شوش شهری در جنوب غرب ایران و کهنترین شهر جهان و تمدن ایلام و امپراتوری هخامنشیها با ۵٫۶ کیلومتر مربع مساحت در ۱۱۵ کیلومتری شمال غربی اهواز بین ۳۲ درجه و ۲ دقیقهٔ عرض شمالی و ۴۷ درجه و ۱ دقیقهٔ طول شرقی نسبت به نصفالنهار گرینویچ قرار دارد. بلندی شهر شوش از سطح دریا ۸۷ متر و فاصلهٔ هوایی تا تهران ۴۷۹ کیلومتر است. فاصلهٔ زمینی شوش تا تهران ۷۶۶ کیلومتر، تا اهواز ۱۱۵ کیلومتر، تا دزفول ۲۴ و تا اندیمشک ۳۸ کیلومتر است. حدود ۱۳۲۹ هـ. ش به مرکز بخش تبدیل شد.
شوش از اوایل هزارهٔ چهارم ق. م، موجودیت خویش را در صحنه تاریخ نشان داده و از همان ابتدا به عنوان مرکزی هنری، صنعتی، تجاری و سیاسی محسوب میشدهاست. شهر شوش، در زمان ایلامیها به خاطر همین موقعیت ویژه، به عنوان پایتخت سیاسی، مذهبی انتخاب گردیده و تا سال ۶۴۰ ق. م؛ که این شهر توسط آشور بانیپال، پادشاه آشور، ویران گردید، اهمیت خود را حفظ کرده بود. شهر شوش، در زمان داریوش هخامنشی (۵۲۵ ق. م) مجدداً رونق گذشتهٔ خود را بدست آورد و در طول حکومت هخامنشیان، از این شهر به عنوان پایتخت زمستانی استفاده شدهاست. در این شهر از دورههای دیگر تاریخی ایران مثل: سلوکیان، اشکانیان، ساسانیان و دوره اسلامی، آثار و مدارک فراوانی بدست آمدهاست. این ویژگیها باعث گردیده که این شهر به عنوان موزهای از دورههای مختلف پیش از تاریخ و تاریخی و اسلامی ایران (تا قرن ۵ هجری قمری) تبدیل گردد.
شهر باستانی شوش از مراکز تمدن قدیم، از معروفترین شهرهای دنیا، پایتخت چند هزار سالهٔ مملکت عیلام و همچنین پایتخت زمستانی امپراطوری هخامنشی بودهاست. حمزه اصفهانی شوش را چنین توصیف نموده: شوش به معنی شهر زیبا، باصفا، خوب و لطیف. در تورات و در قاموس موسی دربارهٔ شوش آمدهاست: شوشن یا شوشان در عبری زنبق بوده، در یونان سوسنای میگفتند و نامهای دیگرش «سوسا» «سوس» بوده، قسمت بزرگی از ولایت شوش و عیلام را هم «سوسیانا» یا «سوزیانا» میگفتند. شوش یا شوشن نام همهٔ گیاهان تیره سنبل و زنبق و نرگس و اسپرغم بهشمار میرود. شوش در قرون وسطی آباد و مرکزی بزرگ برای خوزستان بودهاست که در آن روزگار چندین شهر، آبادی و حومه داشته و در آن شهر قلعهای محکم و قدیمی، بازارهایی با شکوه و مسجدی با ستونهای گرد وجود داشتهاند. این شهر به داشتن منسوجات ابریشمی خام، ترنج، انار و نیشکر معروف بودهاست. آرامگاه دانیال نبی در شهر شوش واقع گردیدهاست شوش در دوره اسلامی نیز مدتها از شهرهای پرجمعیت و پررونق بود، هنگامی که مرکز خوزستان به اهواز منتقل شد شوش کمکماهمیت خود را از دست داد. در طبقات پایینتر این شهر آثاری بدست آمده که باستان شناسان آنها را مربوط به ۸ هزار سال پیش میدانند.
شهر باستانی شوش مرکز تمدن عیلام بوده که واقع در یکصد و پنجاه کیلومتری شرق رود دجله در استان خوزستان است، شوش از حدود ۲۷۰۰ قبل از میلاد پایتخت بوده و این پایتختی تا پایان امپراتوری هخامنشی ادامه مییابد که بالغ بر ۳۰۰۰ سال میشود. اطلاعات تاریخی موجود نشان میدهد که عیلامیان در این شهر و منطقه ۲۰۰۰ سال به مرکزیت شهر شوش پادشاهی داشتهاند، تا قبل از حملهُ مغول شوش بسیار آباد بود و مردمان زیادی در آن زندگی میکردند و تنها بعد از حملات ویرانگر مغول بود که قابلیت سکونت شهر کمتر میشود اسناد دربارهُ عیلام پس از سدهُ بیست و پنجم پیش از میلاد یافت میشود. حتی در این هنگام نیز برای به دست آوردن حداکثر مدارک باید در لابلای سطور کتیبههای چندی که به جا مانده گشت، در این مورد خاص دو مدرک وجود دارد که عبارت هستند از آجر نوشته و دیگری گِل نوشته، طبق اظهارات پروفسور ارفعی که سالها بر روی این الواح کار کرده و متن آنها را برگردان نموده، موضوع گِل نوشتهها خرید و فروش زمین، وصیتنامه، فرزند خواندگی و غیره است که فرانسویها آن را در چهار جلد منتشر کردهاند.
