به شهر ارواح مسموم خوش آمدید☢️سفری به عمق چرنوبیل

بامداد April 26, 1986 اتفاقی رخ داد که هم باعث تلفات جانی و پیامد های بسیار مخرب در آن شهر شد و زمینه را برای سقوط شوروی شد. آن روز در رآکتور «۴» نیروگاه برق هسته‌ای چرنوبیل که در یک ۱۴/۵ کیلومتری شهر واقع شده بود یک آزمایش روزمره در حال انجام بود هدف از این آزمایش کمک به توسعهٔ یک روش ایمنی جهت تداوم گردش آب خنک‌کننده در صورت قطعی برق تا زمانی که ژنراتورهای پشتیبان بتوانند برق را تأمین کنند، بود.

وقفهٔ بین قطعی برق و برقراری برق پشتیان حدود یک دقیقه بود. این شصت ثانیه به عنوان یک مشکل امنیتی جدی درنظر گرفته شده بود که می‌توانست باعث گرم شدن بیش از حد هستهٔ رآکتور شود. سه آزمون این چنینی از سال ۱۹۸۲ انجام شده بود اما هیچ‌کدام موفق به ارائه یک راه حل نشده بودند. در این تلاش چهارم، آزمون به مدت ۱۰ ساعت به تعویق افتاد، بنابراین شیفت عملیاتی که برای این آزمایش آموزش دیده بودند، حضور نداشتند. به همین دلیل سرپرست آزمایش موفق به پیروی از دستورالعمل اجرایی فرایند نشد و شرایط عملیاتی ناپایداری را ایجاد کرد که به همراه با نقص‌های ذاتی در طراحی آربی‌ام‌کی و غیرفعال بودن چندین سیستم ایمنی اضطراری، منجر به وقوع واکنش‌های زنجیره‌ای کنترل نشده گردید.

در پی آن دو انفجار با سقف هزار تنی رخ داد که انرژی بسیار زیادی به طور ناگهانی رخ داد و باعث بخار شدن آب خنک کننده رآکتور بود که از قبل گرما دیده بود‌. همین امر باعث شد یکی از راکتور های هسته‌ای ای منفجر شود و تشعشعاتی را که ۴۰۰ برابر قویتر از بمب هیروشیما بود را آزاد کرد و تا ۹ روز آلاینده های هوایی را که قابل رویت بود پخش کرد که حتی به قسمت هایی از شوروی و غرب اروپا رسید! ۲کارگر نیروگاه در همان شب فاجعه کشته شدند و به دلیل آلودگی های هوایی و تشعشعاتی رادیواکتیو در طول چند ماه ۲۸ نفر دیگر مسموم شدند و در آخر فوت کردند.ریزش غبار هسته ای باعث سرطان بیش از هزاران نفر در آنجا شو و مشکلات زیست محیطی هولناکی به جا گذاشت.رآکتورهای آسیب ندیده نیروگاه چرنوبیل تا سال ۲۰۰۰ به تولید برق برای اوکراین ادامه دادند و پس از آن نیروگاه برای همیشه تعطیل شد.

متصدیان رآکتور خنک کننده اظطراری هسته را غیر فعال کردند و هدف آن بود که بدانند اگر برق قطع شود توربین ها می‌توانند برق کافی درست کنند. نتیجه آن رآکتوری بدون کندکننده مناسب و از کنترل خارج شدن آن بود. بدون توانایی در کنترل رآکتور، دمای آن به حدی رسید که بیشتر از میزان حرارت خروجی طرح‌ریزی شده بود.در ساعت 22:11 نیروگاه دستور کاهش میزان قدرت رآکتور برای تست داد. چندین اشتباه واقعه مهلک چرنوبیل را رقم زد؛ با به تأخیر افتادن زمان آزمایش به مدت ۱۰ ساعت و با توجه به اینکه نیروگاه با قدرت ۵۰ درصد مشغول به کار بود، عنصر زنون در هسته رآکتور تولید شد و هسته رآکتور به نوعی توسط این عنصر مسموم گردید. پس از ۱۰ ساعت تأخیر دستور انجام آزمایش صادر شد.

