نگاهی به پست شماره 6

تفاوت مهمی – هرچند تنها از نظر لغوی – میان یک هافبک نگه­دارنده و یک هافبک دفاعی وجود دارد. اما این­ها تنها انواع شماره 6 هستند که می­توان به سه نقش متفاوت تقسیمشان کرد: تخریب­گر، بازی­ساز عقب­نشین (رجیستا) و وولانته. تخریب­گر اختصاصاً یک هافبک دفاعی است در حالی که رجیستا یک هافبک نگه­دارنده است. اما وولانته خصوصیاتی از هر دو نوع را دارد. به خاطر ویژگی آن، وولانته را در پایان بررسی خواهیم کرد. هافبک دفاعی می­تواند هم نقش تخریب­گر و هم نقش وولانته را ایفا کند. من میان هافبک دفاعی و هافبک نگه­دارنده تنها از لحاظ خصوصیات فیزیکی و/یا مقدار استفاده از توانایی­های فیزیکی در بازی خود، تفاوت قائل می­شوم. اگر بخواهیم ساده­تر بیان کنیم، هافبک دفاعی همان غول 6 فوت و 2 اینچی 190 پوندی در میانه میدان است، مانند گیلبرتو سیلوا. با این وجود، هافبک دفاعی نیازی ندارد که دقیقاً از آن تعریف پیروی کند، او می­تواند هافبکی کوچک­تر اما کاملاً جنگنده مانند خاویر ماسکرانو یا ادگار داویدز باشد. در کل، عبارات "هافبک دفاعی" و "تخریب­گر"، بر اساس این تعریف، کاملاٌ قابل استفاده به جای هم­دیگر هستند.

تخریب­گر یک هافبک دفاعی خالص است، بدون توانایی­های تکنیکی یا پاس­دادن قابل ذکری. قابلیت­های اساسی تخریب­گر، سرعت، پیش­بینی و تکلینگ است. با این وجود، پیش­بینی آن چنان مهم نخواهد بود چرا که با قابلیت فیزیکی می­تواند بازی­خوانی ضعیف خود را جبران کند. کارایی او در زمین، استفاده از آن توانایی­ها برای قطع­کردن حملات حریف است.

بگذارید اکنون هافبک نگه­دارنده را مورد بحث قرار دهیم. ما در بالا گفتیم که رجیستا یک هافبک نگه­دارنده است. رجیستا­ یک عبارت فوتبالی ایتالیایی به معنای "بازی­ساز عقب­نشین" است. او، برخلاف تخریب­گر، یک هافبک دفاعی بسیار تکنیکی است که توانایی­های اصلی وی تهاجمی هستند؛ یعنی لوکا مودریچ. با این وجود، برخلاف هافبک دفاعی، هافبک نگه­دارنده توانایی و علاقه برای رفتن به جلوتر در زمین را داراست. البته این موضوع با وظیفه اصلی این پست؛ یعنی محافظت از دفاع، در تناقض به نظر می­رسد. اما رجیستا می­تواند این نقش را نیز انجام دهد، هرچند مانند تخریب­گر از طریق قابلیت­های فیزیکی این کار را انجام نمی­دهد. همان­گونه که ممکن است نوع نقش وی مشخص کند، رجیستا اساساً موقعیت خود را در برابر دفاع "نگه می­دارد" و فرصت­طلبانه، قطع ارتباط­هایی کلیدی انجام می­دهد تا خطرات حریف را از بین ببرد.

به عبارتی دیگر، هافبک نگه­دارنده، برخلاف هافبک دفاعی، یا می­توان به تعمیم گفت رجیستا برخلاف تخریب­گر، بسیار بسیار کم­تر بر توانایی­های فیزیکی خود تکیه می­کند و تأکید بیشتری بر روی قدرت پیش­بینی و بازی­خوانی خود می­گذارد، بدون آن که الزاماً نیازی داشته باشد که تکل­زن خوبی باشد.