اما آجر نوشتهها بیشتر در ساخت پرستشگاهها به کار میرفته و دربارهٔ ایزدان مردم شوش باستان بودهاست، در آن دوران هر پادشاهی که پرستشگاهی میساخته خودش را در قالب این آجر نوشتهها معرفی میکرده که برای مثال پسر کیست و پادشاه کجا بودهاست و میگوید برای سلامت و طول عمر خود این پرستشگاه را برای یکی از خدایان ساخته و ابراز امیدواری میکند که آن خدا زندگی دیرپایی به او بدهد، همچنین اشاره میشود که چه بخشی از پرستشگاه را ساختهاند یا چه پادشاهی قبل از آنها پرستشگاه را ساخته یا تعمیر کردهاست، در عیلام و مرکز آن شهر شوش، مانند سراسر خاور زمین در روزگاران نخستین، حوزهُ فعالیت زن، محدود به خانه نبود. زن نیز مانند مرد اسناد امضا میکرد، به داد و ستد میپرداخت، ارث میبرد، وصیت میکرد که پس از مرگش چگونه به تقسیم میراث او بپردازند، در اسناد عیلامیِ نخستین، بارها به ذکر نام مادر، خواهر، یا دختر پادشاه برمیخوریم، مدارک موجود متعلق به دورهُ به اصطلاح کلاسیک اشاره دارند، دین عیلام ماهیت چند خداگرایی داشت، متأسفانه نام برخی از ایزدان، تنها به وسیلهُ پندارنگاری اکدی نوشته شدهاست اما این بدان معنی نیست که بر فرض مثال نام ایزد خورشید، که در زبانهای سامی شمش خوانده میشد به همین گونه نیز در عیلام تلفظ میگردید، در اینجا نام وی بی تردید تلفظ به کلی متفاوت داشت و ناخونته خوانده میشد، دو ایزد در کتیبهها و نوشتههای شاهی عیلام از اهمیت زیادی برخوردار بودند، این دو ایزد یکی هوبان و دیگری اینشوشیناک نام داشتند، نام ایزدِ نخستین غالباً با نشانههای پندارنگاری اکدی نوشته میشود که وی را «بزرگ» معرفی میکند که معنی تحتالفظی نام اینشوشیناک ایزد شوش بود، اگر چه ممکن بود پادشاهان، این ایزدان را برتر از خودشان اعلام کنند، اما چندین قطعه و بریدهُ سفالین به گونهای مادر-ایزد اشاره میکنند و صدها تندیس گِلی کوچکِ این ایزد که در جریان خاکبرداریهای شوش پیدا شده، حکایت از آن دارند که همهُ مردم عیلام و شوش از سر صِدق او را میپرستیدند.
در عیلام مانند دیگر سرزمینهای روزگار باستان. نفرین صلاح مؤثری بود، قدرت دعا به درگاه ایزدی توانا از این کمتر نبود و چون پادشاه نمایندهُ خدا بر زمین بود. روش سوگند خوردن برای درستی گفتهای به نام رئیس محلی یا پادشاه و فرمانروای بزرگ. روشی بسیار مطلوب بود، بعدها طرفهایی که در شوش با یکدیگر قرارداد میبستند غالباً به درگاه ایزدان اینشوشیناک و ایشمه کاراب دعا میکردند شهر باستانی شوش روزگاری مرکز برخورد دو تمدن مهم بوده، که هریک به سهم خود در دیگری تأثیر داشتهاست، یکی تمدن میانرودان ودیگری تمدن عیلام. قرار گرفتن این منطقه در شمال خلیج فارس و نیز همسایگی با میانرودان در پیدایش این وضع ویژه تأثیر بسیاری داشتهاست، شوش در دوره هخامنشیان شکوه گذشته خویش را بازیافته و چهار راه شرق و غرب گردید. با توجه به اهمیت و موقعیت جغرافیایی و سیاسی خاص شوش بود که راههای بسیاری و به ویژه راه بزرگ موسوم به راه شاهی ارتباط این شهر را به نقاط گوناگون جهان برقرار کرد، راه شاهی که در دوره هخامنشیان و به دستور داریوش بزرگ ساخته شد، شهر شوش، پایتخت سیاسی دولت هخامنشیان را به پاسارگاد، تخت جمشید و دیگر شهرهای امپراتوری، از جمله شهر نامی سارد پایتخت کشور لیدیه پیوند میداد، میتوان گفت اداره سرزمین پهناور ایران و حفظ امنیت آن و انتقال سریع یگانهای نظامی و گسترش بازرگانی و ترابری و تسهیل در امر مسافرت از مهمترین عوامل ساخت و گسترش شبکه راهها در این دوره بودهاست، از سوی دیگر ایجاد راهها و برقراری امنیت و تسهیل و بازرگانی، خود موجب پیوند و آشنایی ملتهای گوناگون گردید که این امر مایه انتقال فرهنگها و باورهای گونهگون گردید و بسیاری از نظرات فلسفی و باورهای دینی از این راه میان ملتها مبادله شد، به سبب اخلاص مسلمانان شیعه و یهودیان ایران به حضرت دانیال، شوش یک دهکدهٔ مسکونی است. امروزه شهر شوش در شمال استان خوزستان از یادمانهای تاریخی کهن، دیگر آن شکوه و اهمیت دیرین خود را دارا نیست. نامهایی مانند سوس، شوشا، سوسه، سویس و سویز که در بعضی مناطق شمال آفریقا وجود دارد نیز مرتبط با نام شهر شوش است. مهاجران ایرانی و عرب که از این منطقه به شمال آفریقا مهاجرت کردهاند، این نامها را در دوره اسلامی رایج نمودهاند. شهر شوش در دوره قبل از اسلام شهرت بینالمللی و شهرتی برابر با بابل، کلده، لیدی، نیل و غیره داشتهاست.
تپههای باستانی شوش: تپه جوی در شمال تپه جعفرآباد، تپه بند بال، بوهلان و تپه معروف آکروپل شوش از تپههای معروف پیش از تاریخ منطقه شوش هستند که آثار متعددی در آنها پیدا شدهاست و به دوره سوزیانا تعلق دارند و در این تپهها آدمیان در روستاها ساکن شدهاند و در این منطقه تپههای باستانی بسیاری دیده میشود و آنهایی که نام برده شدند معروفترین هستند، شوش بخشی از کشور ایران است که اولین آثار شهرنشینی و تجارت در آن ظهور کردهاست و انسان در نه هزار سال پیش از میلاد در این منطقه کشاورزی میکردهاست، در این منطقه پیشرفت خانهسازی و تشکیل خانواده همزمان با بینالنهرین صورت گرفتهاست، از هزاره چهارم پیش از میلاد از شوش کوزههای دراز باریک به دست آمدهاست. اوایل هزاره سوم پ م بر لوحهای گلی خط تصویری نوشته شدهاست که کلید واژه آن هنوز رمز گشایی نشدهاند. این لوحهها برای مصارف تجاری ساخته شدهاست. در این دوره تاریخی ایلامیها در شوش قدرت گرفتهاند.
