مروری بر جام جهانی 1930؛ نجات مدال قهرمانی از کیسه ضایعات فلزی

اولین دوره این رقابت‌ها در سال 1930 برگزار شد اما فیفا از مدت‌ها قبل، یعنی در سال 1904، بحث برگزاری جام جهانی را مطرح کرده بود، ولی مسابقات فوتبال المپیک به اندازه کافی به مشخص شدن برترین تیم ملی جهان در دهه‌های آغازین قرن بیستم کمک می‌کرد و این امر مانند سدی بر سر افتتاح جام جهانی قرار گرفته بود. با این حال، در اواسط دهه 1920، با رشد حرفه‌ای و ایجاد زیرساخت‌های قوی در اروپا و آمریکای جنوبی، فیفا در سال 1929 تصمیم گرفت تا از 13 ژوئن تا 30 ژوئن 1930 مسابقات خود را در اروگوئه (کشور قهرمان المپیک 1924 و 1928) آغاز کند.

 

پس از رویارویی با چندین مشکل و عقب نشینی کشورها، سرانجام 13 کشور وارد تورنمنت شدند و کشورهای اروپایی از جمله بلژیک، رومانی، یوگسلاوی و فرانسه همگی با یک کشتی به آمریکای جنوبی سفر کردند. در طول سفر دو هفته ای خود، آنها ابتدا به ریودوژانیرو رفتند. بدون برگزاری مسابقات مقدماتی، دو مسابقه اول به طور همزمان در 13 ژوئن 1930 با پیروزی 4 - 1 فرانسه مقابل مکزیک و شکست 3 -0 بلژیک توسط آمریکا آغاز شد. لوسین لورن فرانسوی گل اول تاریخ جام جهانی را به ثمر رساند.

تیم‌های شرکت کننده‌ در جام جهانی 1930

شرایط برخی تیم‌ها در جام جهانی 1930

در زمان برگزاری این رویداد، یک رکود اقتصادی در اروپا اتفاق افتاد. هزینه‌های بالای سفر، مانع انتقال برخی تیم‌ها شد و بسیاری از بازیکنان اروپایی تمایلی به ترک کشورشان و تحمل یک سفر طولانی را نداشتند، زیرا می ترسیدند شغل خود را از دست بدهند، آنها برای امرار معاش به شغل‌های روزانه‌ی خود نیاز داشتند و این امری طبیعی بود.

 این ایده به بازیکنان حرفه‌ای اجازه می‌داد که جنجال و تنفر زیادی ایجاد کنند در ادامه‌ی این جریان، المپیک را به سمت بازیکنان آماتور سوق دادند؛ به همین دلیل دانمارک و آلمان از شرکت در آن خودداری کردند. به دلایل دیگری انگلیس نیز از مشارکت در آن جمع امتناع کرد. برای مدتی به نظر می رسید که هیچ یک از کشورهای اروپایی به اروگوئه سفر نمی کنند و اولین جام جهانی در خطر است.

در نهایت سه کشور اروپایی تیم های خود را به اروگوئه فرستادند. متأسفانه هیچ کدام از این تیم ها جزو تیم های برتر نبودند. بسیاری از بهترین تیم‌های اروپایی مانند اتریش، انگلیس، مجارستان، ایتالیا و اسپانیا از شرکت در رقابت‌ها پرهیز کردند. تیم‌های اروپایی که در نهایت بر فراز اقیانوس اطلس سفر کردند، از نظر اقتصادی توسط اروگوئه که در آن زمان کشوری با اقتصاد عالی بود، حمایت می‌شدند.

 تیم میزبان اروگوئه شانس اصلی قهرمانی بود.  آنها در المپیک 1924 پاریس و در المپیک 1928 آمستردام قهرمان شده بودند. اما از طرف دیگر نزدیک‌ترین رقیب‌شان، آرژانتین قهرمان آمریکای جنوبی در سال 1929 شده بود. تیم ملی برزیل هنوز به تیمی ابرقدرت تبدیل نشده بود و به خاطر اختلافات داخلی در اولین دوره‌ی جام جهانی آمادگی نداشت و فقط از بازیکنان تیم کاریوکا در تیمشان استفاده کردند، آنها دفن شدند و بعدها بذرشان رویید و بر فراز جهان قرار گرفتند.