حال به نوع جذاب­تر شماره 6 می­رسیم: وولانته. "وولانته" یک عبارت فوتبالی برزیلی است برای توصیف بازیکنی که نه تنها از دفاع محافظت می­کند، بلکه نقش مترونوم تیم را نیز ایفا می­کند (کسی که تیم را به حرکت در می­آورد). در حقیقت، کلمه "وولانته" از نظر ادبی به معنای "فرمان ماشین" است، چرا که او تعیین کننده جریان تیم است. وولانته توپ را از دفاع می­گیرد و به بازیکنان مقابل خود می­رساند تا حملات تیم آغاز شوند. وولانته تلفیق توانایی­های فیزیکی و تکنیکی است، اما الزاماً قابلیت­های فیزیکی را ندارد. این همان دلیلی است که وولانته هم می­تواند به عنوان هافبک دفاعی و هم هافبک نگه­دارنده دسته­بندی شود.

سرجیو بوسکتس بازیکنی است که توانایی­های فیزیکی و تکنیکی را تلفیق می­کند و یک مثال بسیار عالی از این نقش است. کلود مکلله نسبت به هافبک بارسلونا کم­تر تکنیکی اما در آغاز حملات به همان اندازه ماهر بود. در حالی که مایکل کریک بسیار بسیار کم­تر فیزیکی است اما تکنیک و توانایی پاس­دادن برای ایفای نقش وولانته را دارد. از میان آن­ها، مکلله وولانته از نوع هافبک دفاعی و کریک وولانته از نوع هافبک نگه­دارنده است، به خاطر تفاوت­هایشان از لحاظ توانایی­های فیزیکی و تکنیکی. بوکستس که در ابتدا ذکر کردیم، بیشتر یک نوع هیبرید است، که می­تواند در وظایف دفاعی خود محکم­تر باشد، اما می­تواند هنگامی که فرصت فراهم است اندکی بیشتر به جلو رود.

اکنون ممکن است بپرسیم که تفاوت میان یک وولانته و یک رجیستا چیست؟ تفاوت در توانایی تکنیکی و تمایل به حرکت به جلوست. رجیستا بیشتر به جلو حرکت می­کند در حالی که اولویت وولانته هم­چنان محافظت از دفاع است. رجیستا در اثرگذاری بر روی بازی در یک سوم نهایی زمین بسیار تواناتر است در حالی که وولانته بیشتر خود را محدود به میانه میدان می­کند و هنگامی که فضا در برابرش ایجاد می­شود، از نفوذهای لحظات آخر استفاده می­کند.

بنابراین، با مشخص­کردن نوع شماره 6، یک بازیکن می­تواند در تعیین نوع چینش یک تیم بسیار مهم باشد. البته به خاطر این که یک بازیکن از یک نوع خاص است یا یک نقش را بسیار خوب ایفا می­کند، دلیل نمی­شود که وی نتواند وظیفه­ای دیگر را به خوبی انجام دهد. به عنوان مثال، میکل آرتتا در اورتون نقش رجیستا را داشت درحالی که امروزه آرسن ونگر از او به عنوان یک وولانته استفاده می­کند. فرناندو در سال­های اولیه­اش در پورتو یک هافبک دفاعی (تخریب­گر) بود، اما این آندره ویاش بواش بود که او را بیش­تر به شرکت در جریان بازی واداشت و وی را بیشتر به یک هافبک نگه­دارنده (وولانته­) تبدیل کرد.

موارد ویژه­ای مانند آندره­آ پیرلو و باستین شواین­اشتایگر نیز وجود دارند که می­توانند هر دو نوع و تمام نقش­های شماره 6 را طی یک بازی به عهده بگیرند که این نشان­دهنده گستره استعدادشان است. بنابراین می­بینیم که شماره 6 بسیار بیش­تر از تنها یک سپر برای دفاع است. او می­تواند بسیار بیش­تر به تیم کمک کند و نیاز به یک مربی دقیق وجود دارد که تشخیص دهد کدام نوع شماره 6 و کدام نقش را بازیکنش می­تواند برای منفعت تیم ایفا کند.