طرفداری | یورگن کلوپ و پپ گواردیولا دیگر روی نیمکتهای لیگ برتر حضور ندارند، اما تأثیر آنها نهتنها از بین نرفته، بلکه بیش از گذشته در فوتبال انگلیس دیده میشود. در حالی که بسیاری معتقدند عصر «مربیان سوپراستار» به پایان رسیده، ایدههای کلوپ، بهویژه پرس شدید یا گگن پرسینگ، انتقالهای سریع و فوتبال پرانرژی، اکنون به مهمترین جریان تاکتیکی لیگ برتر تبدیل شده است.
تابستان ۲۰۲۶ با تغییرات گسترده روی نیمکت تیمها همراه بود؛ فصلی که ۹ باشگاه لیگ برتری با سرمربی جدید کار خود را آغاز کردند؛ بیشترین تعداد تغییر از فصل ۴۷-۱۹۴۶ تاکنون. نکته جالب اینجاست که ۷ نفر از این مربیان یا مستقیماً با یورگن کلوپ همکاری داشتهاند، یا از او الهام گرفتهاند و یا تیمهایشان فوتبال کاملاً «کلوپی» ارائه میدهد.
عصر پس از مربیان ستاره؛ میراثی که باقی ماند
در فوتبال انگلیس، بسیاری از بازیکنان معتقدند لیگ برتر برای نخستین بار فاقد «مربیان راکاستار» است. زمانی ژوزه مورینیو، سر الکس فرگوسن، پپ گواردیولا و یورگن کلوپ شخصیتهایی بودند که فراتر از مربی، چهرههایی فرهنگی و رسانهای محسوب میشدند.
با این حال، نبود این نامها به معنای پایان نفوذشان نیست. همانطور که شاگردان و پیروان گواردیولا در سراسر فوتبال اروپا پراکنده شدهاند، میراث فرگوسن در مربیانی مانند مایکل کریک و دیوید مویس ادامه دارد و فرانک لمپارد نیز بارها از تأثیر مورینیو بر خود سخن گفته است. اما مهمترین تحول سالهای اخیر، رشد مربیان الهامگرفته از کلوپ است؛ مربیانی که پرس شدید، انرژی بالا و فوتبال مستقیم را اساس کار خود قرار دادهاند.
«کلوپیها»؛ نسلی جدید در لیگ برتر
امروزه بخش بزرگی از لیگ برتر توسط مربیانی هدایت میشود که آشکارا از فلسفه کلوپ الهام گرفتهاند. از جمله مهمترین نامها میتوان به آندونی ایرائولا، فابیان هورزلر، دنیل فارکه، مارکو رز، گری اونیل، اولیور گلاسنر، پیر ساژ، آلوارو آربلوا و ماتیاس یایسله اشاره کرد. آندونی ایرائولا، سرمربی جدید لیورپول، یکی از شناختهشدهترین چهرههای این جریان است. او در سال ۲۰۲۳ گفته بود: «من همیشه عاشق گگنپرسینگ و مربیان آلمانی بودهام. بوندسلیگا جایی بود که ایده بازیکن کامل شکل گرفت؛ مربیانی که بدون توپ بسیار سختگیر بودند.» ایرائولا حتی جملهای کاملاً «کلوپی» به زبان آورد: «من هرجومرج را به سازماندهی ترجیح میدهم.»
بازگشت لیورپول به فوتبال پرانرژی کلوپ
یکی از بزرگترین تغییرات تابستان ۲۰۲۶ در لیورپول رخ داد. با وجود قهرمانی آرنه اسلوت، مدیران باشگاه به این نتیجه رسیدند که نه شخصیت و نه سبک فوتبال او، ارتباط عاطفی دوران کلوپ را با هواداران ایجاد نکرده است؛ به همین دلیل ایرائولا انتخاب شد تا بخشی از آن هویت را بازگرداند.
تفاوت اصلی میان لیورپول کلوپ و لیورپول اسلوت در شدت بازی بود. لیورپول در نخستین فصل کامل کلوپ (۱۷-۲۰۱۶) بیشترین مسافت طیشده در لیگ را ثبت کرد، اما در فصل ۲۶-۲۰۲۵ تیم اسلوت در ۳۴ مسابقه از ۳۸ بازی لیگ، کمتر از حریفان دوندگی داشت. در مقابل، بورنموث ایرائولا فصل گذشته در تعداد دوندگیهای پرفشار دوم و از نظر مسافت طیشده سوم بود.
تمرینات ایرائولا نیز بازتابی از فلسفه کلوپ است. او در تمرینات بازی تنبیهی «Consequences» را اجرا میکند؛ جایی که بازندگان هر تمرین باید بین دو محوطه جریمه رفت و برگشت سرعتی انجام دهند. همچنین آزمونهای بدنی او بیشتر بر توانایی بازیکنان در بازیابی انرژی پس از تغییرات مکرر سرعت تمرکز دارد؛ ویژگیای که برای فوتبال مبتنی بر پرس ضروری است. میلوش کرکز، شاگرد سابق ایرائولا، درباره او میگوید:
شدت، همهچیز درباره شدت است. او از بازی یکبهیک در تمام زمین و پرس از بالا نمیترسد. اگر بعد از تمرین ببینید همه بازیکنان روی زمین افتادهاند، متوجه میشوید که برای چه چیزی آماده میشویم.