 تیم های اروپایی جام جهانی علاوه بر اینکه بهترین تیم قاره نبودند حتی از شرایط سفر نیز رنج می بردند، ده روز سوار شدن بر قایق و تمرین روی دریا، فرم آنها را از چیزی که بود بدتر می‌کرد. دلیل انجام مرحله گروهی (که در المپیک انجام نشد) در واقع این بود که میهمانان اروپایی راه قبل از حذف شدن حداقل دو بازی انجام دهند.

قالب برگزاری مسابقات جام جهانی 1930

این مسابقات برای بیشتر شدن بازی‌ها با مرحله گروهی برگزار شد و سپس در نیمه نهایی و فینال ادامه یافت. (دیداری برای مشخص شدن مقام سوم برگزار نشد)

ورزشگاه‌های جام جهانی 1930

تمامی مسابقات در مونته ویدئو (پایتخت اروگوئه)، در سه استادیوم مختلف برگزار شد. فینال در ورزشگاه سنتناریو با ظرفیت 90 هزار نفر انجام شد.

اتفاقات جام جهانی 1930

فینال مسابقات بین اروگوئه و آرژانتین بدون هیچ مکثی توسط اکثریت دنبال کنندگان پیش‌بینی شد، اروگوئه‌ای‌ها در اولین روزهای برگزاری جام در بازی فرانسه و آرژانتین، اصلی‌ترین رقیبشان را به حدی هو می کردند که آرژانتینی‌ها مجبور به ترک مسابقه شدند. رئیس جمهور اروگوئه مجبور شد میانجی‌گری کند. با این حال، آخرین بازی گروه، آرژانتین و شیلی بود که اوضاع واقعاً از کنترل خارج شد. اکثر بازیکنان دو تیم پس از اتفاق کوچکی که بین دو بازیکن رخ می‌داد، درگیر یک نزاع بزرگ می‌شدند. پس از یک وقفه بازی ادامه می‌یافت و اما در نهایت آرژانتین برنده مسابقات و همچنین صدرنشین گروه شد. یوگسلاوی و ایالات متحده با پیروزی در گروه های خود بسیاری را شگفت زده کردند و به نیمه نهایی راه یافتند. آمریکا که در المپیک 1928 توسط آرژانتین با نتیجه 11 بر 2 تحقیر شده بود بار دیگر در نیمه نهایی به آنها برخورد کرد و این بار با نتیجه 6 بر 1 از آنها شکست خورد. از طرفی نباید گول نتیجه را خورد؛ چرا که تعصب آمریکایی‌ها باعث مضاعف شدن تلاششان می‌شد و در جریان مسابقه دو بازیکن آنها مصدوم شد، طبق قانون عجیب و غریب در آن زمان اجازه تعویض داده نمیشد و آمریکا 9 نفره به بازی ادامه داد.

اروگوئه در گروه خود رومانی و پرو را شکست داد و سپس یوگسلاوی را با اختلاف زیاد (6-1) در نیمه نهایی و در یک بازی پربحث مغلوب ساخت. با این حال نتیجه بازی، جریان بازی را به طور کامل منعکس نمی کند. یوگسلاوی که پیش افتاده بود با تصمیم عجیب داور یک گلش مردود شد و دو گل اول اروگوئه در شرایطی غیرقابل قبول تایید شد.

 در فینال آنها با دشمن اصلی خود یعنی آرژانتین روبرو شدند که در مسابقات المپیک 1928 نیز حریف آنها در فینال بود. با حضور بیش از 80000 نفر در ورزشگاه سنتناریو در مونته ویدئو (اعداد حضور در این مسابقه مورد بحث است: حضور رسمی 68346 نفر بود، اما بدون شک تعداد بیشتری از مردم بازی را تماشا کردند و برخی منابع ادعا می کنند که بیش از 90000 نفر بوده است)، اروگوئه بار دیگر با آرژانتین باید می‌جنگید و به دنبال پیروزی مکرر بود، در جریان بازی ابتدا آرژانتین 2 بر 1 پیش افتاد اما در نهایت اسکوربورد ورزشگاه نتیجه‌ی 4 به 2 به نفع اروگوئه را نشان می‌داد. قهرمانان اروگوئه‌ای جایگاه خود را به عنوان افتخار ملت یک بار دیگر تشدید کردند و جشن بزرگی به پا کردند.