شوش یکی از قدیمیترین شهرهای جهان است. حفاریهای باستانشناسی نشان میدهد که این منطقه در ۹۰۰۰ سال پیش از میلاد محل سکونت کشاورزان بوده. آنها از زندگی خود آثاری بر جای گذاشتهاند که اکنون به صورت تپههای گوناگون باستانی کشف شدهاست، در ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد در این مکان مردم در قلعه زندگی میکردند و از ۴۰۰۰ سال پیش زندگی در شوش به صورت شهری درآمدهاست، این منطقه که بین رودهای کرخه و دز قرار دارد پایتخت سیاسی ایلامیها بودهاست. قلعه ایلامیها روی تپهای در مرکز شهر شوش واقع بوده که فرانسویها روی آن قلعه جدیدی احداث نمودهاند. در کنار آن تپه شاهی قرار دارد که احتمالاً به صورت زیگورات بودهاست و در نزدیکی آن تپه صنعتگران قرار دارد. آشوربانیپال بین سالهای ۴۶۵–۴۶۰ قبل از میلاد شهر شوش را فتح کرد و آن را مانند دیگر فتوحات آشوریها با خاک یکسان کرد. داریوش اول هخامنشی آنجا را بازسازی نمود و کاخ آپادانای خود را در تپه شاهی برپا نمود. خشایارشا نیز در شوش زندگی میکردهاست. در زمان اردشیر اول متأسفانه در اثر آتشسوزی بزرگی اکثر بناهای شوش از بین رفتند. بقایای این آثار باستانی در قرن بیستم از زیر خاک بیرون آمدند. قسمت عمدهای از آنها در اثر تسطیح دشت خوزستان برای اهداف کشاورزی از بین رفتهاست و جنگ هشت ساله ایران و عراق نیز خسارات زیادی به آثار باستانی وارد کردهاست. حفاریهای غیرمجاز ساکنین دشت و حمله باستان شناسان غربی، باعث شدهاست قسمت عمدهای از این آثار از بین برود یا به موزههایی همچون لوور برسد.
در ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد آنها با احداث آبراهها و سدهایی مشکل آبرسانی را حل نموده بودند. باستان شناسانی همچون گیرشمن و ژان پرو بقایای ساختمانهای عظیمی را در تپههای شوش کشف کردند که نشان از اهمیت این تپهها در منطقه میدهد. در کل دشت شوش تپههای فراوانی وجود دارد و نشان میدهد در پهنه عظیم این دشت اجتماعات ان پراکنده کشاورزی وجود داشتهاست که مرکز همه آنها در شوش بوده و همگی از نظر فرهنگ صنعت و نحوه زندگی با هم وحدت داشتهاند. در سالهای جدید نیز تعارض و تصرفاتی احتمالاً ناخواسته در محدودهٔ دامنهٔ تپهها به وجود آمده که ناشی از همان بحث همیشگی تعیین عرصه و حریم میباشد، بر اساس پیماننامههای بینالمللی، هر گونه مداخله در عرصهٔ یک اثر تاریخی یا مجموعه تاریخی شامل تعمیر یا نوسازی از جمله حذف یا اضافه کردن تنها با کسب مجوزهای قانونی از سوی میراث فرهنگی، ممنوع است، در سال ۱۳۶۷ مجموعه باستانی شوش با ۴۰۰ هکتار تعیین عرصه و حریم شد، مجدداً در فروردین سال ۱۳۸۷ و بنا بر برآرودهای جدید عرصهٔ این محوطه ۱۲۰۰ هکتار اعلام شد، پس از چند سال به بهانه توسعهٔ شهر جدید شوش، عرصهُ ۱۲۰۰ هکتاری به ۸۰۰ هکتار کاهش یافت اما ظاهراً این عرصهٔ تصویب شده باز هم در امان نیست.
بنیامین تودلایی جزو نخستین جهانگردان اروپایی است که به شوش سفر کرد و بدون انجام عملیات حفاری تشخیص داد که این منطقه همان شوشان تورات است، باستان شناسان انگلیسی، که پیشتر در حال کاوش در منطقهُ بینالنهرین بودند به دلیل هزینه بر بودن عملیات ترجیح دادند که فعلاً به این پروژه ورود نکنند.
۳۰ سال بعد دو زوج فرانسوی به نامهای مارسل و مادام ژان دیولافوا هنگام سفر به ایران پی به اهمیت این منطقه و تپههای باستانی آن بردند، مادام دیولافوا که سفرنامهای دربارهُ مسافرت به ایران نوشته و به نام سفرنامهُ دیولافوا مشهور است توضیحات کاملی دربارهٔ این منطقه میدهد، در هنگام رجعت به فرانسه موضوع را با مدیر موزه لوور در میان گذاشته و خواهان تخصیص بودجهای جداگانه برای تحقیق و حفاری در منطقه شوش شدند، بعد از قبول درخواستشان مجدداً به ایران بازگشتند و این بار از طریق دکتر تولوزان پزشک فرانسوی ناصرالدین شاه، در تاریخ ۱۶ ذی القعده ۱۳۱۲ برابر با ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۴ توانستند مجوزی را که در پی آن بودند به دست بیاورند. اولین قرارداد حفاری در همین زمان انجام شد مشروط به این موضوع که به آرامگاه دست نزنند مگر برای بازسازی. تمام هزینهُ حفاری بر عهده دولت فرانسه قرار گرفت و ایران از هرگونه تعهد در مورد هزینه فارغ شد، برای اجرا و نظارت بر مفاد این قرارداد شخصی به نام عبدالرحیم خان انتخاب شد تا بر کار فرانسویان نظارت داشته باشد، این قرارداد از آن جهت ننگین بود که این دو زوج فرانسوی در هنگام تقسیم آثار به عهد و روح قرارداد عمل ننموده و ۵۵ صندوق از آثار تاریخی را بدون اطلاع عبدالرحیم خان از ایران خارج و به فرانسه منتقل کردند.
