیاری زیادی در آبجو برای انتخاب وجود دارد . در نزدیکی بلژیک , زنان خانه دار از نسلی به نسل دیگر ” Carbonnade Flamande ” را انتقال داده اند . در واقع این غذا تشکیل شده از گوشت گاوی که با آبجو بلوند “Bière blonde ” و گیاهان معطر به آرامی پخته شده و در انتهای پخت کمی نان خردلی و ادویه دار خاص منطقه به آن اضافه میشود . این غذا در انتها طعمی شور -شیرین ” sucré-salé ” خواهد داشت .
کیش لورین ” La quiche Lorraine “ : برای کشف دستور پخت اصلی این غذا به لورین سفر میکنیم . کیش لورین , غذای قدیمی و سنتی لورن , تارتی است که با لایه ای متشکل از خامه , شیر , تخم مرغ , جوز هندی و بیکن کبابی یا سرخ شده ” lardons grillés ” پوشیده شده است . بیکن کبابی به آن نوعی ظعم دودی خاص میدهد , این غذا بقدری در سراسر فرانسه خواهان داشته است که میتوانید آنرا به راحتی در نانوائی ها و رستوران ها بیابید. در نسخه جدیدتر این غذا قارچ , تره فرنگی , مرغ نیز استفاده میشود . در یک رستوران در لورین , در کنار این غذا میتوانید از خوردن ظرف کلم بروکلی یا گل کلم طعمدار شده به همراه سوسیس و یا ژامبون خاص منطقه نیز لذت ببرید .
Raclette et Fondue Savoyarde : اینبار به کوههای آلپ میرویم جائی که انواع و اقسام مختلف پنیر وجود دارد . جائی که همانند همسایه های سوئیسی پنیر راکلت نرم و ذوب شده بر روی حرارت را به همراه تخم بلدرچین عسلی به طور منظم استفاده میکنند و یا اینکه ژامبون به همراه سیب زمینی آبپز در کنار پنیر راکلت ذوب شده طلائی . راکلت امروزه در خیلی از جاهای دنیا به عنوان یک غذای لذیذ و سرگرم کننده مصرف میشود , و معمولا در روش سنتی پنیر سفت مخصوص راکلت را روی آتش ذوب میکنند و روی سیب زمینی آبپز میریزند , و میتوان گوشت خشک , ژامبون , قارچ کبابی ,خیارشور , پیاز شور و سبزی جات آبپز و …. در کنار آن سرو کرد . راکلت معمولا با چای و نوشیدنیهای گرم دیگر سرو میشود , ولی یکی از گزینه هایی که محلیها همیشه با آن سرو میکنند شراب سفید است . پنیر مخصوص راکلت معمولا در مناطق فرانسوی و سوئیسی آلپ تولید و می گردد. این پنیر (اندکی معطر، کمی شبیه به پنیر سوراخ سوراخ سوئیسی تهیه شده از شیر گاو)بوسیله متد خاصی که نسل به نسل منتقل شده است با استفاده از شیر غیر پاستوریزه گاوهایی که از علفزارهای مرتفع تغذیه می کنند تهیه می شود. از خوردن راکلت با نوشیدنیهای دیگر و سرد مخصوصا آب خود داری کنید , زیرا منجر به سفت شدن پنیر داخل معده و سو هاضمه میشود .
Gratin Dauphinois : در منطقه گرونوبل، یک غذای زمستانه دیگر که به نوعی به یک غذای اجتناب ناپذیر در تمام خانه ها تبدیل شده است . این غذا گراتین دافینواز Gratin Dauphinois است . این غذا به صورت سنتی آن ، از سیب زمینی پخته شده و برش خورده ، کرم ، شیر و جوز هندی تشکیل شده است . پنیر در دستور العمل اصلی سنتی آن اضافه وجود ندارد اما در صورت تمایل میتوانید به آن اضافه نمائید . این غذا با پنیر و بدون پنیر در هر دو صورت خوشمزه و لذیذ است.
فکت های فرانسه
۱. فرانسه در سال ۲۰۱۲ با ۸۳ میلیون گردشگر، پربازدیدترین کشور در جهان شد.
۲. زمانی فرانسه بیش از ۸ درصد سرزمینهای جهان را به تصرف خود درآورده بود.
۳. پاریس در اصل یک شهر رومی به نام «لوتتیا» بود.
۴. در کل شهر پاریس فقط یک تابلوی «ایست» وجود دارد!
۵. در فرانسه روستای کوچکی به نام «گربه» وجود دارد.
۶. در فرانسه از هر ۵ نفر، یک نفر افسرده است و این امر این کشور را به افسردهترین کشور دنیا تبدیل کرده است.
۷. ناپلئون کوتاه قد نبود! قد او از متوسط قد مردان فرانسوی هم بلندتر بود.
۸. نان تست فرانسوی در اصل فرانسوی نیست! «جوزف فرانسوی» این نان تست مدرن را تبلیغ کرد اما یادش رفت اصول گرامری را درست رعایت کند و این باعث اشتباه همگان شد!
