نیومکزیکو (به اسپانیایی: Nuevo México) و (به انگلیسی: New Mexico) از ایالتهای جنوب غربی آمریکا است. نیومکزیکو پنجمین ایالت بزرگ آمریکا از نظر مساحت است. پایتخت آن شهر سنتافه و بزرگ ترین شهر آن البوکرکی است؛ دومین شهر بزرگ آن لاس کروسس است. جمعیت این ایالت دو میلیون و صد هزار نفر است و بیشتر مردم آن در امتداد رودخانه ریو گرانده زندگی میکنند.
اکثر مردم ایالت نیومکزیکو را هیسپانیکها (اسپانیاییتباران آمریکا) تشکیل میدهند و ۴۸٫۸ درصد از جمعیت نیومکزیکو را شامل میشوند که زبان بیشترشان اسپانیایی با لهجهی نیومکزیکویی است. مردم سفیدپوست غیراسپانیاییتبار ۴۰٫۵ درصد از جمعیت ایالت را تشکیل میدهند و ۹٫۴ درصد نیز سرخپوست هستند. نیومکزیکو ایالتی دو زبانه محسوب میشود و زبانهای اسپانیایی و انگلیسی در این ایالت رایج است. زبان سرخپوستی ناواهو نیز توسط بومیان آمریکا به کار برده میشود. فرماندار این ایالت بیل ریچاردسون خود یک اسپانیاییزبان و وزیر پیشین نیرو در کابینه بیل کلینتون بود. یادبود ملی خرابههای آزتک در این ایالت قرار دارد.
سدههای طولانی، سرخپوستان ساکنان این منطقه را تشکیل میدادند. اسپانیاییها در سال ۱۵۴۰ این سرزمین را اکتشاف کرده و آن را به نام شهر مکزیک که مقر اصلیشان در اسپانیای نو (قلمرو اسپانیا در قاره آمریکا) بود «مکزیک نو» (نیومکزیکو) نامیدند. در آغاز، مبلغان مسیحی فرقه فرانسیسکن و سپس در سال ۱۵۹۸ مهاجران اسپانیایی بیشتری به این منطقه آمدند. سرخپوستان پوئبلو موفق شدند در سال ۱۶۸۰ اسپانیاییها را شکست داده و بیرون برانند، اما اسپانیاییها پس از مدت کمی دوباره بر منطقه چیره شدند.نیومکزیکو در سال ۱۸۲۱ جزئی از کشور تازه استقلالیافته مکزیک شد. بازرگانان انگلیسیتبار به مرور از مسیر سنتا فه به این منطقه رسیدند و در پی جنگ مکزیک، این منطقه در سال ۱۸۴۸ ضمیمه ایالات متحده شد. سرکوب نظامی قبایل ناواهو و آپاچی و در همان حال، رسیدن خط آهن به نیومکزیکو باعث شد که دامداران و معدنکاران منطقه در دهه ۱۸۸۰ دوره رونق و رفاه را تجربه کنند.نیومکزیکو در سال ۱۹۱۲ رسماً تبدیل به ایالت شد و با استقرار مرکز ساخت اولین بمب هستهای در لسآلاموس طی جنگ جهانی دوم، اقتصاد نیومکزیکو رونق بسیاری یافت. استقرار آزمایشگاه هستهای لسآلاموس که امروزه نیز از کارفرمایان بزرگ این ایالت است، آغازی بود برای احداث شمار زیادی پژوهشگاه و آزمایشگاه مهم علمی در امتداد رود ریوگرانده که معروف به «راهگذر پژوهشی ریوگرانده» شدهاست. در تاریخ ۲۱ مارس ۲۰۰۹ میلادی، بیل ریچاردسون فرماندار ایالت نیومکزیکو، قانون لغو مجازات اعدام را در این ایالت امضا کرد. به این ترتیب از آغاز ماه ژوئیه ۲۰۰۹، در این ایالت تنها «حبس ابد بدون امکان عفو» به عنوان اشد مجازات اجرا میشود.