با اطلاع ناصرالدین شاه از این موضوع به فرانسویها اعلام میشود که ادامه قرارداد منتفی است و ایران در نظر دارد کاوشهای باستانشناسی را متوقف کند. با مختومه شدن این قراداد هیئت فرانسوی به ایران بازمیگردند تا وسایل حفاری را جمعآوری کرده و به فرانسه برگردانند که این کار با نظارت فردی به نام میرزا تقی خان انجام شد اما این بار نیز این دو زوج فرانسوی با دادن رشوه به میرزا تقی خان ۳۲۷ صندوق از آثار تاریخی ایران و این منطقه را با کشتی خارج میکنند، بحثهای بسیاری در این زمینه صورت میگیرد که هیچکدام به نتیجه نمیرسد چرا که فرانسویها در مصاحبههایشان ادعا میکردند که این اشیاء توسط دولت قاجار در اختیار آنها قرار گرفته، چیزی که ناصرالدین شاه کاملاً منکر آن بود، طبق اسناد تاریخی، مصاحبهها و همچنین کتب مستشرقین بعدی ثابت شده که در مواقعی حتی با زور و تهدید این آثار باستانی از ایران خارج شدهاند، پنج سال بعد از این قرارداد در ۲۰ مرداد ۱۲۷۹ قراردادی جدید در یازده فصل تنظیم میگردد که با عنوان قرارداد مظفرالدین شاه مشهور است، بنا بر این قرارداد جدید. امتیاز انحصاری کاوشهای باستانشناسی در تمام ایران به مدت ۶۰ سال به دولت فرانسه واگذار میگردد، بعد از گذشت ۲۷ سال از این قرارداد در نهایت مجلس شورای ملی وقت در تاریخ ۲۵ مهر ۱۳۰۶ و در دورهُ پنجم قانونگذاری، این قرارداد را به شکلی مشروط ملقی و مفاد آن را غیرقانونی اعلام میدارد، پس از آن ادارهُ عتیقات برای رسیدگی به امور باستانشناسی تأسیس گردید. بنا بر اظهارات پروفسور ارفعی، تا پیش از گیرشمن کاخ آپادانا مورد کاوش قرار گرفته آن هم یه صورت بسیار زشتی که منجر به تخریب محوطه گردید، دمورگان و رولان منکم در این منطقه بیشتر به دنبال اشیای عتیقه و باستانی بودند تا شناخت علمی منطقه، دلیل این مدعا این است که با باقیماندههای پرستشگاهها و کاخها در آن منطقه خانههایی ساخته شد و گیرشمن به عنوان یک باستانشناس کتیبههای ارزشمند باستانی را در ساخت گاراژی که پای پلکان قلعه وجود دارد به کار بردهاست. از سال ۱۹۶۸ میلادی مطابق با ۱۳۴۷ شمسی پس از بازنشستگی رومن گیرشمن، ژان فرانسوا پرو سرپرستی هیئت کاوشهای باستانشناسی در شوش را بر عهده گرفت، پرو یک سال بعد کار خود را به همراه دانیل لایری در کاخ هخامنشی آپادانا آغاز کرد که این شروع فعالیت منجر به کشف کتیبههای کاخ و مجسمهُ داریوش بزرگ شد، پرو حدود ۱۵ سال سرپرست هیئت باستانشناسی شوش بود، بنا بر اسناد موجود پرو جزو معدود باستان شناسانی بوده که به صورت علمی و ارزشمند در این منطقه کاوش میکرده نه به قصد تخریب یا غارت. در سالهای اخیر نیز تعارضاتی به محدودهُ باستانی صورت گرفته، بنا بر اظهار مدیر ادارهُ میراث فرهنگی استان خوزستان، طبق توافق با شهردار شوش از این پس هیچ گونه مجوز عمرانی، ساخت و ساز و گودبرداری بدون استعلام از میراث فرهنگی صادر نمیشود و جلوی تمامی فعالیتهای تخریب و گودبرداری جدید که اکنون در حال انجام است گرفته خواهد شد، همچنین قرار بر این شد که یک دفتر فنی در این زمینه راهاندازی شود تا بدین وسیله طرحهای ساخت و ساز و معماری توسط کارشناسان میراث فرهنگی انجام گیرد.
با ساماندهی انبارهای قلعه شوش چندین شی استثنایی منحصر به فرد کشف گردیده، این اشیاء که تاکنون ناشناخته باقیمانده بود شامل تصویر معبد کلبهای، قایق بادبانی سفالی، انبوه مهر کتیبه دار و گل نوشتههایی به خط آغازین ایلامی است، عباس علیزاده مسئول ساماندهی قلعه شوش با اعلام این خبر افزود: به غیر از تکههای سفال و ظروف سالم سفالی، انبارهای شوش شامل انبوهی از استخوان هایجانوری، ریز تیغه و اشیای سنگی است که هیئت فرانسوی موفق به چاپ و نشر آنها نشده بود، علیزاده که مدرس دانشگاه شیکاگو میباشد افزود: این یافتههای جدید هماکنون در دست پژوهشگران و دانشجویان ایرانی و خارجی به منظور مطالعه و استفاده به عنوان منابع رساله کارشناسی ارشد و دکترا قرار گرفته. این قایق یک مدل قایق بادبانی سفالی مربوط به دوره ۴۴۰۰ سال پیش از میلاد شوش است، این شی با ارزش از حفاریهای تپه آکروپل، محل سکوی بلند مذهبی شوش پیش از تاریخ به دست آمده که کاشفان آن این شی را بخشی از یک ظرف پنداشته بودند.
دانیال در باور ادیان ابراهیمی یکی از پیامبران بنی اسرائیل قرن هفتم پیش از میلاد است. دانیال به زبان عبری به معنای «خدا قاضی من است» میباشد. در سال ۶۰۶ پیش از میلاد وی را به دربار بخت النصر پادشاه بابل به اسارت بردند. وی در آنجا به علوم کلدانیان و زبان مقدس واقف گردید و در حکمت از آنان پیشی گرفت. اولین واقعهای که سبب نفوذ دانیال نبی گردید تعبیر خواب نبوکد نصر بود. بدین گونه ادعای پیغمبری نمود و مورد توجه آن پادشاه قرار گرفت. وی به همراه عدهای از قوم یهود به ایران مهاجرت نمود و در شوش ساکن شد و در آنجا درگذشت، آرامگاه دانیال نبی در ساحل شرقی رودخانه شاوور و روبروی تپه ارگ قرار دارد و دارای گنبدی ارچین است.
دِعبِل خُزاعی (زادهٔ ۱۴۸ هـ. ق - درگذشتهٔ ۲۶۴ هـ. ق) با نام کامل ابوعلی، دعبل بن علی بن رزین بن عثمان بن عبدالله بن بدیل بن ورقاء خزاعی کوفی، شاعر، ادیب و عالم شیعی که مدیحهسرا و ذاکر فضایل اهل بیت بود. مقدسی میگوید: مردم شوش و توابعش حنبلی و جبّی، و نیمی از مردم اهواز شیعه اند، حنفی بسیار نیز آنجا هست. فقیهان و پیشوایان بزرگ دارند. مردم جندی شاپور و شوشتر حنفی و شافعی هستند و در رامهرمز همه رنگ یافت میشود.