جدول گروهی مسابقات جام جهانی 1930

گروه اول	امتیاز
آرژانتین	6
شیلی	4
فرانسه	2
مکزیک	0

گروه دوم	امتیاز
یوگسلاوی	4
برزیل	2
بولیوی	0

گروه سوم	امتیاز
اروگوئه	4
رومانی	2
پرو	0

گروه چهارم	امتیاز
آمریکا	4
پاراگوئه	2
بلژیک	0

✅ در فوتبال آن زمان شیوه‌ی امتیازدهی به صورت زیر بود:

تیم برنده : 2 امتیاز

تساوی : 1 امتیاز

تیم بازنده : 0 امتیاز

و می‌توان نتیجه گرفت که تیم‌های صدرنشین، تمام بازی‌های مرحله گروهی خود را با پیروزی پشت سر گذاشتند.

مرحله نیمه‌نهایی جام جهانی 1930

اروگوئه 6 - 1 یوگسلاوی

آرژانتین 6 - 1 آمریکا

فینال جام جهانی 1930

اروگوئه 4 - 2 آرژانتین

 

نکته‌ی قابل توجه این قهرمانی اروگوئه، نوع چینش بازیکنان این تیم بود، می‌توان با قاطعیت گفت که این ترکیبی که توانست اروگوئه را قله نشین جهان کند، هیچ جایی در فوتبال امروزه ندارد، اروگوئه در آن زمان با سیستم 5 3 2 پا به مسابقات گذاشت.

عواقب اولین دوره جام جهانی

دوستی دو کشور برای مدتی پس از فینال تحت تأثیر اتفاقات منفی قرار گرفت. بازیکنان تیم آرژانتین قبل از بازی از سوی هواداران اروگوئه‌ای احساس خطر می‌کردند و یک بازیکن‌شان نیز تهدید به مرگ شد. هواداران آرژانتینی نیز در جریان این رویداد مورد آزار و اذیت قرار گرفتند، آنها بی‌کار ننشستند و به عنوان انتقام، سفارت اروگوئه در بوئنوس آیرس را توسط شهروندانشان تخریب کردند و دولت ارتباط خود را با کشور همسایه را قطع کرد.

مدال طلای قهرمانی جام جهانی 1930 به خوزه ناسازی کاپیتان اروگوئه اعطا شد.

 مدال طلای 25.3 گرمی توسط آبل لا فرور فرانسوی طراحی شد؛ چهره‌ای که اولین کاپ جام جهانی به نام ویکتوری را هم طراحی کرده بود و بعدها نام کاپ به ژول ریمه تغییر کرد. 

 خوزه ناسازی که سه بار به عنوان کاپیتان تیم اروگوئه قهرمان فوتبال شد، در ژوئن 1968 در مونته ویدئو درگذشت. پنج سال بعد یک زن جوان، کسی که وارث یا مالک وسایل او بود در خیابان اصلی مونته ویدئو به صرافی رفت. او پنج مدال طلا از چندین مدال طلای ناسازی را روی میز صرافی گذاشت و این مدال‌ها کمتر از وزن طلای خود در صرافی خیابان هجدهم جولیو، بین خیابان پاراگوئه و ریو نگرو فروخته شد. به لطف مرد صراف، مدال ها ذوب نشدند بلکه حفظ شدند. در میان این پنج مدال، مدال ارزشمند جام جهانی که ناسازی بعنوان اولین کاپیتان آن را بدست آورده بود به چشم می خورد.

مدت کوتاهی بعد، دلال تصمیم گرفت از شر مدال ها خلاص شود. او آن‌ها را به یک فروشگاه سکه شناسی فروخت. این فروشگاه سال ها در خیابان دی مایو 25 در شهر قدیمی تاسیس شده بود. کارلوس هافمن، مالک این فروشگاه که قادر به فروش مدال ها نبود، آنها را به دلال بازگرداند. مدتی بعد، یک روز صبح در ژوئن 1973، رونی خورخه آلمیدا لوپز که در آن زمان فروشنده سکه شناسی و عتیقه جات در مونته ویدئو بود از یک خانه عتیقه قدیمی در خیابان سن خوزه بازدید کرد. ایسیدورو (صاحب گالری) خریدهای روزانه خود را در داخل یک کیسه کاغذی به عنوان ضایعات فلزی آماده ریخته گری نگه می داشت، رونی آلمیدا کیسه کاغذی را برداشت و مدال طلا را برای آیندگان نجات داد. این مدال طلایی بود که ژول ریمه از پاریس آورد و به کاپیتان اولین تیم قهرمان جام جهانی اهدا کرد.