|
این جهان هیچ نقطه پایانی ندارد؛ ما انسانها هر روز چیزهای جدیدی از آن را کشف میکنیم؛ اما بسیاری از کشفیات خودمان را نمیتوانیم درک کنیم! |
|
تعریف کهکشان:
|
به مجموعهای از میلیونها یا تریلیونها ستاره، گاز و غبار و ماده تاریک که بر اثر جاذبه کنار یکدیگر قرار گرفتهاند کهکشان می گویند.
کهکشانهای کوتوله فقط چند صد میلیون ستاره دارند درحالیکه کهکشانهای بزرگ حداکثر یک صد تریلیون ستاره را در خود جای میدهند!
کهکشانها در گروههایی به نام خوشههای کهکشانی گرد هم میآیند؛ نکته دیگر درمورد کهکشانها این است که مرکز همه آنها دارای سیاهچاله کلان جرم است. (جرم این سیاهچالهها صدهزار تا یک میلیارد برابر خورشید است)
چگونگی بهوجودآمدن کهکشانها:
این نکته را به یاد داشته باشید که پس از انفجار بیگ بنگ فضا فقط دارای هلیوم و هیدروژن بود.
در مورد این مسئله که کهکشان ها چگونه به وجود آمدند هنوز نظر قطعی وجود ندارد؛ اما برخی از ستارهشناسان معتقدند که نیروی گرانش گازها و غبارها را بهطرف خود جذب کرد، سپس ستارگان به وجود آمدند و مجموعه ستارگان کهکشانها را به وجود آورد. عدهای دیگر معتقدند جرم کهکشانها قبل از بهوجودآمدن ستارگان گرد هم آمده است.
ادوین هابل ایده جهان در حال انبساط را مطرح کرد، این فرضیه به این شکل است که اگر شما یک بادکنک خالی از هوا را داشته باشید و روی آن چندین نقطه بکشید پس از پر کردن آن میبینید که نقطهها از هم فاصله میگیرند. با اینکه اغلب کهکشانها در آغاز جهان شکل گرفته اند، دادهها نشان میدهد برخی کهکشانها در چند میلیارد سال گذشته و در فاصله با بیگ بنگ شکل گرفتند.|
انواع کهکشانها: کهکشانها دارای چندین نوع هستند که هرکدام ویژگیهایی را دارند که آنها را از یکدیگر جدا و متمایز میکند. کهکشان مارپیچی:
|
کهکشان راه شیری و آندرومدا از کهکشانهای بزرگ مارپیچی هستند. این کهکشانها دارای هالهٔ مرکزی متورم، بازوی های مارپیچی و دیسک هستند.
سحابیها و ستارههای داغ جوان در بازوهای آن قرار گرفتهاند همچنین مواد بین ستارهای نیز بین دیسکهای کهکشانی قرار دارد؛ دیسکها معمولاً غبارآلود هستند.
خوشههای ستارهای باز در بازوهای مارپیچ نزدیکتر و خوشههای سراسری را در هاله می توان دید. این نوع کهکشان دارای ترکیبی از ستارههای جوان و پیر است.
همچنین این نکته را هم یاد کنیم که تقریباً دو سوم کهکشانهای مارپیچی نزدیک دارای میلههای ستارهای به اشکال جعبه و بادامزمینی هستند که دورتادور مرکز میچرخند؛ کهکشان راه شیری هم دارای یک میله است. بازوهای مارپیچی از انتهای میله شروع به چرخش میکنند. در کهکشانهای مارپیچی بدون میله و دارای میله شاهد طیف متنوعی از شکلها هستیم.
بر اساس اطلاعات موجود، جرمبخشهای قابل دید کهکشانهای مارپیچی بین ۱ میلیارد تا یک تریلیون جرم خورشیدی متغیر است. درخشندگی کل اغلب کهکشانهای مارپیچی بین ۱۰۰ میلیون تا ۱۰۰ میلیارد برابر خورشید است. کهکشان راه شیری و کهکشان آندرومدا از کهکشانهای مارپیچی بزرگ و کلانجرم به شمار میروند. همچنین مقدار قابلتوجهی مادهٔ تاریک داخل و اطراف کهکشانها وجود دارند؛ میتوان بر اساس سرعت حرکت ستارهها در بخشهای خارجی کهکشان به وجود مادهٔ تاریک پی برد.
کهکشانهای بیضیشکل: 
این نوع کهکشانها بیشتر از ستارههای پیر تشکیل شدهاند و شکلشان کروی و بیضیشکل است.
نوری که از آنها میتابد را ستارههای جمعیت ۲ تولید میکنند، همچنین کهکشانهای بزرگ بیضیشکل دارای تعداد زیاد خوشه سراسری هستند. ماده میان ستارهای کمی در آن وجود دارد؛ سحابیها و غبارها در این کهکشانها چشمگیر نیستند.
درجهٔ پهنی کهکشانهای بیضیشکل با یکدیگر متفاوت است. برخی از آنها دستگاههایی تقریباً کروی و مانند کهکشانهای مارپیچی مسطح هستند. قطر کهکشانهای بیضیشکل غولآسا به بیش از چند صدهزار سال نوری میرسد و به شکل چشمگیری بزرگتر از کهکشانهای مارپیچی هستند. گرچه ستارهها بهصورت مستقل حول مرکز کهکشان بیضیشکل میچرخند، مدار آنها مانند کهکشان مارپیچی در یکجهت قرار ندارد. در نتیجه کهکشانهای بیضیشکل بهصورت منظم نمیچرخند و به همین دلیل تخمین مادهٔ تاریک آنها دشوار است.
کهکشانهای نامنظم:
این کهکشانها جرم و درخشش کمتری نسبت به نوعهای دیگر دارند و اجزای آن سازماننیافته و بدون نظم خاصی کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. این کهکشان دارای ستارههای جمعیت ۱ و جمعیت ۲ هست|
برخورد کهکشانها:
|
وقتی کهکشانها با هم برخورد میکنند در واقع از درون هم میگذرند؛ ستارهها به دلیل فاصله زیاد به هم برخورد نمیکنند؛ اما آثار گرانشی بین کهکشانها میتواند موجب تولید امواج جدید شکلگیری ستارهها، سوپرنواها و حتی سیاهچالهها شود که باعث میشود تا شکل و ظاهر کهکشان تغییر کند!
چهار میلیارد سال آینده کهکشان راه شیری با کهکشان آندرومدا برخورد خواهد کرد؛ اما خطر جدی سیاره زمین و انسان ها را تهدید نمیکند و ۲ میلیارد سال طول میکشد تا کهکشانها کامل با یکدیگر ادغام شوند! بر اساس شبیهسازی، منظومه شمسی از مرکز کهکشان دورتر میشود و همچنین این دو کهکشان پس از ادغام به شکل بیضی در میآیند.
ممنون که خواندید