طرفداری | نوربرت شمانسکی (Norbert Schemansky) زاده 30 می 1924 در شهر دترویت ایالت میشیگان آمریکا است. نوربرت که از خانوادهای با اصالت لهستانی، چشم به جهان گشوده بود، در مدرسه سنت توماس اپوستل، تحصیل کرد. او در 14 سالگی به لطف حضور برادرش در مسابقات وزنهبرداری، به این ورزش علاقهمند شد و خود را مهیای حضور در آن کرد. او در سال 1941، برای نخستین بار در یک مسابقه وزنهبرداری شرکت کرد و عملاً به یک ویتلیفتر تبدیل شد. با این وجود، جنگ جهانی دوم باعث شد تا شمانسکی، آرزوها و رویاهای خود را رها کرده و به نیروهای مسلح کشورش ملحق شود. او در این دوران به نیروی هوایی آمریکا پیوست و به نبرد بولج اعزام شد تا به توپخانه ضدهوایی کمک کند.
او پس از جنگ به مسابقات وزنهبرداری بازگشت و نخستین مدالش را در دسته سنگینوزن مسابقات قهرمانی 1947 جهان در فیلادلفیه، به دست آورد. شمانسکی در این مسابقات، رکورد مجموع 412.5 کیلوگرم را به ثبت رسانده و به مدال نقره آن، پس از جان دیویس، هموطنش رسید. با همین پشتوانه، شمانسکی به المپیک 1948 لندن اعزام شد تا به همراه جان دیویس، از آمریکاییهای دسته سنگینوزن این آوردگاه باشد. دستاورد شمانسکی در این دوره از مسابقات المپیک، ثبت رکوردهای 122.5 کیلوگرم در پرس نظامی، 132.5 کیلوگرم در یکضرب و 170 کیلوگرم در دو ضرب بود که به مجموع 425 کیلوگرم منتهی شد. دیویس، همانند مسابقات قهرمانی جهان، موفق شد تا شمانسکی را شکست داده و به مدال طلا برسد؛ نوربرت برای مدال طلا، تنها 0.5 کیلوگرم کم داشت که به دلیل عدم مهار سه وزنه، به وقوع پیوست. رقابت در شهر میلان و مسابقات قهرمانی 1951 جهان، نویدآور یک طلای خوشرنگ برای شمانسکی بود. او تصمیم گرفت تا با حضور در دسته نیمه سنگینوزن، از جان دیویس فاصله گرفته و با ثبت مجموع وزنههای 427.5 کیلوگرم، از سد محمد ابراهیم صالح از مصر بگذرد و به مدال طلای جهان دست یابد.
سپس نوبت به المپیک 1952 هلسینکی رسید تا شمانسکی، پس از طلای دسته 90 کیلوگرم جهان، برای نخستین بار در این دسته وارد المپیک شود. او در نخستین تلاش خود در بخش پرس نظامی، پس از مهار وزنههای 122.5 کیلوگرم و 127.5 کیلوگرم، از پس وزنه 130 کیلوگرمی برنیامد. او در بخش یکضرب، در ابتدا وزنههای 130 و 135 کیلوگرم را بالای سر برد و در ادامه با مهار وزنه 140 کیلوگرمی در سومین حرکت، رکورد جهانی وزنهبرداری را شکست. پس از این رکوردشکنی، شانس شمانسکی برای کسب طلای المپیک، بسیار بیشتر شد. مهمترین رقیب این وزنهبردار در هلسینکی، گریگوری نوواک از شوروی بود که او نیز پیش از شروع مسابقات، از مدعیان طلای المپیک بود. رقابت آمریکا و شوروی در اوزان مختلف وزنهبرداری این دوره، بسیار جذاب شده بود و شمانسکی نیز میبایست تا در برابر روسها، آمریکاییها را سربلند میکرد. درخشش در دو ضرب با مهار وزنههای 165، 172.5 و 177.5 کیلوگرم باعث شد تا با فاصلهای قابل توجه، شمانسکی به طلای المپیک برسد و این بار، همراه با جان دیویس، جشن پیروزی بگیرد. در روزهایی که ورزشکاران روس، غرق در رفاه وارد آوردگاههای مختلف میشدند، شمانسکی برای امرار معاش خود، پیش از شروع المپیک در کارخانه بریگز کار میکرد. او که پیشتر برای حضور در مسابقات وزنهبرداری مرخصی میگرفت، این بار با ممانعت صاحب کارش روبهرو شد و در نهایت، حکم اخراج خود را دریافت کرد. صاحب کار شمانسکی به مدیرانش گفت که «هرچقدر مرخصی میخواهد به او بدهید زیرا دیگر نیازی نیست که به سر کار بیاید». از همین رو بود که انگیزههای این وزنهبردار برای درخشش در المپیک، بیش از پیش بود.