آنها کم کم قدرت رآکتور را کم کردند و پمپ های آبی که از برق شهری تغذیه میشد خاموش کردن.پس از قطع برق آب خنک‌کننده در اطراف هسته رآکتور شروع به بخار شدن می‌کند و همچنین با توجه به بالا رفتن دمای هسته زنون تولید شده نیز می‌سوزد. پس در نتیجه رآکتوری بدون کنترل‌کننده باقی می‌ماند و در کسری از ثانیه تعادل رآکتور به هم ریخته و شروع به افزایش دما می‌کند. متصدیان رآکتور کلیدی که برای بازگردانی تغییرات اعمال شده در رآکتور بود را فعال کردند ولی نمی‌دانستند کلید خراب استاین کلید در سیستم‌های هسته‌ای شوروی به نام AZ-5 شناخته می‌شد.

نقص ذاتی موجود در این کلید از سر گرافیت میله‌های کنترلی بود.میله ها از عنصر بور ساخته شده بود ولی سر آن گرافیت بود که این عنصر در دمای بالا نه تنها خنک کننده نیست بلکه واکنش پذیری را بیشتر می کند.بخاطر گرما میله کج شد و بور وارد رآکتور نشد و گرافیت واکنش پذیری را افزایش داد ،در آخر فشار بخار آب درون هسته باعث بلند شدن کلاهک هزار تنی راکتور و در معرض هوا قرار گرفتن آن شد که با ورود اکسیژن به آن و گرمای بالای هسته باعث شعله ور شدن فضای اطراف شد.

انفجار اول در ۱:۲۳:۴۵ صبح یک انفجار اولیه پوشش هزار تنی فولادی بالای رآکتور را بلند و راه را برای خروج مقدار زیادی بخار آب هموار کرد و این مقدمه‌ای بود بر انفجار دوم

انفجار دوم سریع پس از انفجار اوّل، اکسیژن با هیدروژن ترکیب شده و حرارت گرافیت افزایش پیدا می‌کند. انفجار دوم سقف رآکتور را پاره می‌کند و ۲۵ درصد از تأسیسات ساختمان و کل هسته رآکتور را از بین برد. گرافیت سوزان و مواد داغ هسته که در اثر انفجار بیرون ریخته بود، باعث ایجاد حدود ۳۰ آتش‌سوزی جدید شد، و این شامل سقف قیر اندود و قابل اشتعال واحد ۳ نیز می‌شد که مجاور واحد ۴ واقع شده بود.

تعداد زیادی کارکنان در همان ساعت های اولیه مسمومیت پرتوی را نشان دادن ، عده ای زیاد هم از کارمندان و آتش نشانان که بدون توجه به محافظ به آنجا رفتند در بیمارستان بستری شدند.

پس از انفجار ها محیط اطراف با ماده رادیواکتیو آلوده شد و ابرهای آلوده به مناطق دورتر رفتند و سبب تشکیل ابر شد و نواحی از اروپا با سمی کرد. ماده آزاد شده رادیواکتیو برای ساخت صد بمب اتمی بود و از نظر زیان‌های مالی و انسانی، حادثه چرنوبیل بدترین حادثه نیروگاه‌های هسته‌ای در جهان به‌شمار می‌آید. در این حادثه 5 میلیون نفر آسیب دیدند و 5000 مرکز مسکونی در خود اوکراین و حتی روسیه،بلاروس با ذرات رادیواکتیو سمی شد .

 در آن سال مقامات اتحاد شوروی سابق در آن زمان، پخش هر گونه خبری را در مورد این فاجعه به شدت ممنوع ساختند .پنهان کردن اطلاعات مربوط به فاجعه چرنوبیل باعث شکل‌گیری و گسترش شایعات باور نکردنی پیرامون نتایج فاجعه شد.فاجعهٔ چرنوبیل وضعیت تشعشع در محدوده‌های بسیاری از کشورهای اروپایی را به شدت تغییر داد. این آلودگی، در ماه مه سال ۱۹۸۶ در تمامی کشورهای نیمکره جنوبی، در اقیانوس‌های آرام، آتلانتیک و منجمد شمالی مشاهده می‌شد‌.

میخائیل گورباچف در تلاش برای جلوگیری از زیرش غبار هسته‌ای، در ۱۴ مه دستور داد تا صدها هزار نفر، از جمله آتش‌نشانان، سربازان ذخیره‌ی ارتش و معدنچیان برای کمک به پاک‌سازی نیروگاه، عازم منطقه شوند. سربازان به‌طور پیوسته مشغول کار بودند و اغلب با تجهیزات محافظتی نامناسب اقدام به پاک‌سازی نیروگاه از بقایای هسته‌ای می‌کردند. وجود گذشت سال‌ها از این حادثه، هنوز آثاری از مواد رادیواکتیو و جهش‌های ژنتیکی در مردم منطقه مشاهده می‌شود. در این میان می‌توان به ناقص شدن نوزادان در دو دهه اخیر، از قبیل بی‌دست و پا متولد شدن اشاره کرد. 

