طرفداری | فوتبال در کنار تاکتیک، آمادگی بدنی و کیفیت فنی، همیشه میزبان خرافات و باورهای عجیب نیز بوده است. از بازیکنان و مربیانی که لباس خاصی را خوشیمن میدانند تا کسانی که برای موفقیت تیمشان به انجام رفتارهایی عجیب روی میآورند.
اولین مسابقه تاریخ تیم ملی ایران در جام جهانی در روز ۱۳ خرداد ۱۳۵۷ برابر هلند برگزار شد. هرچند ایران مقابل یکی از قدرتهای بزرگ فوتبال جهان قرار میگرفت، اما بخشی از نگرانی افکار عمومی نه به خاطر ستارههایی چون یوهان نیسکنز، جانی رپ، آری هان و رودی کرول، بلکه به دلیل برگزاری بازی در روز سیزدهم بود؛ عددی که در فرهنگ ایرانی سالها به عنوان عددی نحس شناخته میشود.
البته این نوع باورها فقط مختص ایران نیست. در ایتالیا نیز عدد ۱۷ جایگاهی مشابه دارد. پس از شکست ایتالیا در نیمهنهایی جام جهانی ۱۹۹۰، برخی رسانهها و هواداران به شکل نمادین این ناکامی را به عدد ۱۷ نسبت دادند؛ از شماره پیراهن روبرتو دونادونی گرفته تا برخی اتفاقات دیگر آن مسابقه.
در سوی دیگر، فوتبال پر از روایتهایی است که به خوششانسی و فال نیک مربوط میشوند. سالها شماره ۷ در فوتبال یکی از محبوبترین شمارهها بود و بسیاری معتقد بودند پوشیدن آن میتواند خوشبختی و موفقیت به همراه بیاورد.
یکی از مشهورترین نمونهها به تیم ملی فرانسه در جام جهانی ۱۹۹۸ بازمیگردد. در آن مسابقات، لوران بلان پیش از هر بازی سر تراشیده فابین بارتز را میبوسید و اعتقاد داشت این کار برای تیم ملی فرانسه خوشیمن است. فرانسه همان سال قهرمان جهان شد و این رسم عجیب به بخشی از افسانههای آن تیم تبدیل شد.
اما شاید عجیبترین نمونه متعلق به سرجیو گویکوچهآ در جام جهانی ۱۹۹۰ باشد. دروازهبان آرژانتین پیش از ضربات پنالتی کنار تیرکهای دروازه ادرار میکرد و باور داشت این کار برایش خوششانسی میآورد. آرژانتین در دو مرحله پیاپی با درخشش او در ضربات پنالتی به فینال رسید و گویکوچهآ در مجموع پنج پنالتی را مهار کرد. تنها شکست آرژانتین در فینال و در جریان بازی برابر آلمان رخ داد؛ مسابقهای که هرگز به ضربات پنالتی نرسید.
نمونه جالب دیگر به ماریو کمپس در جام جهانی ۱۹۷۸ مربوط میشود. کمپس تا میانه مسابقات موفق به گلزنی نشده بود تا اینکه سرمربی آرژانتین از او خواست سبیلش را بتراشد. پس از این اتفاق، کمپس با شش گل آقای گل جام شد و آرژانتین به قهرمانی رسید. چهار سال بعد اما او دوباره با سبیل و ریش در جام جهانی حاضر شد و آرژانتین عملکردی ناامیدکننده داشت؛ اتفاقی که باعث شد برخی این تغییر ظاهر را نیز به فهرست خرافات فوتبالی اضافه کنند.
فوتبال ایران هم از این داستانها بینصیب نبوده است؛ از مربیانی که همیشه لباس مشکی میپوشیدند تا افرادی که مدل مو، ریش یا حتی جای نشستن روی نیمکت را تغییر نمیدادند. شاید در دنیای حرفهای امروز کمتر کسی چنین باورهایی را جدی بگیرد، اما واقعیت این است که خرافات هنوز هم بخشی از فرهنگ فوتبال در سراسر جهان محسوب میشود؛ فرهنگی که گاهی از هر تاکتیکی جذابتر و عجیبتر است.
به قلم مهدی حدادپور