طرفداری | یان کولر پس از چندین فصل درخشش در فوتبال بلژیک، سال ۲۰۰۱ در انتقالی به ارزش ۱۰ میلیون یورو راهی دورتموند شد. او در ۱۸۴ بازی‌ای که طی دوران حضورش در دورتموند برای این تیم انجام داد، آمار ۷۹ گل زده و ۳۳ پاس گل را از خودش به‌جا گذاشت. اوج دوران بازی کولر در دورتموند به فصل ۰۲-۲۰۰۱ بر می‌گردد؛ جایی‌که او با زنبورها علاوه‌بر قهرمانی بوندسلیگا به فینال جام یوفا هم رسید، جایی‌که البته دستش از عنوان قهرمانی کوتاه ماند. غول فوتبال جمهوری چک که با ۵۵ گل زده در ۹۱ بازی، همچنان بهترین گلزن چک در رده‌ی ملی به‌شمار می‌رود، سابقه‌ی یک‌بار آقای گلی در ژوپیتر لیگ بلژیک را هم در کارنامه دارد.

غولی در چارچوب دروازه

یان کولر در اندرلخت
یان کولر در اندرلخت آقای گل فوتبال بلژیک شد

پیش از آنکه یان کولر به مهاجمی ترسناک تبدیل شود، یک دروازه‌بان بلندقد و تنومند بود. او که در چکسلواکی بزرگ شده بود، با قد ۲.۰۲ متری‌اش گزینه‌ای ایدئال برای ایستادن درون دروازه به‌نظر می‌رسید. او سال‌ها در این پست تمرین کرد و جوانی‌اش را در رؤیای مهار ضربات حریفان و نه گلزنی سپری کرد. اما چیزی در مسیر او به‌عنوان یک دروازه‌بان درست پیش نمی‌رفت. کولر عادت عجیبی داشت که او را از دیگر دروازه‌بان‌های زمان خودش متمایز می‌کرد؛ او عاشق بازی با توپ بود. هر زمانی‌که تیمش در تمرینات بازی درون‌تیمی انجام می‌داد، کولر از هر فرصتی استفاده می‌کرد تا جلو برود، با مدافعان حریف روبه‌رو شود و حتی گل بزند. این توانایی عجیب در گلزنی توجه مربیانش را جلب کرد.

تصمیمی که مسیر حرفه‌ای کولر را تغییر داد

یان کولر در تیم ملی جمهوری چک
شادی خاص یان کولر پس از گلزنی برابر دانمارک در یک‌چهارم نهایی یورو 2004

نقطه عطف زندگی فوتبالی کولر زمانی رقم خورد که یکی از مربیان آکادمی اسپارتا پراگ پیشنهاد داد که او پست خود را تغییر دهد: چه می‌شود اگر کولر به جای دروازه‌بانی، مهاجم شود؟ در ابتدا، این تصمیم عجیب به‌نظر می‌رسید. کولر سال‌ها دروازه‌بان بود و حالا قرار بود وظیفه‌ی کاملاً متفاوتی بر عهده بگیرد. اما به‌محض بازی در نقش جدیدش، مشخص شد که ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد: قدرت بدنی‌اش باعث می‌شد مدافعان حریف نتوانند به‌راحتی توپ را از او بگیرند، قد بلندش یک مزیت بزرگ در دوئل‌های هوایی بود و از همه مهم‌تر، کولر توانایی تمام‌کنندگی فوق‌العاده‌ای داشت. با این‌حال، کمتر کسی به او ایمان داشت. اسپارتا پراگ او را کنار گذاشت، چراکه فکر نمی‌کرد او به‌عنوان یک مهاجم موفق شود. اما کولر از آن دسته بازیکنانی نبود که به‌این راحتی تسلیم شود. او به لوکرنِ بلژیک پیوست و خیلی زود خودش را ثابت کرد. در ادامه راهی اندرلخت شد، جایی‌که به یکی از بهترین گلزنان اروپا تبدیل شد و در فصل ۲۰۰۰-۱۹۹۹ با این تیم به قهرمانی لیگ بلژیک رسید.

روزی که کولر در کلاسیکر به چارچوب دروازه بازگشت

یان کولر درون دروازه دورتموند مقابل بایرن مونیخ
حضور 34 دقیقه‌ای و موفق یان کولر درون دروازه دورتموند مقابل بایرن مونیخ

با وجود اینکه کولر سال‌ها به‌عنوان مهاجم بازی می‌کرد، فوتبال هنوز کارش را با گذشته‌ی دروازه‌بانی او تمام نکرده بود. روز ۹ نوامبر ۲۰۰۲، در جریان دیداری حساس بین دورتموند و بایرن مونیخ در بوندسلیگا، اتفاقی عجیب رخ داد. ینس لمان، دروازه‌بان وقت دورتموند در دقیقه ۶۶ از زمین مسابقه اخراج شد. ماتیاس سامر تمام تعویض‌هایش را کرده بود و نمی‌توانست بازیکن جدیدی وارد زمین شود، بنابراین کولر مجبور شد دستکش دروازه‌بانی بپوشد و درون دروازه بایستد. بازیکنان بایرن فرصت را غنیمت شمردند و شوت‌های زیادی روانه دروازه کردند، اما کولر چند واکنش خوب نشان داد. با وجود شکست ۲-۱ دورتموند در این دیدار، کولر طی دقایق حضورش در چارچوب دروازه گلی نخورد. جالب‌تر اینکه او در دقیقه ۵ بازی تک گل دورتموند در این دیدار را به‌ثمر رسانده بود. تصویر یک مهاجم ۲.۰۲ متری درون دروازه، مقابل ستاره‌های بایرن مونیخ، به یکی از ماندگارترین لحظات تاریخ بوندسلیگا تبدیل شد. ماجرا تا آنجا پیش رفت که کولر به‌عنوان بهترین دروازه‌بان هفته‌ی بوندسلیگا از دید نشریه‌ی کیکر انتخاب شد. این لحظه نشان داد که کولر کارش را از کجا شروع کرده بود و تا چه اندازه در فوتبال پیشرفت کرده است.

مهاجمی که فراتر از انتظارات ظاهر شد

دوران حرفه‌ای کولر گواهی بر این حقیقت است که موفقیت در فوتبال تنها به ویژگی‌های فیزیکی وابسته نیست، بلکه به انعطاف‌پذیری، تلاش و اعتماد به توانایی‌های فردی بستگی دارد. او قرار نبود فقط یک دروازه‌بان بماند و حتی یک مهاجم معمولی هم نبود بلکه تبدیل به بهترین گلزن تاریخ تیم ملی جمهوری چک با ۵۵ گل، یک قهرمانی بوندسلیگا با دورتموند و یکی از خاص‌ترین مهاجمان تاریخ شد. حتی پس از بازنشستگی، کولر همچنان نمادی از شکستن کلیشه‌های رایج در فوتبال است. داستان او فقط درباره گلزنی یا قد بلندش نیست، بلکه درباره عبور از محدودیت‌ها و اثبات این نکته است که گاهی مسیرهای غیرمنتظره، ما را به موفقیت‌های بزرگی می‌رسانند.

یان کولر و دیگر بازیکنانی که در جریان بازی مجبور شدند درون دروازه قرار بگیرند