در سال ۲۰۱۲، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با ۸۵٬۴۹۷ میلیارد دلار داشت، که بیشتر از تولید ناخالص داخلی کشور اکوادور (۸۴٬۵۳۲ میلیارد دلار) بود. اقتصاد نیومکزیکو به چاههای نفت، معدنکاری، دیمکاری، دامداری و صنعت الوار چوب و عمدهفروشی وابسته است. این ایالت یک گریزگاه مالیاتی بهشمار میآید و مالیات بر درآمد بخشی از پرسنل نظامی و دیگر شهروندان به این ایالت سرازیر میشود. نیومکزیکو همچنین به برخی صنایع اعتبار مالی و معافیتهای مالیاتی میدهد. به این خاطر رشد زیادی داشته و ۱٫۲۳ میلیارد دلار در اقتصاد این ایالت سهم داشتهاست.
نیومکزیکو دارای جنگلهای ملی وسیعی است. از نظر منابع طبیعی و جذبههای گردشگری نیز این ایالت داراییهای قابل توجهی همانند جنگل ملی سانتا فه، غار لچوگوئیا، جنگل ملی هیلا، و پارک ملی حفرههای کارلزبد را داراست. نیومکزیکو پژوهشگاههای فراوانی دارد. به غیر از مراکز آزمایش تسلیحاتی، آزمایشگاه ملی لوس آلاموس و آزمایشگاه ملی سندیا در این ایالت نیز قرار دارند. اینجا بود که پروژه مانهتان و اولین انفجار بمب اتم صورت گرفت. از امکانات بینظیر علمی دیگر این ایالت میتوان رصدخانه ملی رادیویی آمریکا و رصدخانه آپاچی پوینت (نقشهبرداری آسمانی دیجیتال اسلون) را نام برد که در این ایالت قرار دارند. دو مرکز مهم دانشگاهی این ایالت دانشگاه نیومکزیکو و دانشگاه ایالتی نیومکزیکو هستند. از مشاهیر این سرزمین میتوان ویلیام هانا، بیل ریچاردسون، جان دنور (گیتاریست)، والتر وایت (شخصیت سریال تلویزیونی بریکینگ بد)و جرج آر. آر. مارتین (نویسنده مجموعه ترانه یخ و آتش که سریال بازی تاج و تخت بر پایه این مجموعه است) و دمی مور را نام برد.
سانتافه مرکز ایالت نیومکزیکو آمریکاست. سانتافه سومین شهر بزرگ ایالت نیومکزیکو است و جمعیت آن ۱۴۳٬۹۵۷ نفر است (سال ۲۰۱۷). شهر سانتافه با ۲۱۳۲ متر ارتفاع از سطح دریا، مرتفعترین مرکز ایالت در ایالات متحده آمریکا است. کاپیتول ایالت نیومکزیکو مرکز سیاسی ایالت است. نام سانتافه (Santa Fé) اسپانیایی و به معنی «ایمان مقدس» است. نام کامل این شهر «لا ویلا رئال دلا سانتا فی دسان فرانسیسکو آسیس» (La Villa Real de la Santa Fé de San Francisco de Asís) است که «شهر پادشاهی ایمان مقدس فرانسیس مقدس آسیسی» معنی میدهد.
نیومکزیکو پنجمین ایالت بزرگ آمریکا با مرکزیت شهر سانتافه، سرزمین افراد مشهوری چون ویلیام هانا، جان دنور و والتر وایت است. تا وقتی اسپانیاییها در سال ۱۵۴۰ به این مکان نرسیدند، اینجا محل زندگی سرخپوستان بود. امروزه این ایالت به یکی از مهمترین و توریستیترین مناطق دنیا تبدیل شده است. اما این تمام جزئیات نیست.هرکسی که تا به حال به نیومکزیکو سفر کرده باشد اعتقاد دارد که هیچ جای دنیا شبیه آن نیست اما احتمالا نمی تواند دلیلش را توضیح دهد. من میتوانم راجعبه وجود بیابانهایی چون بیابانهای آریزونا، کوههایی چونکوههای کلورادو یا حتی غروبهای زیبای جنوبشرق توضیح دهم اما سرزمینها و فرهنگهای نیومکزیکو در خود احساسی را نهفتهاند که نمیتوان آن را بیان کرد یا به تصویر کشید. این از آن دست چیزهایی است که خود باید آن را تجربه کنید.
نیومکزیکو یک ایالت واقع در جنوب غرب کشور با بیابان ها و کوهستان های خود زیبایی را با تاریخ غنی و جمعیتی متنوع در هم آمیخته است. درصد بالای اسپانیایی تبارهای این ایالت شامل بازماندگان مهاجران اسپانیایی است که حدود ۴۰۰ سال پیش وارد منطقه شدند. بومیان آمریکایی منطقه بیشتر از قبایل ناواهو، پوئبلو، و آپاچی تشکیل شده اند. فرهنگ نیومکزیکو تاثیر گرفته از فرهنگ های اسپانیایی، بومی آمریکایی، و انگلیسی است.