۹. لویی چهاردهم فقط به مدت ۲۰ دقیقه پادشاه فرانسه بود!
۱۰. در جنگ جهانی دوم زمانی که هیتلر از پاریس بازدید میکرد، فرانسویها کابلهای آسانسور برج ایفل را قطع کردند تا هیتلر مجبور شود برای رسیدن به بالای برج، تمام پلهها را دانه دانه خودش طی کند!
۱۱. در پاریس مسجدی وجود دارد که در جنگ جهانی دوم با دادن شناسهی مسلمانی به یهودیان پاریس، به آنها کمک کرد تا از دست نازیها نجات پیدا کنند.
۱۲. فرانسه اولین کشوری است که «پلاک خودرو» را به جهان معرفی کرد.
۱۳. از سال ۱۷۴۸ تا ۱۷۷۲ سیب زمینی در فرانسه غیرقانونی بود!
۱۴. در فرانسه کافی شاپی وجود دارد که اگر هنگام سفارش «سلام» یا «لطفا» نگویید، باید پول بیشتری بابت سفارش خود بپردازید!
۱۵. اگر در فرانسه نام خوکی را «ناپلئون» بگذارید، مجازات میشوید! این کار غیرقانونی است.
۱۶. قدیمیترین پل پاریس «پون نوف» یا «پل جدید» نام دارد.
۱۷. «شاه جان اول» فرانسه پنج ماه قبل از این که به دنیا بیاید، به پادشاهی رسید! او فقط ۵ روز زنده ماند.
۱۸. در پاریس میتوانید با یک فرد مرده ازدواج کنید!
۱۹. فرانسه بیشترین منطقهی زمانی جهان را دارد. در این کشور ۱۲ منطقهی زمانی مورد استفاده قرار میگیرد!
۲۰. از سال ۱۸۱۴ تا ۱۸۳۰ پرچم کشور فرانسه یک پرچم کاملا سفید بود.
۲۱. بهمدت ۲۱۴ سال (تا سال ۲۰۱۲) پوشیدن شلوار برای زنان در پاریس غیرقانونی بود!
۲۲. رقابت ملکهی زیبایی در فرانسه برای کودکان ممنوع است و مجازات آن ۲ سال زندان و پرداخت ۳۰۰۰۰ یورو جریمه است!
۲۳. دولت فرانسه به شهروندانی که چندین فرزند خوش نام و محترم تربیت میکنند، مدال میدهد.
۲۴. در فرانسه شهر کوچکی وجود دارد که نام آن «La-mort-aux-Juifs» به معنی «مرگ بر یهودیان» است!
۲۵. شما میتوانید در کشورهای فرانسه، انگلیس، تایوان و آمریکا با اسکایپ و بدون هیچ هزینهای با شمارههای اضطراری تماس بگیرید.
۲۶. در پاریس رانندگان تاکسی مجبور هستند برای گرفتن گواهینامه ۲۰۰۰۰۰ یورو بپردازند! بههمین دلیل است که تعداد آنها در این شهر بسیار کم است.
۲۷. اگر کسی بخواهد در فرانسه مغازهای با مساحت بیش از ۳۰۰ متر مربع باز کند، باید از یک کمیسیون دولتی مجوز بگیرد که اعضای آن دیگر خردهفروشان هستند.
۲۸. مردم فرانسه هر روز بهطور متوسط ۸/۸۳ ساعت میخوابند که این رقم بیشترین رقم میان کشورهای توسعه یافته است.
۲۹. شعار رسمی شهر پاریس «Fluctuat nec mergitur» است که به معنی »او دستخوش امواج میشود اما غرق نمیشود» است.
۳۰. یکی از اعضای لژیون خارجی فرانسه اگر در جنگ زخمی شود، میتواند بلافاصله تابعیت این کشور را دریافت کند چون او «بهوسیلهی خون ریخته فرانسوی است».
۳۱. از میان تمام کشورهایی که جشن استقلال میگیرند، ۵۸ کشور از بریتانیا مستقل شده است، ۲۶ کشور از فرانسه، ۲۱ کشور از روسیه و ۲۱ کشور از اسپانیا.
۳۲. خروس فرانسوی حیوان ملی این کشور است.
۳۳. ساختمان موزهی «لوور» در سال ۱۱۹۰ بهمنظور دفاع مقابل تجاوزات وایکینگها ساخته شد.
۳۴. لویی چهاردهم کتی با ۱۲۳ دکمهی الماس داشت!
۳۵. فرانسه هیچ آمار رسمی نژادی ندارد چون این کشور ادعا میکند کشور جمهوری خواه ایدهآل و بیتعصب (به نژاد و رنگ پوست) است.
۳۶. جمهوری دموکراتیک «کونگو» پرجمعیتترین کشور فرانسوی زبان جهان است، نه فرانسه!
۳۷. پادشاه فرانسه «لویی فیلیپ» از ۷ سو قصد، جان سالم به در برد.
۳۸. در آفریقا تعداد افرادی که به زبان فرانسوی صحبت میکنند، بیشتر از فرانسه است!
..........................................