رهی معیری، شاعر و ترانه‌سرای صاحب‌نام معاصر بود که اشعار فراوانی سروده و بسیاری از فاخر ترین تصانیف موسیقی ایرانی از اشعار این هنرمند فقید بوده است. 

کسی که بد به وطن گفت بی‌وطن بادا

که بر وطن نزند طعنه غیرِ بی‌وطنی

 از جمله سروده‌های درخشان استاد رهی معیری سه قطعهٔ «فتنه آذربایجان»، «آذربایجان» و «نغمه فتح» است که اولی را به هنگام آشوب فرقه دست‌نشاندهٔ دموکرات در تبریز گفت و دو دیگر را به مناسبت آزادی آذربایجان از چنگ اهریمن.

 

 

ابیاتی از قطعه «فتنه آذربایجان»:

بنای خانه بیداد واژگون گردد

به دست تیرزنی یا به آه پیرزنی

 

کسی که بد به وطن گفت بی‌وطن بادا

که بر وطن نزند طعنه غیرِ بی‌وطنی

 

اگر میانه و تبریز و اردبیل افتاد

به دست غیر، چو گنجی به دست راهزنی

 

«به صبر کوش تو ای دل که حق رها نکند

چنین عزیز نگینی به دست اهرمنی»