سنتافه، مرکز این ایالت، و تائوس، به خاطر صحنه های هنری و معماری خشت گلی سبک پوئبلوی خود معروف هستند. بازار بومیان آمریکا در سنتافه در ماه اوت آثار صنعتگران بومی آمریکایی را به نمایش می گذارد. و در ماه سپتامبر نیز جشن فیستا د سنتافه، میراث اسپانیایی این شهر را گرامی می دارد. در جایی دیگر شما می توانید شاهد پرواز ۷۰۰ بالون هوای گرم در جشن بین المللی بالون البوکرکی باشید و یا در غارهای زیر زمینی در بیابان پارک ملی غار کارلزباد (Carlsbad) به جست و جو بپردازید.
یادمان ملی وایت سندز که در نزدیکی آلاموگوردو قرار دارد، دارای تپه های شنی مواج متشکل از سنگ گچ سفید رنگ است که دائما بر اثر وزش باد جا به جا می شوند. بازدیدکنندگان می توانند از بالای این تپه ها به پایین سورتمه سواری کنند و یا پای برهنه در این مسیر گسترده و ساحل مانند بگردند.
موزه بین المللی هنرهای عامه در سنتافه با به نمایش گذاشتن مجموعه هایی از اشیاء ساخته شده در بیش از یکصد کشور، خلاقیت را به نمایش می گذارد. اسباب بازی ها، عروسک ها، لباس های تزئینی، و پارچه از جمله گنجینه هایی هستند که در این جا یافت می شوند و این موزه به عنوان منبعی برای پژوهشگران و هنرمندان سراسر جهان تلقی می شود.
شیپ راک (صخره کشتی) به ارتفاع ۴۸۲ متر که در دشت بیابانی مرتفع ملت ناواهو قرار دارد، برجسته ترین نماد واقع در شمال غربی نیومکزیکو است. نام این صخره از شباهت آن به یک کشتی بادبانی سریع السیر قرن نوزدهمی عظیم گرفته شده است. این سازند از سوی افراد ملت ناواهو مقدس شناخته می شود.
در فاصله ۶۰ کیلومتری سنتافه و در نزدیکی دریاچه کوچیتییادمان ملی صخره های چادر شکل کاشا-کاتووی واقع شده است که در آن سازندهای صخره ای به شکل چادرهای نوک تیز قرار دارد. این محل حدودا ۷ میلیون سال پیش توسط خاکسترهای آتشفشانی و قطعات گدازه تشکیل شد.
گردهمایی سالانه ملت ها – که در البوکرکی برگزار می شود – به عنوان بزرگترین همایش بومیان آمریکا یا پَووَو (یک گردهمایی اجتماعی که فرهنگ های قبیله ای را ارج می نهد) جهان شناخته می شود. اعضای ۷۰۰ قبیله ایالات متحده و کانادا، از جمله رقصندگانی که در بالا نشان داده شده اند، در رقابت های سرودخوانی و رقص به اجرای برنامه می پردازند و بازدیدکنندگان نیز می توانند در آنجا حضور داشته باشند.
رازول در نیومکزیکو تا ابد با یک “حادثه” مرتبط به بشقاب پرنده (شیء فضایی ناشناخته یا UFO) در سال ۱۹۴۷ ارتباط پیدا کرده است، هرچند محل ادعایی سقوط این شیء ۱۲۱ کیلومتر دورتر از این منطقه است. گزارش هایی مبنی بر مشاهده بیگانگان منتشر شده اند و موزه و مرکز پژوهش بین المللی UFO در این شهرک مختص نظریه های زندگی فرازمینی ها است. موضوع فهرست غذای بسیاری از رستوران های این شهرک نیز بیگانان فضایی هستند. نوش جان!