آرامگاه دانیال نبی: آرامگاه دانیال نبی در ساحل شرقی رودخانه شاوور، رو به روی تپه ارگ، واقع و مدفن یکی از پیامبران بنی اسرائیل دانیال است که در تورات یک کتاب با دوازده باب به او اختصاص دارد. بقعه شامل دو حیاط است که دور تا دور آنها حجرهها و ایوانهایی ساخته شدهاست، بقعه در انتهای حیاط دوم که بزرگتر و وسیع تر است ساخته شدهاست. این حیاط از سه طرف دارای اتاقهایی است که برای اقامت زوار ساخته شدهاست. مقبره در ضلع مقابل مربع مستطیل حیاط دوم واقع و دارای مساحت کوچکی است که دور آن را دالانی فرا گرفتهاست، در این بقعه ضریحی و در زیر آن مرقدی با سنگهای زرد قدیمی بدون نوشته و لوح قرار دارد. در زیر بقعه زیرزمینی به طول و عرض ۳ در ۷ و ارتفاع ۱٫۸۰ واقع است. بنای بارگاه که بر روی زمین واقع میباشد اتاقی است که ضریحی آهنین در آن قرار دارد. سقف محوطه بقعه که ضریح در آن قرار دارد آینهکاری است و دریچههای نورگیری بر روی هشت گوش زیر گنبد تعبیه شدهاست. بدنه گوشوارهها و بدنههای دیواره اتاق ضریح، گچبری قدیمی دارد که روی آن را رنگ کردهاند. پیهای بقعه قطور و قدیمیاند. ورودی به محل اتاق ضریح شرقی است و ورودی به حیاط نیز شرقی میباشد. هشتی ورودی به بقعه ایوانی است که چهار متر عرض دارد و از دو طرف دو کفش کن بدان راه دارد و آیینه کاری شدهاست. دو نیم مناره کوتاه در دو طرف در ورودی و دو گلدسته بر فراز جبهههای در ورودی بنا شدهاست. پیشانی هشتی، منارهها، گلدستهها و همچنین سردر و پیشانی و اطراف ورودی حیاط اول با کاشیهای رنگارنگ بسیار زیبایی کاشی کاری شدهاست. پیشانی ضلع شرقی بنای بقعه، کاشیکاری شده و عبارت «افوض امری الی الله و من یتوکل علیالله» بر آن نوشته شدهاست. در سمت چپ جبهه ورودی نیز همین نقش تکرار شدهاست. اتاق ضریح به ابعاد ۷ در ۷ متر است. گنبد بارگاه دانیال پیغمبر به صورت کثیر الاضلاعی شش ضلعی در ۲۵ طبقه مُضَرَس است که بر قاعده مدور استوار شده و در سال ۱۳۳۰ هجری قمری دو گلدسته بدان افزوده شدهاست. گنبد نیز بعد از خرابی گنبد اصلی در سال ۱۲۸۷ هجری قمری به دست حاج ملا حسین معمار - پدر معمار سازنده گلدسته ها- ساخته شدهاست.
بقعه دعبل خزاعی: یکی از بناهای تاریخی و مذهبی شهرستان شوش، آرامگاه دعبل خزاعی است حسن بن علی معروف به دعبل خزاعی که به شاعر اهل بیت مشهور است. گفته میشود این شاعر متولد سال ۱۳۴ هجری قمری و هم عصر چهار امام بودهاست. در بخش شمالی شهر باستانی شوش، در قبرستان قدیمی این شهر و در کنار بقعه امامزاده عبدالله بن علی، آرامگاه شخصیتی واقع شده که یکی از چهرههای بزرگ فرهنگی جهان تشیع در قرون دوم و سوم هجری بهشمار میرود. شخصیتی که توانست با نبوغ بینظیر خود، شیعیان را اعتلای بیشتری بخشد. وی در روزگاری میزیست که خلفای بنی عباس ظالمانه تمام امور زندگی مردم را در دست داشتند، بیشتر این خلفا به سرودن و شنیدن شعر، به ویژه در مدح آنها اهمیتی وافر میدادند. شاعران زیادی در این زمان، با سرودن شعرهایی در مدح ایشان هزاران هزار جایزه و صله دریافت میکردند.
نصب و حذف مجسمه دعبل در شهر شوش: اوایل دهه ۷۰ شمسی بود که شهرداری شوش اقدام به ساخت مجسمه نمادین برای دعبل خراعی کرد. شهرداری نام یکی از میادین اصلی این شهر را نیز به میدان دعبل خراعی تغییر داد، پس از چند ماه بدون اظهار نظر خاصی دربارهٔ دلایل برکناری مجسمه، این اثر هنری از محل نصب برداشته شد و به محوطهُ حرم دعبل خزاعی منتقل شد. میدان دعبل خراعی نیز به نامی دیگر تغییر نام داد. پس از سالها که این مجسمه در گوشهای از حیاط حرم نگهداری میشد، مجدد این مجسمه را به انبار شهرداری شهر شوش منتقل کردند. پس از حدود ۲۰ سال فعالان اجتماعی شهر شوش نصب مجدد این مجسمه را که یکی از مؤلفههای هنری فرهنگی شهر بود خواستار شدند. در این خصوص نماینده مردم شهرستان شوش در مجلس شورای اسلامی ایران نیز در آستانه ثبت جهانی این شهر تأکید به نصب مجدد این مجسمه کرد. رئیس شورای شهر شوش و دیگر هنرمندان نیز خواستار نصب این مجسمه در شهر شدند. بالاخره پس از سالها تلاش فعالان میراث فرهنگی، شهرداری شوش مجسمهای از دعبل خزاعی را در ورودی شهر شوش نصب کرد.
هوای شوش گرم و خشک است. در مرکز این شهرستان بالاترین دما در تابستان بالای 50 درجه سانتیگراد و کمترین دمای ۱ درجه بالای صفر است آب و هوای این شهر متأثر از اثر پرفشار جنب حارهای است که باعث میشود بعضی از ایام تابستان هوا شرجی باشد، از ۲۱۹ روستای این شهرستان فقط ۱۵۵ روستا آب دارند. از ۴۰۱۵ روستای خوزستان ۱۱۱۸ روستا فاقد آب هستند و فقط ۳۰۲ روستا به وسیلهٔ تانکر آبرسانی میشوند. مردم شوش به چهار زبان و یا گویش های لری ، فارسی و دزفولی و عربی سخن میگویند.