با وجود بالا بردن پرچم یانکیها در برابر روسها، شمانسکی در بازگشت به وطن، تنها از یک باربر اتوبوس، مورد استقبال قرار گرفته شد. او پس از این افتخار، با اتوبوس به خانه خود رفت تا به استراحت پس از یک تورنمنت سخت بپردازد. در حالی که این وزنهبردار به دلیل مصدومیت، نتوانست تا در المپیک 1956 حضور داشته باشد، دو طلا در مسابقات قهرمانی 1953 و 1954 جهان با رکوردهای مجموع 442 و 487.5 کیلوگرم در دستههای 90 کیلوگرم و سنگینوزن به کارنامه شمانسکی اضافه شد. او در مسابقات پان آمریکن 1955 نیز در دسته سنگینوزن رقابت کرد و به یک طلای دیگر رسید. نوربرت که بار دیگر به دسته سنگینوزن بازگشته بود، در المپیک 1960 رم، سومین حضورش در این آوردگاه را تجربه کرد. رقابت با وزنهبردارهایی چون یوری ولاسوف از شوروی و جیمز بردفورد از آمریکا، باعث شد تا مرد طلایی هلسینکی، با مجموع 500 کیلوگرم، مدالی خوشرنگتر از برنز را برای کشورش کسب نکند. شروع درخشش ولاسوف باعث شد تا شمانسکی در مسابقات قهرمانی 1962 و 1963 جهان، در رقابت با این وزنهبردار اهل شوروی، دو مدال نقره را کسب کند. ثبت رکورد 164.2 کیلوگرم در قهرمانی 1962 جهان باعث شد تا نام این ورزشکار در 37 سالگی به عنوان پیرترین رکوردشکن وزنهبرداری در کتاب رکوردهای گینس، ثبت شود.
درخشش دو وزنهبردار شوروی در المپیک 1964 توکیو باعث شد تا رکورد 537.5 کیلوگرم شمانسکی، او را بار دیگر به برنز المپیک برساند. با وجود کسب مدال برنز، رسیدن نوربرت به چهار مدال المپیک، او را یکی از تاریخسازان وزنهبرداری آمریکا و جهان تبدیل کرد. شمانسکی تصمیم گرفت تا پس از این المپیک و در روزهایی که شوروی بار دیگر قدرت سنگینوزن را در دستانش گرفته بود، از دنیای فولادی خداحافظی کند. در سال 1997 بود که نام این ورزشکار به تالار مشاهیر وزنهبرداری اضافه شد تا از زحماتش برای این ورزش، قدردانی شود. پس از مدتها تحمل بیماری، او در هفتم سپتامبر 2016، در سن 92 سالگی، دار فانی را وداع گفت. از القابی که به شمانسکی داده میشد، میتوان به «آقای وزنهبرداری»، «نورب» و «اشمی»، اشاره کرد. در سال 2007، زندگینامه این وزنهبردار توسط ریچارد بک، با عنوان «آقای وزنهبرداری؛ سوابق قهرمان جهان و المپیک، نوربرت شمانسکی» به چاپ برسد.
از سری خاطرات ورزشی