فکت های نیومکزیکو
۱- بابت هرچیزی، در هر زمانی و در هر مکانی جشن برگزار میشود : جشن (یا فیستا) بینالمللی بالون در البوکرکی (Albuquerque) در اینستاگرام بسیار زیبا به نظر میرسد اما این رسم از زمانهای خیلی دورتر آغاز شده است. این جشن در سال ۱۹۷۲ به افتخار ۵۰امین سالگرد تولد ایستگاه رادیویی 770 KOB برگزار شد. این جشن هرساله از ۱۴ تا ۲۲ مهر به مدت ۹ روز برگزار میشود که طی آن ۵۰۰ بالون هوای گرم به پرواز درمیآیند. اما شادی در نیومکزیکو در همین جا به پایان نمیرسد. علاوه بر فستیوالهای جهانی دیگر چون «سوزاندن زوزوبرا» (زوزوبرا یک آدمک بسیار بزرگ و نماد غم است که هر ساله با ساختن و سپس سوزاندن آن غمها و مشکلات سال گذشته را آتش میزنند)، هرکس که به نیومکزیکو سفر کرده باشد میداند همیشه در جایی جشن برقرار است. معمولا جشنها را در دامنه کوهی روی یک سکو جشن میگیرند. کافی است تا رد کابوسگیرها (Dreamcatcher) را دنبال کنید تا به جادهای نه چندان تمیز برسید، آنجا است که معلوم میشود راه را درست آمدهاید.
۲- این سوال را هرگز نمیپرسید: آیا موسیقی امشب زنده است؟ : با اینکه DJهای معروف دنیا ترجیح میدهند بدون اطلاع قبلی وارد کمپهای بیابانی ما شوند، ما خود در هر مکانی موسیقی زنده و محلی خود را (در حال اجرا) داریم. اگر بخواهید هنگام صرف شام به موسیقی مورد علاقه خود گوش دهید به راحتی میتوانید آن را درحالی که بصورت زنده پخش میشود پیدا کنید. اهالی نیومکزیکو میدانند که به جای پرسیدن این سوال که آیا موسیقی زنده پخش می شود یا نه؟ باید بپرسند مایلید چه نوع موسیقی گوش دهید؟ این جشنها در نهایت به کافهها و مهمانخانهها ختم میشوند که هر کدام در هر نقطه از شهر برنامهها و سرگرمیهای خاص خود را دارند. علاوه بر چنین برنامههای از پیش تعیین شدهای، اغلب اگر هوا خوب باشد (و گاهی هم که خوب نباشد) در کنار پاساژهای مرکز نیومکزیکو نوازندگان خیابانی به چشم میخورند. برخی از دوستانم میگویند در خیابانهای سانتافه بیشتر پول درمیآورند تا در شهرهای هنردوستی چون لسآنجلس و نیویورک.
۳- اگر یک محلی را استخدام کردید تا نقاط مهم و عالی شهر را به شما نشان دهد از اینکه نام «تالار اپرا» را بشنوید تعجب نکنید. ما قصد نداریم مدعی باشیم اما باور اینکه کسی اپرای روباز مشهور ما را نشناسد برایمان سخت است. دیدن صحنه غروب خورشید در پشت کوهها که پیشزمینه یک نمایش باشد واقعا تجربه نایابی است، لااقل برای اولین بار. اگر به دنبال صندلیهای (بلیت) ارزانی هستید که دانشآموزان و اسکیبازان عاشقش هستند میتوانید شبهای کارآموزی (apprentice nights) یا در تمرین آخر گروه به اپرا بروید. برخی برنامههای داوطلبانه هم این فرصت را به شما میدهند تا هر زمان که بخواهید نمایشها را بصورت رایگان تماشا کنید.
۴- در نیومکزیکو فقط فیلمهای وسترن ساخته نمیشود، هرچند که ساختن این نوع فیلمها همچنان به قوت خود باقی است. ما به عنوان یک فرهنگ، رسمی داریم که باید هر کاری را خودمان انجام دهیم، از درست کردن لولاهای زنگزده گرفته تا ساختن کابینهای غیرفعال خورشیدی و شکلاتهای خوشمزه. این رسم بیشتر در تهیه غذا و خوراکی به کار برده میشود. کافیشاپ . Iconik Coffee Roasters در سانتافه به شما ثابت میکند که ما از زمان کابویهایی که قهوههایشان را در قوطی نگه میداشتند تا به حال راه دور و درازی را طی کرده ایم. در این کافیشاپ به شما از اسرار قهوه و برگ چای میآموزند. در همین حین نانوایی Saga Bakehouse بهترین و تازهترین نان شهر را تولید میکند. بنظرم تمام مردم دنیا باید طعم Avocado Smash (نوعی ساندویچ روباز) و Serrano Ham (نوعی ژامبون) این رستوران را تجربه کنند.