محوطه تاریخی شوش به عنوان هجدهمین اثر جمهوری اسلامی ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید. پس از بررسی پرونده ثبت جهانی محوطه باستانی شوش، این پرونده روز ۱۳ تیر ماه ۱۳۹۴ در نشست یونسکو در شهر بن آلمان به ثبت جهانی رسید. پرونده میراث فرهنگی شوش شامل کاخ شائور، آپادانا، دروازه شرقی، هدیش، شهر پانزدهم، روستای هخامنشی، مسجد جامع شوش و مجموعه بناهای دوره اسلامی، تپههای آکروپول و قلعه فرانسویها است. در پرونده شوش، تپه باستانی آن با در نظر گرفتن معیارهای چهارگانه کمیته میراث جهانی در خصوص حفظ اصالت، یکپارچگی، مدیریت و حفاظت محوطه مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفت. باستان شناسان فرانسوی که در دوره قاجار نخستین کاوشها را در این منطقه انجام دادند. بر اساس برآوردهای اولیه نزدیک به ۴۰۰ هکتار از این محوطه را به عنوان عرصه باستانی شوش تعیین کردند اما در بررسی باستانشناسی که از سوی کارشناسان میراث فرهنگی انجام شد، محوطه باستانی شوش به اضافه حریم آن تا ۸۰۰ هکتار افزایش یافت.
حیات اقتصادی شهر شوش با احداث راه اصلی تهران – خرمشهر و راهآهن سراسری آغاز گردید. اهمیت تاریخی آن نیز موجبات توجه و جذب جهانگردان و مشتاقان زیارت بارگاه دانیال نبی را فراهم آورد به نحوی که با افزایش جمعیت این شهر در سال ۱۳۳۵ دارای شهرداری گردید و با احداث سد دز شبکه خطوط انتقال انرژی، سیستم آبیاری مدرن، ایجاد کشت و صنعتها به خصوص هفت تپه و واحدهای صنعتی متعدد منطقه شمال خوزستان به خصوص ناحیه اطراف، شهر شوش شاهد تحول اقتصادی عظیمی است که جایگاه ویژهای در اقتصاد ملی و توسعه کشور بدست آورد. با فراهم شدن زمینههای مناسب سرمایهگذاری و توسعه فعالیتهای جدید اقتصادی در منطقه بخش خدمات ویژه بازرگانی و مبادله کالا از یک سو، خدمات بانکی و اداری از سوی دیگر گسترش یافت به نحوی که بخش عظیمی از نیروی انسانی شاغل در منطقه را به خود جذب نمود. در شهر شوش نقش بخش خدمات و بازرگانی برجسته تر از سایر بخشها است.
شتر شوشی از جاذبههای کمتر معرفیشده این شهر است. شوش دارای بیش از سه هزار نفر شتر است که تراکم این شترها در روستای عنکوش منطقه چنانه شوش است. شهرستان شوش در زمینه پرورش شتر ازجمله مناطق مستعد در ایران به حساب میآید. وجود سه رودخانه کرخه، دز و شاوور شهرستان شوش را از نظر کشاورزی در استان خوزستان ویژه و ممتاز نمودهاست، وجود پوشش گیاهی اطراف رودخانه کرخه و دز امکان ایجاد بزرگترین اماکن تفریحی منطقه را به وجود آوردهاست. اراضی مستعد کشاورزی، رودخانههای پرآب دائمی، سفرههای آبهای زیرزمینی سطح نسبتاً وسیع جنگل در حواشی رودخانه، سواحل و آببندهای متعدد، مراتع و مراکز کشت و صنعت در شهرستان شوش سبب شدهاند که فعالیت کشاورزی (زراعت، دامداری و صید ماهی) مهمترین فعالیت اقتصادی منطقه بهشمار آید و بالاترین جمعیت فعال را به خود جذب نماید و در این میان بخش زراعت از اهمیت ویژهای برخوردار است بهطوریکه ۸۵ درصد شاغلین بخش کشاورزی را به خود مشغول کردهاست. در بررسی وضعیت دما و بارش شهرستان شوش مشخص شده که این منطقه حداقل در ۶ ماه از سال با کمبود بارش مواجهاست و از آنجایی که سالانه سطح وسیعی از اراضی به زیر کشت زراعتهایی چون گندم، نیشکر، ذرت، برنج، چغندرقند میرود بهرهبرداری و توزیع آبهای سطحی منطقه از اهمیت ویژهای برخوردار است، در سال ۱۳۹۱ و بنا بر اظهارات رئیس جهاد کشاورزی شوش، کشت سویا در سطح شهرستان شوش آغاز شدهاست، ایشان با اشاره به اینکه استقبال چندانی از محصول سویا نمیشود افزود: ۵۰ هکتار از مزارع شهرستان شوش برای کشت محصول سویا آماده شدهاست اما با وجود خرید تضمینی دولت در این محصول، با این حال کشاورزان از کشت سویا استقبال چندانی نمیکنند. این در حالی است که شرایط آب و هوایی خوزستان برای کشت سویا مناسب است، این مقام مسئول همچنین دربارهُ کشت برنج گفت: هنوز برای تأمین آب این محصول به توافقی قطعی نرسیدهایم چرا که در شرایط کنونی در سطح شهرستان شوش برداشت آب از حوضهُ کرخه کاملاً ممنوع شدهاست و هنوز از تصمیمات جدید در حوزهُ شاوور خبری نداریم که آیا در این منطقه مجوز کشت تابستانه صادر خواهد شد یا خیر، کشت برنج به صورت تدریجی انجام میشود و تا زمانی که آب وجود داشته باشد برای کشت اقدام میشود و پس از کشت مشخص میشود که چه میزان از اراضی شهرستان زیر کشت برنج رفتهاست، شهرستان شوش به دلیل نقش بسیار زیادی که در تولید گندم و محصولات کشاورزی کشور دارد به عنوان قطب کشاورزی در جنوب غرب کشور معروف است سطح بسیار وسیعی از اراضی شهرستان شوش زیر پوشش این سیستم آبیاری میباشد که از کانالهای مدرن درجه ۱ و ۲ تشکیل شدهاست. کل زمینهای زیر پوشش این شبکه ۳۸۹۹۴ هکتار میباشد که بالاترین رقم مربوط به دهستان حسینآباد است که رقم ۱۲۸۵۵ هکتار را به خود اختصاص دادهاست. بسیاری از اراضی غرب شهرستان شوش که در غرب رودخانه کرخه قرار دارند به وسیله چاههای عمیق و نیمه عمیق آبیاری میشوند و انتظار میرود با بهرهبرداری از سد کرخه و اجرای سیستم کانال کشی آن باعث رشد و توسعه کشاورزی و اقتصادی منطقه گردد. بیشتر محصولات کشت شده شامل گندم و ذرت میباشد ولی صیفی جات مرکبات و شالی کاری نیز در بعضی مناطق رواج دارد. کشت چغندر و نیشکر که از دیر باز در این منطقه رواج داشتهاست به دلیل واردات بیرویه شکر و قند کشت چغندر بسیار کم و کشت نیشکر محدود به اراضی اطراف هفت تپهاست.
