انتشار نقل‌قول‌های جعلی از فوتبالیست‌ها، مربیان و کارشناسان فوتبال در شبکه‌های اجتماعی به پدیده‌ای نگران‌کننده تبدیل شده است؛ روشی که گاهی با هدف جذب بازدید و کسب درآمد انجام می‌شود و می‌تواند به اعتبار حرفه‌ای چهره‌های سرشناس فوتبال آسیب بزند.
به گزارش اتلتیک، سباستین استافورد-بلور در گزارشی توضیح داده است که چگونه جملاتی که هرگز از زبان چهره‌های فوتبال بیان نشده‌اند، در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شوند و حتی به رسانه‌ها راه پیدا می‌کنند.
یکی از نمونه‌های اخیر به مانیش، هافبک سابق چلسی و تیم ملی پرتغال، مربوط می‌شود. در جریان جنجال‌های پیرامون کریستیانو رونالدو و اختلاف او با ژرژ ژسوس، نقل‌قولی به مانیش نسبت داده شد که در آن، او گفته بود: «کشورمان گرفتار بازیکنی شده که نمی‌خواهد هیچ ستاره‌ای جز خودش در تیم بدرخشد.» این جمله به‌سرعت منتشر شد و حتی چند رسانه نیز آن را بازتاب دادند؛ اما مانیش چنین حرفی نزده بود و سرانجام در اینستاگرام آن را تکذیب کرد.
از کلوپ تا آنری؛ قربانیان نقل‌قول‌های جعلی
یورگن کلوپ نیز یکی از قربانیان این موج بود. در جریان جام جهانی، نقل‌قول‌هایی به سرمربی سابق لیورپول نسبت داده شد که در آن‌ها از وقفه‌هایی که برای نوشیدن آب در مسابقات در نظر گرفته می‌شود، انتقاد کرده بود. در یکی از جملات جعلی آمده بود که فوتبال را مدیرانی به گروگان گرفته‌اند که در دفترهای مجهز به تهویه مطبوع نشسته‌اند و این وقفه‌ها «قفسی طلایی برای حامیان مالی» هستند.
این نقل‌قول‌های جعلی آن‌قدر فراگیر شدند که حتی یک روزنامه سراسری فرانسه مدعی شد کلوپ آن‌ها را در گفت‌وگو با شبکه آلمانی اِی‌آر‌دی مطرح کرده است؛ درحالی‌که او در طول جام جهانی فقط با شبکه مگنتا تی‌وی همکاری داشت و اصلاً با اِی‌آر‌دی مصاحبه نکرده بود.
چهره‌های دیگری هم هدف این ادعاها بوده‌اند. کوین دی‌بروینه هرگز نگفته بود انزو فرناندز، خرید جدید منچسترسیتی، «به سطح او نزدیک هم نیست». روبرتو دزربی، سرمربی تاتنهام، نیز علنا درباره احتمال جذب میسون گرینوود حرفی نزده بود. تیری آنری هم خواستار مجازاتی سنگین‌تر از کسر امتیاز برای منچسترسیتی در پرونده تخلفات مالی این باشگاه نشده بود.
در نمونه‌ای دیگر، توضیحی درباره زانو نزدن آینسلی میتلند نایلز پیش از دیدار اورتون و چلسی به او نسبت داده شد؛ درحالی‌که این بازیکن هیچ اظهارنظر عمومی دراین‌باره نکرده بود. آنری هم مطالب منتسب به خودش را در شبکه‌های اجتماعی تکذیب کرد.
یکی از کارکنان آژانس ورزشی به شرط ناشناس ماندن به اتلتیک گفته است که پاسخ دادن به هر نقل‌قول جعلی همیشه ارزش ندارد. به گفته او، تلاش برای مهار شایعه‌ای که ممکن است به‌زودی فراموش شود، وقت زیادی می‌گیرد؛ مگر آنکه موضوع از نظر حقوقی قابل پیگیری باشد. بااین‌حال برخی ادعاها خطر آسیب جدی به اعتبار افراد را دارند.
چرا نقل‌قول‌های جعلی به‌سرعت فراگیر می‌شوند؟
به نوشته اتلتیک، یکی از روش‌های رایج این است که حسابی دارای تیک آبی در ایکس، جمله‌ای ساختگی را همراه با تصویر فرد موردنظر منتشر می‌کند. سپس حساب‌های گردآورنده اخبار آن را بازنشر می‌کنند و این تصور را به وجود می‌آورند که چندین منبع مستقل ادعا را تأیید کرده‌اند؛ حال آنکه ممکن است همگی فقط یک جمله دروغ را تکرار کرده باشند.
تیک آبی قابل دریافت با خرید اشتراک، ترجمه خودکار و پیشرفت هوش مصنوعی تشخیص مطالب ساختگی را دشوارتر کرده‌اند. تیک آبی به حساب‌ها ظاهری معتبر می‌دهد و ابزارهای ترجمه، انتشار ادعاها به زبان‌های مختلف را آسان می‌کنند. هوش مصنوعی نیز قادر است جملاتی بسازد که از نظر لحن به اظهارنظرهای واقعی شباهت دارند.