۵- هیپیها همه کارها را انجام میدهند : شمال نیومکزیکو منزلگاه چیزهای جدید و عجیب است و همین باعث شده تا خیلیها عاشق این قسمت از شهر باشند. اینجا شامل مغازههای کشاورزان و هنرمندان، همچنین تمریناتی جایگزین داروها است، همین موضوع هم باعث شده تا اینجا مقصدی برای درمان بیماریها باشد. افرادی که میترسند و اهل ریسک نیستند میتوانند از چای سرد کامبوچا بنوشند اما آنانکه طبع ماجراجویانهای دارند و شجاع ترند برای نوشیدن یک مجموعه از اکسیرهای مغذی و رنگدرمانی به کافه Love Yourself بروند. همچنین نیومکزیکو افرادی را که به درمانهای جایگزین علاقه دارند را از سراسر دنیا به خود جذب میکند تا به آنها طب سوزنی و ماساژدرمانی یاد داده و به طرفداران اسپا (محلی که در آن برای درمان از آب معدنی یا آب دریا استفاده میشود، همچنین خدماتی چون ماساژ ومراقبتهای پوستی انجام میدهند) خدمات برساند.
۶- تغییر درختان صنوبر (aspens) : فصل پاییز در نیومکزیکو را بدون شک و حتما باید در پارک Hyde Memorial State (پارک محافظتشده و ملی نیومکزیکو، واقع در ۱۳ کیلومتری شمالشرق سانتافه، در کوههای Sangre de Cristo است که شامل فعالیتهای تفریحی چون هایکینگ، کمپینگ، و تیوبسواری روی برف در فصل زمستان است) واقع در حومه سانتافه بگذرانید. در فصل پاییز درختان صنوبر لباس زرد روشن به تن میکنند و زمانی که هوای ۶۰ درجه هنوز در شهر به گشت و گذارش میپردازد، کوهستانها مدتها است که کلاه برف بر سر قلههایشان پوشاندهاند. پس از نیم ساعت رانندگی میتوانید یک برفبازی جانانه یا چادر زدن شبانه را در پارک با امکانات فراوان تجربه کنید. به هرحال، هرکاری که مایل به انجام دادنش هستید، اگر پاییز را در نیومکزیکو به سر میبرید این منظره را از دست ندهید.
۷- کمپینگ (چادر زدن) یک تفریح آخر هفته نیست، بلکه یک سبک زندگی است: کمپینگ در نیومکزیکو یک اتفاق سالی یکبار و از پیش برنامهریزیشده نیست. این منطقه با وجود پارکهای ملی و ایالتی بیشمار باعث شده تا ما با بدست آوردن هر فرصتی به قصد تفریح از شهر خارج شویم. تفریحاتی چون کایاکسواری در خارج از شهر ریو رنچو، رفتینگ (یا رودگردی) در امواج پرخروش Taos Box، یا دوچرخهسواری در کوهستان. هر تفریحی که مورد علاقه و مورد نظر شما باشد فقط کافی است چادرتان را علم کنید و آن موقع است که نصف راه را آمدهاید. پارک ملی Carlsbad Caverns (پارک ملی حفرههای کارلزبد که جزو میراث جهانی یونسکو است با مساحت ۱۹۰ کیلومتر مربع در جنوب شرقی نیومکزیکو قرار دارد که شهرت آن به دلیل غارهای زیرزمینی به طول ۴۴ کیلومتر است)، بناهای سنگی ملی Kasha Katuwe Tent Rocks (این صخرهها که به معنای صخرههای سفید هستند در ۶۴ کیلومتری سانتافه قرار دارند. مجموعه تلویزیونی Earth 2 در این منطقه فیلمبرداری شده است) و منطقه محافظتشده Valles Calern (این منطقه محافظتشدهی ملی در شمالشرق شهرستان سندووال قرار دارد) سه منطقه معروف و محبوب برای سیاحت و خوشگذارنی است. همچنین پارک ایالتی Cerrillos Hills ( این پارک ایالتی در ۲۶ کیلومتری جنوب سانتافه قرار دارد که دارای تپههایی با ارتفاع ۱۸۰۰ تا ۲۱۰۰ متر بالای سطح دریا هستند. این پارک دارای مسیرهای زیادی برای هایکینگ نیست) و پارک ایالتی City of Rocks (این پارک دارای صخرههای بزرگی به شکل ستونهای سنگی نوک تیز به ارتفاع ۱۲ متر است) نیز انتخابهای نسبتا خوبی هستند.