 از پانصد هزار نفری که با حادثهٔ چرنوبیل مبارزه کردن، 20,000 نفر مرده‌اند و 200,000 نفر هم رسماً از کار افتاده اعلام شده‌اند. کسانی هم که زنده ماندند، اسیر بیماری‌ها و سرطان‌های مربوط به تشعشعات اتمی شدند . بسیاری از مردم اوکراین و حتی کشورهای همسایه به دلیل وجود ید رادیواکتیو به سرطان تیروئید دچار شدند. میزان سرطان بالا در کشور اوکراین نشان می دهد علی‌رغم ایزولاسیون نوین این منطقه هنوز تشعشعاتی زیاد حمل میکند . آمار کشته شده ها  دولت اوکراین در سال ۱۹۹۵ اعلام کرد که ۱۲۵۰۰۰ نفر به دلیل تشعشات نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل جان باخته‌اند. سازمان ملل در گزارشی در سال ۲۰۰۵ تخمین زد که کمتر از ۵۰ نفر در ماه‌های ابتدایی حادثه کشته شدند.

در چندین بعد از از حادثه محققان عکس های عجیب از جانورانی که در چرنوبیل زندگی می کردند پخش کردند.

این جانوران به دلیل اثرات شیمیایی رادیواکتیو که آنها را تحت تاثیر قرار گذاشته بود به این حال در آمده بودند و به معنی دیگر این ماده روی ژنتیک آنها تاثیر گذاشته بود که در ادامه چند عکس از آنها را می توانید ملاحظه کنید:

 روسیه یک زمین بایر آلوده به رادیواکتیو را به یکی از اولین اهداف خود در اوکراین تبدیل کرد؟ اتحاد جماهیر شوروی زمانی که اوکراین را تحت کنترل خود در آورد، نیروگاه چرنوبیل را ساخت و بسیاری فاجعه سال ‍۱۹۸۶ در آنجا را یکی از عوامل مهم سقوط ابرقدرت پیشین در چند سال بعد از آن فاجعه می‌دانند.زیرا پوتین و متحدانش تلاش می‌کنند تا اتحاد جماهیر شوروی را در فضایی مثبت‌تر بازسازی کنند.

پس از محبوبیت یافتن سریال کوتاهی در شبکه اچ‌بی‌او آمریکا درباره چرنوبیل در سال ۲۰۱۹ که در آن فاجعه اتمی اوکراین محصول سوء مدیریت شوروی نشان داده شد، یک شبکه تلویزیونی تحت حمایت کرملین نیز سریالی پخش کرد که در آن سیا، سازمان اطلاعات و امنیت آمریکا مقصر این فاجعه دانسته شده بود. گرچه نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل که فاجعه مرگبار اتمی که در آن روی داد یک موضع نظامی تلقی نمی‌شود، اما این نقطه از نظر راهبردی اهمیت بسیاری دارد زیرا بین مرز بلاروس و کی‌یف، پایتخت اوکراین قرار گرفته است. بن هاجز، ژنرال بازنشسته و فرمانده پیشین ارتش آمریکا در اروپا پیش از اشغال چرنوبیل به دست روسیه در مصاحبه‌ای گفته بود: «موقعیت مکانی این نقطه مهم است. اگر نیروهای روسی بخواهند از شمال به کی‌یف حمله کنند باید از چرنوبیل بگذرند چون تقریباً سر راه آنهاست:»

رادیواکتیویته منطقه اطراف این نیروگاه در دهه‌های پس از فاجعه کاهش یافته و مطالعات نشان می‌دهد که به‌رغم آلودگی خاک، جمعیت حیوانات وحشی در منطقه ممنوعه افزایش یافته است. اما جنگ در منطقه نگرانی‌هایی را در مورد احتمال بروز تأثیرات مخرب زیست‌محیطی ایجاد کرد، زیرا ممکن است بر اثر درگیری‌ها خاک آلوده و سایر زباله‌های اتمی دوباره به هم بخورد و آلودگی رادیواکتیو از منطقه فراتر هم برود.