انگیزه انتشار این مطالب همیشه کسب درآمد نیست. جو سایرز، مدیر ورزشی شرکت سیگنیفای گروپ، می‌گوید برخی حساب‌ها برای افزایش تعامل و احتمالا با کمک ربات‌ها فعالیت می‌کنند؛ سپس کاربرانی که ادعا را باور کرده‌اند، به گسترش آن کمک می‌کنند.
برخی کاربران نیز این نقل‌قول‌ها را بازنشر می‌کنند، چون با باورهایشان هم‌خوانی دارد؛ مثلا وقتی جمله‌ای جعلی از یک کارشناس، بازیکن موردعلاقه‌شان را تحسین می‌کند یا به بازیکن تیم رقیب انتقاد می‌کند.
مارکوس مارشال، از مدیران آژانس بازاریابی دیجیتال رِین، معتقد است وابستگی هواداران به تیم محبوبشان، زمینه را برای انتشار نقل‌قول‌های جعلی فراهم می‌کند. هواداران گاهی بدون بررسی صحت یک جمله، آن را بازنشر می‌کنند؛ چون از تیمشان حمایت می‌کند یا به رقیب طعنه می‌زند. در چنین شرایطی، به‌جای اینکه بپرسند «آیا این حرف واقعا گفته شده؟»، بیشتر به این فکر می‌کنند که «آیا این حرف نظر من را تأیید می‌کند؟»
امباپه و کرگر؛ قربانیان تازه نقل‌قول‌های ساختگی
یکی از نمونه‌های پربازدید به کیلیان امباپه مربوط می‌شود. پس از اخراج وینیسیوس جونیور به‌دلیل کشیدن موی ناتان سالیبا در پیروزی یک بر صفر رئال مادرید برابر ویارئال، نقل‌قولی جعلی به امباپه نسبت داده شد که در آن از هم‌تیمی‌اش خواسته بود بیشتر روی فوتبال تمرکز کند و از چنین رفتارهایی دوری کند.
در این اظهارنظر ساختگی آمده بود: «وینی بازیکن فوق‌العاده‌ای است و می‌خواهم در زمین کنارم باشد و برای پیروزی در مسابقات و کسب جام‌ها به ما کمک کند. اما باید روی فوتبال تمرکز کند و از چنین موقعیت‌هایی دوری کند. هم‌تیمی‌اش هستم و از او حمایت می‌کنم، ولی وقتی اشتباه می‌کند نمی‌توانم وانمود کنم حق با اوست.»
این جمله با انتقادهای رایج از رفتارهای احساسی وینیسیوس هم‌خوانی داشت و به همین دلیل توجه کاربران را جلب کرد. طبق گزارش اتلتیک، پست تا عصر یکشنبه نزدیک به ۶۰۰ هزار بازدید گرفت.
۲۴ ساعت بعد، همان حساب جمله‌ای جعلی به جیمی کرگر نسبت داد. پس از برد سه بر صفر منچسترسیتی برابر لیورپول در آنفیلد، دیداری که با اخراج رایان گراونبرخ تحت‌تأثیر قرار گرفت، ادعا شد کرگر گفته است: «لیگ برتر خودش را بهترین لیگ دنیا می‌داند، اما تصمیم‌هایی از این دست باعث می‌شوند همه به‌جای فوتبال درباره داور حرف بزنند.»
کرگر چنین حرفی نزده بود، اما پست نزدیک به ۱۰۰ هزار بازدید گرفت و کاربران از صراحت او تعریف کردند. کرگر، گری نویل، میکا ریچاردز و آنری بارها هدف این مطالب قرار گرفته‌اند؛ روندی که پس از بازی‌های مهم لیگ برتر تکرار می‌شود.
وقتی دروغ سریع‌تر از حقیقت منتشر می‌شود
مارشال می‌گوید نباید هرکسی را که این نقل‌قول‌ها را باور می‌کند، ساده‌لوح دانست. وقتی یک ادعا احساس رضایت، سرگرمی یا تعلق به گروهی را ایجاد می‌کند، قضاوت دقیق ممکن است جای خود را به واکنشی احساسی بدهد. بازنشر هم همیشه به معنای باور کامل نیست؛ گاهی راهی برای نشان دادن وفاداری به تیم یا همراهی با رقابت‌های هواداری است.
ساختن جمله‌ای جعلی چند ثانیه زمان می‌برد، اما بررسی منبع و اطمینان از اینکه جمله واقعا در مصاحبه یا کنفرانس خبری بیان شده، به تلاش بیشتری نیاز دارد. به نوشته اتلتیک، این روند می‌تواند به شهرت افراد آسیب بزند؛ زیرا تکذیبیه‌ها معمولا به‌اندازه ادعای اولیه دیده نمی‌شوند و مهار این پدیده با گسترش شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی دشوارتر شده است. این روند نگران‌کننده است.
دیدگاهها