۸- شهر وایت سندز (White Sands) واقعا دارای شنهایی به رنگ سفید است: یکی از ماجراجوییهایی که مناسب حیوانات خانگی و کودکان میتواند باشد رفتن به وایت سندز و دیدن ریگهای روان بیرنگ و غلتانی است که در پهنای گستردهای که از مرکز تا جنوب نیومکزیکو کشیده شده است. یادبود ملی وایت سندز یک شگفتی طبیعی است که گسترهی حیرتانگیز و بینظیرش را باید از نزدیک دیده شود تا بتوان تمام تعاریفی که از این منطقه میشود را به خوبی درک کرد. وسایل گردش خود را بردارید و برای دیدن یک منظره عجیب و کافکایی رهسپار این مقصد شوید. در این پارک میتوانید کمپ بزنید، پیادهروی یا دوچرخه سواری کنید یا حتی میتوانید فقط روی ریگها قدم بزنید و هر جا که مایل بودید بایستید و عکس بیاندازید. برخی هم از لیز خورد روی تپههای شنی بیشتر لذت می برند. این منطقه اولین بار در سال ۱۸۴۹ توسط ارتش آمریکا کشف شد که در سال ۱۸۹۸ به این فکر افتادند تا این منطقه را به یک پارک ملی تبدیل کنند. این منطقه از سال ۱۹۴۹ مکان فیلمبرداری فیلمهای وسترنی چون Four Faces West، Hang ‘Em High، The Hired Hand، My Name is Nobody، Bite the Bulett و Young Guns 2 بوده است.
۹- جاده ۶۶ (Route 66) یک حال و هوای خاص و یک جاده مسافرتی بینظیر است: اگر قصد بیرون زدن از شهر را دارید، نیومکزیکو یکی از بهترین و مهمترین جادههای آمریکا را برای سفر دارد و آن جادهای نیست جز جاده ۶۶. ما از مناطق دوری چون دنور (پایتخت و پرجمعیتترین ایالت کلرادو در آمریکا) ، آستین (مرکز ایالت تگزاس) و فینیکس (مرکز ایالت آریزونا) مسافرت جادهای خود را آغاز میکنیم و حتما جاده ۶۶ را جزو برنامه خود قرار میدهیم. جاده قدیمی ۶۶ از ساحل کالیفرنیا شروع میشود و به سمت شیکاگو راه خود را ادامه میدهد، در مسیر از گلوپ (Gallup)، البوکرکی (Albuquerque) و شهر کوچک توکمکری (Tucmacri) میگذرد. اگر مایلید تا بخشی از این جاده را تجربه کنید شانس خود را در نیومکزیکو امتحان کنید. همیشه چیزهای بسیاری در شهرهای کوچکی که در حدفاصل بین شهرهای بزرگتر قرار گرفتهاند وجود دارد و علاوه بر این آنها گذشتهی واضحتری از جاده ۶۶ را برای شما به نمایش میگذارند. همچنین در این جاده متل Stands Motel در Moriarty، اداره پست قدیمی Bowlin’s Old Crater در Bluewater (این اداره پست در سال ۱۹۳۶ در توسط Claude Bowlin در امتداد این جاده در منطقه مسکونی بلوواتر ویلج ساخته شد) و پارک Park Lake Historic District در Santa Rosa نیز میبینید.
۱۰- جورجیا اوکلیف : جورجیا اوکیف (Georgia O’keeffe) نقاش فمنیست (۱۸۸۷- ۱۹۸۶) اهل سان پرری، ایالت ویسکانسین آمریکا پس از مرگ همسرش به طور کامل در نیومکزیکو ساکن شد. او نیز مانند دیگر هنرمندان عمیقا تحت تاثیر طبیعت و مناظر نیومکزیکو بود و موزه و خانه قبلی او شاهدانی بر این باور هستند. او در ۹۸ سالگی در سانتافه درگذشت.
۱۱- در اینجا هیچ لهجه کانادایی را نمیشنوید : برخلاف باور عموم لهجه مردم نیومکزیکو لهجه کانادایی نیست. بااینکه تمام جملهها به این کلمه خاتمه مییابد: «اره؟» اما این فقط عادت و طرز صحبت نیومکزکیها است. زمانی که مدام آخر جمله مردم همان کلمه را میشنوید باید بدانید که در حال صحبت با یک بومی اصیل هستید. از دیگر عادات کلامی نیومکزیکیها عبارت است از:
«امکان ندارد!»
