طرفداری | تیم ملی ایران در شرایطی با هدایت امیر قلعه‌ نویی راهی دیدار تدارکاتی مقابل ازبکستان شد که انتظار می‌رفت در نخستین فیفادی پس از جام جهانی، بخشی از جوانان و استعدادهای تازه فوتبال ایران فرصت بیشتری برای حضور در ترکیب پیدا کنند. با این حال، آنچه در عمل اتفاق افتاد، فاصله زیادی با یک تغییر نسل واقعی داشت.

حضور تیم امید ایران در بازی‌های آسیایی نیز دست کادرفنی تیم ملی را برای انتخاب برخی بازیکنان جوان بست، اما حتی با در نظر گرفتن این موضوع، چند چهره مستعد دیگر نیز فرصت حضور در تیم ملی را پیدا نکردند.

چند استعداد پشت درهای تیم ملی ماندند


اللهیار صیادمنش، مهدی قایدی، محمد خدابنده‌لو، علی علیپور و علیرضا کوشکی از جمله بازیکنانی بودند که نامشان در فهرست تیم ملی برای این اردو دیده نشد.

بازیکنانی که هرکدام در سال‌های اخیر توانایی‌های خود را در فوتبال ایران یا خارج از کشور نشان داده‌اند و می‌توانستند بخشی از گزینه‌های تغییر نسل در تیم ملی باشند. به این نفرات می‌توان نام‌های جوانتری از لیگ برتر از جمله:

علیرضا جعفرپور (گلر نساجی)، احسان حسینی (مدافع میانی گل گهر)، حسین گودرزی (مدافع چپ استقلال)، مجید عیدی (مدافع راست پرسپولیس)، رضا ثابت ایمانی (هافبک سپاهان)، اسماعیل بابایی (هافبک خیبر خرم آباد) افشین صادقی (وینگر نساجی) و احسان محروقی (مهاجم فولاد) 

را افزود، بازیکنانی که در فصل گذشته درخشش فوق‌العاده‌ای داشتند و این فصل نیز اکثرشان روند مثبت خود را حفظ کردند. بازیکنانی که شاید از بین آن‌ها بتوان جانشنینان مناسبی برای پست‌های حیاتی تیم ملی پیدا کرد. تیم ملی در تمامی مناطق زمین بازیکنان پیر بسیاری دارد که قطعاً به جام جهانی آتی نمی‌رسند و حفظ کیفیتشان تا جام ملت‌های پیش‌رو هم بعید است.

اگرچه در ترکیب ایران و نفرات دعوت شده حضور محمدمهدی زارع، سامان فلاح، محمدمهدی محبی، عارف حاجی عیدی و میلاد سورگی ستودنی است اما استفاده از آن‌ها بسیار اهمیت بیشتری دارد. چرا که صرف حضورشان قرار نیست باعث تغییر نسل شود به‌ویژه که همچنان سهم عمده بازی‌ها روی دوش پابه‌سن‌گذاشته‌های تیم ملی است.

آریا یوسفی در پستی غیرتخصصی


یکی از تصمیم‌های بحث‌برانگیز امیر قلعه‌ نویی در دیدار برابر ازبکستان، استفاده از آریا یوسفی در پست وینگر چپ بود؛ پستی که در آن یوسفی تخصص اصلی خود را ندارد.

این تصمیم در شرایطی گرفته شد که فوتبال ایران در پست وینگر، بازیکنان مستعد متعددی دارد و می‌توانست فرصت مناسبی برای ارزیابی نفرات تخصصی‌تر در این پست باشد.

موضوع زمانی بیشتر به چشم می‌آید که بحث اصلی تیم ملی در این مقطع، پیدا کردن راهی برای تغییر نسل و ساختن تیمی برای سال‌های آینده است.

بازیکنانی همچون علیرضا کوشکی، محمدحسین اسلامی، مهدی تیکدری و افشین صادقی قطعاً گزینه‌های مناسب‌تری برای این پست هستند. به‌ این نام‌ها می‌توان اسماعیل قلی زاده و یوسف مزرعه را نیز افزود که البته در تیم امید حضور داشتند. 

 

اگر قرار بود جوانگرایی شود، چرا باتجربه‌ها ماندند؟


شاید اگر امیر قلعه‌ نویی در دیدار با ازبکستان واقعاً دست به جوانگرایی گسترده می‌زد و تعدادی از بازیکنان مسن‌تر را از ترکیب اصلی کنار می‌گذاشت، حتی شکست نیز می‌توانست بخشی از یک پروژه بلندمدت تلقی شود.

اما در ترکیب تیم ملی همچنان نام‌هایی مانند شجاع خلیل‌ زاده، علیرضا بیرانوند، احسان حاج‌ صفی و مهدی طارمی دیده می‌شد؛ بازیکنانی باتجربه که همچنان نقش مهمی در ترکیب تیم ملی دارند. نکته بد آنجا است که پیام نیازمند و حسین حسینی گزینه‌های نیمکت بیرانوند هم جوان نیستند.

در نتیجه، نمی‌توان شکست برابر ازبکستان را به یک پروژه واقعی تغییر نسل نسبت داد؛ چرا که اساساً تغییر گسترده‌ای در ترکیب تیم ملی اتفاق نیفتاده بود.

هفت بازی بدون برد مقابل ازبکستان


در کنار بحث جوانگرایی، یک آمار نگران‌کننده نیز برای تیم ملی ایران وجود دارد. ایران در هفت تقابل اخیر خود با ازبکستان موفق به کسب حتی یک پیروزی نشده است.

این روند طولانی بدون برد، یکی از طولانی‌ترین طلسم‌های ایران برابر یک حریف محسوب می‌شود و تنها در تقابل با ترکیه، با ۹ بازی بدون برد، سابقه طولانی‌تری برای تیم ملی ثبت شده است. نکته اما جایی تلخ‌ می‌شود که بدانیم ازبکستان هیچ‌گاه و حتی هنوزهم در قد و قواره‌های فوتبال ایران نیست. آن‌ها از نظر فوتبالی در حد استعدادهای ما نیستند اما با مدیریت و سازماندهی مناسب به‌جایی رسیده‌اند که بردنشان آرزویمان شده است.

بنابراین شکست ۳ بر یک اخیر مقابل ازبکستان را نمی‌توان صرفاً یک نتیجه در یک بازی تدارکاتی دانست؛ این شکست بار دیگر ضعف‌های موجود در مسیر آماده‌سازی تیم ملی و همچنین مسئله تغییر نسل را مقابل چشم قرار داد.

مسئله فقط نتیجه نیست


شکست مقابل ازبکستان در یک مسابقه دوستانه، به‌تنهایی نمی‌تواند معیار کاملی برای ارزیابی عملکرد تیم ملی باشد. با این حال، وقتی نتیجه در کنار هفت بازی متوالی بدون برد برابر ازبکستان، غیبت چند استعداد جوان و تداوم حضور بخش مهمی از نسل باتجربه قرار می‌گیرد، سؤال درباره مسیر آینده تیم ملی جدی‌تر می‌شود.

تیم ملی ایران برای سال‌های آینده نیاز به ترکیبی از تجربه و جوانی دارد؛ اما اگر قرار است تغییر نسل اتفاق بیفتد، این تغییر باید در انتخاب نفرات، فرصت دادن به استعدادهای جدید و حتی پذیرش ریسک در مسابقات تدارکاتی خودش را نشان دهد.