۱. میان دو جمله پایه و پیرو: اگر درس نمیخواندم، قبول نمیشدم. ۲. برای عطف کلمهها، جملهها، عبارتها و سازههای همپایه: افزایش قیمت جهانی کاغذ، تأخیر در واردات، بازگشایی مدارس و اختلاف عرضه و تقاضا، موجب افزایش شدید قیمت کاغذ شد. ۳. در آغاز و پایان جملهها یا عبارتهای معترضه که به صورت صفت، بدل، جمله تفسیری، توضیحی یا دعایی میآید: احمد عادل، رئیس کتابخانه، از سفر بازگشت. (عبارت وصفی) تبصره: دقت داشته باشید که اگر جمله بدلی و معترضه، طولانی باشد، بهتر است از خط فاصله استفاده کنیم: سید اشرفالدین-مدیر و دبیر روزنامه مشهور نسیم شمال و شاعر آزادیخواه و طرفدار توده محروم و مسلمان-از میان مردم برخاست. ۴. بعد از گروه قیدی در آغاز جمله: سرانجام، مذاکرات ایران با سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان پایان یافت. ۵. برای جلوگیری از اشتباه در خواندن جمله، یعنی در جایی که ممکن است خواننده، کلمهها را با کسره اضافه بخواند یا دو کلمه، شبیه هم باشد: پس از این اقدامات قانونی، مجلس بررسی دو لایحه دیگر را به آینده موکول کرد. ۶. برای جدا کردن اعداد، نشانی و اطلاعات کتابشناختی: در جلدهای ۲، ۸، ۱۲، ۱۸ و ۲۰ تفسیر ابوالفتح رازی، به موضوع اشاره شده است. تبصره: دقت داشته باشید که نوشتن اعداد در این گونه موارد، از راست به چپ است که در آخرین عدد به جای «،» از «و» استفاده میشود.
توجه داشته باشید که در موارد زیر، هیچگاه از ویرگول استفاده نکنید: 1. در شعر اگر بین سازههای همپایه، «و» عطف قرار گرفته باشد، به دلیل بر هم خوردن وزن شعر نمیتوان از ویرگول استفاده کرد: ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند 2. قبل از «و»، «یا»، «سپس»، «پس»، «که» و کلمههای عطف و فعل. 3. بعد از «را»، «که»، «اگر» و حروف اضافه.