این عبارت را به هنگام موافقت یا مخالفت با چیزی بکار میبرند.
«مگه نه؟»
این عبارت را زمانی بکار میبرند که باور دارند ادعایشان غیرقابل تکذیب است.
از آنجا که این منطقه دارای چند ایالت دوزبانه است احتمالا زبانهای اسپانیایی و انگلیسی را می شنوید که با هم ترکیب شدهاند و آنچه بوجود میآید کاملا نیومکزیکی است.
۱۲- سوپاپیلا (Sopapilla) فقط برای دسر نیست : اگر تا به حال فکر میکردید که سوپاپیلاها فقط ظرفهای تردی برای بستنی هستند سخت در اشتباه بودهاید. سوپاپیلا حتی پیش از آنکه کاملا در روغن سرخ شده و به آن دسر بینظیر نیومکزیکویی تبدیل شود نیز خوشمزه است؛ تکههای ترد خوشمزهای که در کنار غذا سرو میشود. آنها از لحاظ سایز شبیه به نوعی شیرینی فرانسوی به نام beignet هستند اما با طعمی خوشمزه تر. : شما باید با چشمان خود ببینید تا خوشمزگی و خوب بودنش را باور کنید. این عین مشاهده کردن یک معجزه است. برای تجربه طعم بینظیر یک سوپاپیلا صف طولانی خارج از رستوران The Pantry در سانتافه را تحمل کنید. سپس بدون شک یکی از آن دارچینیهای خانگی را سفارش دهید. سوپاپیلا که به شکلهای مختلفی نوشته می شود نوعی شیرینی با ریشه اسپانیایی است که در آمریکا به وفور دیده میشود. این شیرینی یا نان همچنین در مناطق دیگری چون آرژانتین، پرو و اروگوئه نیز تهیه میشود. برای تهیه این شیرینی از مخمر گندم استفاده میشود. سپس خمیرها را به اندازه ۸ تا ۱۰ سانت برای دسر و ۱۵ تا ۲۰ سانت برای سرو در کنار غذای اصلی بریده و سپس درون روغن سرخ میشود.
۱۳- حمل بیش از اندازه فلفل سبز در چمدان شوخی نیست و قاچاق محسوب میشود. : بدون شک کسانی که در نیومکزیکو زندگی میکنند و زندگیشان را با طعم دوستداشتنی فلفل وفق دادهاند احساس شما را زمانی که از فرودگاه بینالمللی البوکرکی خارج میشوید درحالی که در چمدان خود کیسهای ۵ کیلویی از فلفل سبز کبابی را حمل میکنید کاملا درک میکنند. مامور اداره حمل و نقل که یک خانم اهل نیومکزیک است نیز درک میکند، پس جای نگرانی نیست.
۱۴- در زمین مغناطیس وجود دارد و شما میتوانید احساسش کنید: همانطور که برای آن فلفلهای سبز کبابی هیچ جایگزین عالی دیگری نمیتوان پیدا کرد، برای لحظههایی که ویژگی خاص نیومکزیکی دارند نیز نمیتوان جایگزینی یافت. هرکس که به این منطقه سفر کرده باشد میداند که به هنگام بازگشت زمانی دور یا نزدیک بازخواهد گشت. بعضیها میگویند این به خاطر انرژی بسیار زیاد نیومکزیکو است. و این با توجه به گزارشی است که می گوید شهر تائوس (Taos)، پارک ملی تاریخی فرهنگی چاکو (این منطقه یادگار سرخپوستان و مردمان بوئبلو است که قدمت آن به قرن ۹ بازمیگردد)، و کلیسای El Santuario de Chimayo پرانرزیترین مراکز روی کره زمین هستند. برخی معتقدند تجربه سفر به این مناطق حتی میتواند شفابخش باشد. چه کسی میداند؟
15- پرنده ملی این ایالت کوکوی دونده است. کوکو دونده (Geococcyx) نام سرده (جنس)ی از پرندگان از خانواده کوکویان (Cuculidae)، راستهٔ کوکوسانان (Cuculiformes) است. این پرنده بومی شمال و مرکز قاره آمریکا است. به نام این پرنده کارتونی نیز با نام رودرانر (roadrunner) (یا همان میگ میگ) ساختهشدهاست.
...............................