طرفداری | عملکرد تیمهای ملی فوتبال ایران در سالهای اخیر، بهویژه در ردههای پایه، بار دیگر بحث درباره مدیریت فدراسیون فوتبال را داغ کرده است. در همین شرایط، کارنامه مهدی تاج و نتایجی که تیمهای ملی در دورههای مختلف ریاست او به دست آوردهاند، مورد توجه قرار گرفته است؛ کارنامهای که منتقدان فدراسیون آن را با تعداد قابلتوجهی ناکامی در تورنمنتهای مختلف همراه میدانند.
بر اساس گزارشی که فرهیختگان منتشر کرده، از مجموع ۲۳ تورنمنت مورد بررسی، ۱۹ مورد با ناکامی تیمهای ملی ایران همراه بوده است. در این روایت، عملکرد فدراسیون در ردههای پایه و بزرگسالان در سالهای گذشته زیر ذرهبین قرار گرفته و این پرسش مطرح شده که حاصل مدیریت تاج در این سالها برای فوتبال ملی چه بوده است.
نوجوانان؛ از نایبقهرمانی تا ناکامیهای متوالی
در رده نوجوانان، یکی از معدود نتایج قابلتوجه ایران در این دوره به جام ملتهای زیر ۱۶ سال آسیا ۲۰۱۶ بازمیگردد؛ جایی که تیم ایران به مقام نایبقهرمانی رسید و سهمیه جام جهانی را نیز به دست آورد.
یک سال بعد، تیم زیر ۱۷ سال ایران در جام جهانی ۲۰۱۷ عملکرد قابلتوجهی داشت و با صعود به مرحله یکچهارم نهایی، در جمع هشت تیم برتر مسابقات قرار گرفت.
پس از آن اما نتایج یکدست نبود. ایران در جام ملتهای زیر ۱۶ سال آسیا ۲۰۱۸ از مرحله گروهی کنار رفت و در جام ملتهای زیر ۱۷ سال آسیا ۲۰۲۳ نیز با وجود رسیدن به نیمهنهایی، در جام جهانی همان سال در مرحله یکهشتم نهایی مقابل مراکش حذف شد.
در جام ملتهای زیر ۱۷ سال آسیا ۲۰۲۵ نیز ایران نتوانست از گروه خود صعود کند و در نتیجه سهمیه حضور در جام جهانی را کسب نکرد.
جوانان؛ چند فرصت از دسترفته
در رده جوانان نیز شرایط چندان متفاوت نبوده است. ایران در جام ملتهای زیر ۱۹ سال آسیا ۲۰۱۶ تا مرحله نیمهنهایی پیش رفت و سهمیه جام جهانی را کسب کرد، اما در جام جهانی زیر ۲۰ سال ۲۰۱۷ از مرحله گروهی کنار رفت.
در ادامه، تیم جوانان ایران در مقدماتی جام ملتهای زیر ۱۹ سال آسیا ۲۰۱۸ نتوانست به مرحله نهایی برسد. در جام ملتهای زیر ۲۰ سال آسیا ۲۰۲۳ و ۲۰۲۵ نیز ایران در مرحله یکچهارم نهایی حذف شد و از رسیدن به جام جهانی بازماند.
در آخرین مورد، تیم ایران در مقدماتی جام ملتهای زیر ۲۰ سال آسیا ۲۰۲۶ توانست سهمیه حضور در مرحله نهایی را به دست آورد؛ اتفاقی که میتواند یکی از معدود نقاط مثبت این بخش از کارنامه باشد.
تیم امید؛ حسرت المپیک ادامهدار شد
در تیم امید، ناکامیها حساسیت بیشتری پیدا میکنند؛ چراکه فوتبال ایران سالهاست در حسرت حضور در المپیک باقی مانده است.
تیم زیر ۲۳ سال ایران در مقدماتی جام ملتهای آسیا ۲۰۱۸ از رسیدن به مرحله نهایی بازماند و در بازیهای آسیایی جاکارتا نیز در مرحله یکهشتم نهایی حذف شد.
مسیر المپیک پاریس نیز برای فوتبال ایران به پایان خوشی نرسید. تیم امید در مقدماتی جام ملتهای زیر ۲۳ سال آسیا ۲۰۲۴ نتوانست به مرحله نهایی برسد و در نتیجه شانس حضور در المپیک ۲۰۲۴ پاریس را از دست داد.
در بازیهای آسیایی هانگژو ۲۰۲۳ نیز تیم ایران در مرحله یکچهارم نهایی کنار رفت. در ادامه، تیم امید در جام ملتهای زیر ۲۳ سال آسیا ۲۰۲۶ و بازیهای آسیایی ناگویا نیز نتوانست از مرحله گروهی عبور کند.
بزرگسالان؛ جام جهانی بدون صعود از گروه
در رده بزرگسالان نیز منتقدان تاج به نتایج ایران در تورنمنتهای مهم اشاره میکنند. تیم ملی در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه با وجود ثبت یک پیروزی، از صعود به مرحله حذفی بازماند.
در جام ملتهای آسیا ۲۰۱۹ امارات، ایران تا مرحله نیمهنهایی پیش رفت و مقابل ژاپن شکست خورد. سه سال بعد در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر نیز تیم ملی از مرحله گروهی صعود نکرد.
در جام ملتهای آسیا ۲۰۲۳، ایران بار دیگر تا نیمهنهایی پیش رفت، اما با شکست برابر قطر از رسیدن به فینال بازماند.
در مورد جام جهانی ۲۰۲۶ نیز، در رقابتهای 48تیمی و گروهی نسبتاً آسان ایران نتوانست نتیجه قابلانتظار و وعدهداده شده را ثبت کند و از مرحله گروهی حذف شد.
تنها قهرمانی مورد اشاره؛ کافا ۲۰۲۳
در میان نتایج تیم ملی بزرگسالان در این دوره، قهرمانی ایران در تورنمنت کافا ۲۰۲۳ بهعنوان یکی از معدود عناوین کسبشده مورد اشاره قرار گرفته است، رقابتهایی که البته با تعداد بازیهای کمشمار و حریفان بسیار آسان برگزار شد.
این در حالی است که ایران در دو دوره جام ملتهای آسیا در این بازه نتوانست به فینال برسد و در جامهای جهانی ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ نیز از مرحله گروهی صعود نکرد.
۲۳ تورنمنت و ۱۹ ناکامی؛ ادعایی که محل بحث شده است
جمعبندی منتشرشده در این گزارش، از ۲۳ تورنمنت و ۱۹ ناکامی برای تیمهای ملی ایران در دوره مورد بررسی سخن میگوید؛ آماری که ردههای نوجوانان، جوانان، امید و بزرگسالان را دربرمیگیرد.
منتقدان عملکرد مهدی تاج معتقدند تداوم این نتایج در کنار مشکلات مدیریتی، مالی و حواشی پیرامون فدراسیون فوتبال، نگرانیهایی درباره آینده فوتبال ایران ایجاد کرده است.
آنچه مسلم است، کارنامه تیمهای ملی ایران در سالهای اخیر بار دیگر بحث درباره کیفیت مدیریت فوتبال کشور، وضعیت فوتبال پایه و فاصله میان ظرفیت فوتبال ایران و نتایج بهدستآمده در رقابتهای بینالمللی را به یکی از موضوعات اصلی فوتبال ایران تبدیل کرده است.
