هرچند که دوره فرمانروایی شاهان ماد و زمان پادشاهی آنها و نیز ترتیب‌ شان مورد بحث است اما بر طبق گفته هرودوت دودمان مادها مشتمل چهار شاه بود که به یک خاندان وابسته بودند و به زمان ۱۵۰ سال شاهنشاهی می کردند، و اسم آنها عبارت بود از دیاکو، هووخشتره، فرورتیش و ایشتوویگو دانشمندان برای کشف نام دیاکو و پسر او فرورتیش در دیگر مرجع ها پیوسته کوشش کرده اند. رییس طایفه ماننا دیائوکو نام داشت که بارها در متن های آشوری و سال نامه ها از دوران سارگون دوم اسمش یاد شده است و با دیاکو که هرودوت یاد کرده است.

هووخشتره یکی از پادشاهان ماد مادها در سال نامه آشوری از سال ۸۳۶ پ م به بعد تا آخرهای یمین فئودالی اسرحدون ۶۷۲ پ م نشان شده است آنها به وسیله شاهک نشین های کوچک سازمان داده می شدند. فرمانروایی مرکزی بنیان گذاری نشده بود و اصل چیزهایی که بعدا به دیاکو حاکم افسانه ای انتساب داده شد هنوز هویت نداشت، موقعی ای که امپراطوری آشور در سال ۶۱۲ پ م لغزش کرد. مادها اثر مهمی را بر جا گذاشتند، آخر پادشاهی مادها نیز با هویت افسانه هایی که در حوالی کوروش هویت دارد. حدود سه و چهار قرن بعد از آغاز انقراض شهرهای عصر برنز در فلات ایران مردمان ایرانی زبان آرام آرام وارد این کشور شدند، دودمان ماد قسمتی از مردمانی بود که در نقل مکان آریایی ها به فلات شریک بودند. این دودمان در اوقات خود به آریاییان معروف بودند و یکی از دودمان آنان آری زانتو نام داشت. اسمی که به معنی طایفه آریاییان است، این معروفیت در آن دوره تنها به دودمان ماد کم نمی شد و پارس ها نیز آریا مشخص می شدند. طبق منبع ها قدیم آشوری یونانی و ایرانی در جمع مشخص می شود، که شش قبایل تشکیل دهنده متحد مادها از جمله بوسی ها، بودی ها، ستروخاتی ها، مفها، آریزانتایی ها و سپس پارتاکانی ها. با شروع قرن نهم پ م آشوری ها به طور مرتب به نواحی شمال غرب ایران که در آن موقع ده ها ثروت مند نشین کوچک در آن موقع هویت داشت. آشوری ها می توانستند از روش دو مسیر به ماد راه یابند از طرف شمال از طرف گیزل بوندا و انگار در ادامه جاده امروزی بیجار به همدان، و از طرف شمال غرب از راه آراز یاش و بیت بارو که قسمت شمالی الیپی را ایجاد می کند و در پایان از راه بیت همبان از ماد به آشور بر می گشتند.