رابطه رالف رانگنیک و یورگن کلوپ؛ ریشههای گگنپرسینگ
فلسفه کلوپ و پروژه ردبول ارتباطی عمیق با یکدیگر دارند. پس از جدایی کلوپ از لیورپول در سال ۲۰۲۴، او به ردبول پیوست و هدایت بخش جهانی فوتبال این مجموعه را بر عهده گرفت؛ تصمیمی که از نظر فوتبالی کاملاً منطقی بود، زیرا تمامی تیمهای ردبول بر اساس اصول تاکتیکی رالف رانگنیک فعالیت میکنند. رانگنیک را «پدرخوانده گگنپرسینگ» میدانند، اما این کلوپ بود که با کاریزما و موفقیتهایش در دورتموند، این ایده را به جریان اصلی فوتبال آلمان و سپس اروپا تبدیل کرد. اولیور گلاسنر نیز درباره تأثیر کلوپ گفته است: «دورتموند تیمی بود که شاید بهترین بازیکنان را نداشت، اما بهترین تیم بود. همیشه از خودم میپرسیدم چرا اینقدر خوب کار میکند؟ یورگن کلوپ یکی از اولین کسانی بود که دائماً درباره کانترپرس صحبت میکرد.»
گلاسنر حتی در پایاننامه مربیگری خود نوشته بود: «دوست دارم مانند دورتموند با کانترپرس بازی کنم، اما نمیدانم چگونه باید آن را تمرین دهم.» بعدها همکاری با راجر اشمیت و رالف رانگنیک پاسخ این سؤال را به او داد.
چرا «کلوپیسم» از همیشه محبوبتر است؟
به گفته یکی از مربیان لیگ برتر، تأثیر گواردیولا بر تاکتیکها بیرقیب است، اما این کلوپ بوده که زبان مشترک مربیان مدرن را شکل داده است؛ واژههایی مانند «پرس»، «شدت»، «ترنزیشن» و «بازی بدون توپ» امروز به بخش جداییناپذیر ادبیات فوتبال تبدیل شدهاند.
از نگاه مربیان، کلوپ شخصیتی دستیافتنیتر از گواردیولا دارد. نبوغ گواردیولا برای بسیاری دستنیافتنی به نظر میرسد، اما انرژی، کاریزما و سبک رهبری کلوپ الگویی است که مربیان جوان میتوانند خود را به آن نزدیک ببینند. در نظرسنجیهای مختلف نیز هواداران لیگ برتر، کلوپ را مربیای معرفی کردهاند که بیش از هر سرمربی رقیب دیگری دوست داشتند هدایت تیمشان را بر عهده بگیرد. در یک نظرسنجی SkyBet نیز بازیکنان فرضی، کلوپ را محبوبترین گزینه برای بازی کردن زیر نظر یک مربی انتخاب کردند و تنها هواداران منچسترسیتی ترجیح دادند با گواردیولا کار کنند.
فوتبال انگلیس به سمت سرعت بیشتر حرکت کرده است
یکی از دلایل مهم محبوبیت فلسفه کلوپ، تغییر مسیر فوتبال انگلیس است. لیگ برتر در فصل ۲۶-۲۰۲۵ کمترین تعداد پاس در هر بازی را از فصل ۱۳-۲۰۱۲ به بعد ثبت کرد و میانگین طول هر توالی پاس نیز نسبت به فصل قبل، یک ثانیه کاهش یافت.
حتی خود گواردیولا نیز در سالهای پایانی حضورش در منچسترسیتی تا حدی از اصول کلاسیک خود فاصله گرفت. سیتی در فصل ۲۶-۲۰۲۵ کمترین میانگین مالکیت در پنج سال اخیر را داشت و در عین حال بیشترین آمار پاسهای عمقی و ضدحملات سریع را ثبت کرد. گواردیولا در اوایل سال ۲۰۲۵ گفته بود: «فوتبال مدرن امروز، همان چیزی است که بورنموث ایرائولا، نیوکاسل و برایتون هورزلر بازی میکنند. لیورپول همیشه اینگونه بوده است. فوتبال مدرن دیگر فقط بر اساس موقعیتگیری نیست؛ باید با ریتم بازی همراه شوید.»
میراثی که از لیورپول فراتر رفت
یورگن کلوپ اکنون هدایت تیم ملی آلمان را بر عهده دارد و بار دیگر در ورزشگاههای انگلیس حضور خواهد یافت تا بازیکنانی مانند نیک وولتماده و فلوریان ویرتس را زیر نظر بگیرد. شاید او چندان به موضوع میراث خود فکر نکند؛ همانطور که یک بار گفته بود: «میراث؟ اصلاً برایم اهمیتی ندارد.» اما واقعیت این است که میراث کلوپ امروز فقط در لیورپول دیده نمیشود؛ بلکه در بخش بزرگی از لیگ برتر انگلیس جریان دارد و هر سال پررنگتر میشود.