جاذبه های شوش
آپادانا: منطقه باستانی شوش، محوطه وسيعی را از کل شهر شوش در برمیگيرد كه بناها و سازههای معماری بسيار متنوعی پيش از تاريخ تا دوران اسلامی را در خود جای داده است. كاخ «آپادانا» يكی از باشكوهترين كاخهای آن و از شهرت عالمگير برخوردار است.كاخ آپادانا به دستور داريوش بزرگ پادشاه هخامنشی در حدود سالهای ۵۲۱ تا ۵۱۵ پيش از ميلاد در شوش روی آثار و بقايای عيلامی بنا شد. ديوارهای كاخ از خشت و ستونهای آن از جنس سنگ است. كاخ داريوش دارای قسمتهای مختلفی از جمله تالار بار عام، دروازه و كاخ پذيرايی و همچنين دارای سه حياط مركزی است. ديوارهای داخلی كاخ با آجر لعابدار منقوش با طرحهای سربازان گارد جاويدان، شير بالدار و نقش گل نيلوفر آبی مزين بودهاند كه بقايای بهجایمانده آنها در موزههای خارجی و داخلی نگهداری میشوند.ستونهای سنگی اين كاخ متشكل از چند قسمت زيرستون، پايه ستون، شالیستون، ساقه ستون، گل ستون و سرستون است. سر ستون به شكل نيمه جلویی دو گاو كه زانو زده و پشت به هم دادهاند است. ستونها و ديوارهای آپادانا ۲۲ متر ارتفاع داشتند، اما بلندی بقيه قسمتها كمتر و سقف آنها گهوارهای و از خشت ساخته شده است. از تزئينات كاخ اطلاعی در دست نيست، ولی كف بسياری از قسمتها از مصالحی ساخته شده كه قرمز رنگ بوده است.بخشهای مهمی از كاخ آپادانا در زمان اردشير اول (۴۶۱ پيش از ميلاد) دچار حريق شد كه در زمان اردشير دوم (۳۵۹ پيش از ميلاد) بازسازی شد. آپادانا در حمله اسكندر مقدونی در حدود سال ۳۲۰ پيش از ميلاد ويران شد.
قلعه شوش (آكروپل) : در سال ۱۹۸۷ میلادی «ژان ماری ژاک دو مورگان» فرانسوی جهت تحقیق و اکتشاف به شوش آمد و جهت اسکان او و همراهانش و نگهداری آثار باستانی مکشوفه، عمليات ساخت قلعه شوش آغاز شد. برای این کار بلندترین نقطه تپههای شوش یعنی «آکروپل» انتخاب و قلعهای به شکل قلعههای قرون وسطا و ذوزنقهای شکل روی آن ساخته شد. ساختمان این قلعه اغلب با خشت و بقايای باستانی آجرها و خشتهای دورههای مختلف که در محوطه باستانی شوش باقی مانده بود بنا شد و در سال ۱۹۱۲ میلادی کار ساخت آن به پایان رسید. از اين قلعه اکنون نيز به عنوان مرکز نگهداری و تحقيق آثار باستانی استفاده میشود.
حرم دانيال نبی (ع) : حضرت دانيال (ع) در حدود قرن هفت پیش از میلاد به همراه یهودیانی که توسط بابلیها به اسارت گرفته شده بودند به بین النهرین و از آنجا به شوش وارد شد. وی یکی از پیامبران بنی اسراییل بود. دیدار وی با «نبوکد» (بخت النصر) پادشاه بابل در روایات آمده است.آرامگاه دانیال نبی (ع) در کنار رودخانه شاوور ساخته شده و همه ساله شاهد حضور زائرانی از سراسر جهان است.
موزه شوش : موزه شوش در سال ۱۳۴۵ در جوار قلعه و محوطه باستانی شوش گشايش يافت. اين موزه يکی از مهمترين موزههای اشيای ايران باستان است و آثار با ارزشی از دوره های مختلف تاريخی دارد.
هفت تپه: محوطه باستانی هفت تپه حدود ۱۵ كيلومتری جنوب شرقی شهر شوش واقع شده و همانطور كه از نام آن پيداست از تپههای متعددی تشكيل شده است. گستردگی اين محوطه باستانی به مراتب باعث جلب توجه كاوشگران مختلف قرار گرفته است. اولين عمليات حفاری به سرپرستی دكتر عزتالله نگهبان در سال ۱۳۴۴ در اين محل آغاز شد كه تا سال ۱۳۵۷ ادامه يافت. موزه هفت تپه و مرکز مرمت چغازنبيل در جوار محوطه باستانی هفت تپه احداث شده است. آرامگاه ايلامی که دارای اولين طاق هلالی جهان است، قدمتی حدود دو قرن قبل از احداث چغازنبيل دارد.
چغازنبیل : چغازنبيل در واقع زيگوراتی است که در زمان «اونتاش گال»، پادشاه ايلامی، ساخته شده است. اين بنا و آثاری که از درون آن به دست آمده از شگفتانگيزترين آثار تاريخی جهان هستند. بسیاری از آثار آن در موزههای معروف داخل و خارج قرار دارند. این بنا در حدود ۳۰ کیلومتر با شوش فاصله دارد و برای بازديد از آن باید از جاده شوش - اهواز و تقاطع چغازنبيل گذر کنید. ابعاد بنا ۱۰۵*۱۰۵ مترمربع و ارتفاع در حدود ۵۳ متر است. عمليات باستانشناسی آن در سال ۱۳۲۵ آغاز شد و باستان شناس و تاريخ نگار معروف «گيرشمن» به همراه همسرش در حفاریهای آن شرکت داشتند.
ايوان و پارک ملی كرخه : شاپور دوم ساسانی (۳۰۹ - ۳۷۹) در ۲۵ كيلومتری غرب شوش بر ساحل راست رودخانه كرخه يك شهر جديد شاهی بنا كرده بود كه در متن پهلوی شهرستانهای ايران از اين شهر بنام «كردشاپور» نام برده است؛ يعنی شهری كه شاپور ساخته است و امروزه آن را «ايوان كرخه» گويند. پرفسور گيرشمن در سال ۱۹۵۰ ميلادی در اين شهر دست به كاوش زد كه بقايای معماری آن را آشكارتر ساخت. طرح شهر به روش غربی است. شهر به شكل مستطيلی است كه چهار كيلومتر طول و يك كيلومتر عرض دارد. شهر را باروی مستحكمی در بر گرفته كه اين بارو با خشت ساخته شده بود. در اين شهر آثار دو بنا به دست آمده كه به شاپور نسبت داده شده است. يكی كاخی كه با آجر و ساروج ساخته شده و مركب از يك تالار چهار گوش كه گنبدی آن را پوشانيده است و در دو بخش جانبی آن با شيوهای تازه با استفاده از طاق ضربی پوشانده شده بود. سقف آنها را با استفاده از پنج طاق عريض پوشانده بودند كه فضای ميان آنها با استفاده طاقهای متقاطع پر شده بود. طاقهايی كه از ديواری به ديوار ديگر زده شده و برای مقاومت در برابر فشار طاقهای گهوارهای عرضی اختصاص يافتهاند.بنای ديگر كاخ يا كوشك سه ايوانی بود كه ديوارهای آن دارای نقاشی ديواری خوب بوده كه روی طبقهای از ساروج مخصوص نقاشی كردهاند. ايوان كرخه دارای انواع تأسيسات شهری از جمله كارگاههای بافندگی ابريشم بوده است كه در پرتوی آن پارچههای ابريشمی اين شهر به نقاط دور و نزديك صادر شد.آثار معماری و شهرسازی ايوان كرخه تأثير زيادی بر معماری ايران و خارج از ايران داشته است. سرزمينهای شرقی مسيحی در طول دريای «آدرياتيك» و مديترانه تا اسپانيا و همچنين در سوريه و مصر در ساختن كليساهای بزرگ و عظيم خود از سده پنجم تا يازدهم بويژه در ساختن طاقهای گهوارهای صاف و پيوسته از طرح و سبك و سنت معماری كاخهای ساسانی در شهر ايوان كرخه الهام گرفتهاند. بنای ايوان كرخه به شماره ۴۷ در فهرست آثار ملی ايران به ثبت رسيده است.
پارک ملی و منطقه حفاظت شده کرخه از یک قسمت تپه ماهوری در شمال و یک بخش دشتی در جنوب تشکیل شده است و رودخانه کرخه از میان آن عبور کرده و با پیچ و خم های زیاد بطرف جنوب و غرب استان خوزستان راه می پیماید. در دو طرف منطقه جنگلهای گرمسیری رشد یافته و رودخانه را محاصره کردهاند؛ بنابراین در درون منطقه کوه و ارتفاعاتی دیده نمیشود و بالطبع درهای هم مشاهده نمیشود. علاوه بر این به علت عرض کم منطقه، دشت مشخص و قابل توجهی در آن موجود نیست.در این منطقه جنگلهای زیبایی نظیر جنگل «قلعه نصیر» وجود دارد که از چشمانداز بسیار زیبایی برخوردار است. از محلهای دیدنی دیگر سرچشمه رودخانه شاوور را میتوان ذکر کرد. رودخانه زیبای کرخه از وسط منطقه کرخه عبور میکند و جنگلهای انبوه منطقه از آثار و پدیدههای زیبای منطقه است. از آثار مذهبی منطقه می توان «امامزاده شچاخ» در نزدیک محیط بانی «هلوه» را نام برد.
رودخانه کرخه: رودخانه کرخه، سومین رود بلند ایران پس از کارون و سفید رود است. این رود از کوههای زاگرس سرچشمه میگیرد و پس از گذر از شهرستان اندیمشک، از کنار آثار باستانی شوش به سوی باختر تغییر مسیر میدهد. در چهل کیلومتری شمال اهواز مسیر این رود مجددا تغییر میکند و وارد کشور عراق میشود. بزرگ ترین سد ایران نیز روی این رود احداث شده است.
مقبره دعبل خزاعی: دعبل خزاعی یکی از شاعران معروف شیعه و از مداحان اهلبیت است که در زمان حکومت عباسیان میزیسته است. گفته میشود که امام رضا، پیراهن خویش را بهعنوان صله به ایشان هدیه داده است. آرامگاه این شاعر نامی عرب در مرکز شهر شوش کنار مجتمع فرهنگی دعبل خزاعی قرار گرفته است.
رودخانه شاوور: رودخانه شاوور در چند کیلومتری شمالغرب شهر شوش، در ساحل شرقی روستای «جریه سید احمد» از به هم پیوستن چند چشمه به هم شکل گرفته است. این رودخانه زیبا از وسط شهر شوش عبور میکند و اسناد تاریخی نمایانگر آن است که این رودخانه یکی از قدیمیترین و باستانیترین رودخانههای کشورمان است. این رودخانه در مسیر شمال به جنوب پس از گذشتن و تقسیم دو شهر شوش به دو بخش شرقی و غربی، به موازات جاده اهواز به اندیمشک و میان دو رودخانه کرخه و دز به حرکت خود ادامه میدهد و سرانجام پس از طی کردن مسافتی هفتاد کیلومتری، به رودخانه دز سرازیر میشود.
تالاب بامدژ: اگر با رود شاوور شوش همسفر شوید، بعد از طی کیلومترها، آخرین ایستگاه شما این تالاب دیدنی خواهد بود. در واقع رودخانه شاوور یکی از منابع تغذیهکننده این تالاب است که با طغیانهای فصلی در نیمه دوم سال تاثیر مهمی بر حیات تالاب مذکور دارد. این تالاب یکی از تالابهای پنجگانه و بزرگ استان خوزستان است که مساحتی برابر با چهار هزار هکتار دارد. تالاب بامدژ یکی از مقاصد گردشگران اکوتوریسم داخلی و خارجی است، چراکه یکی از توقفگاههای پرندگان مهاجر از سیبری و شرق آفریقا است.
............................
