اختصاصی طرفداری - در این نوشتار قصد داریم به شکست های فوتبال اسپانیا از زاویه ای دیگر بنگریم.
سال میلادی جدید تا الان بر وفق مراد فوتبال اسپانیا نبوده. شکست رئال مادرید و بارسلونا در لیگ قهرمانان و حالا شکست تیم ملی در فینال جام کنفدراسیون ها و می توان 2013 را سال شوم فوتبال اسپانیا و تفکر تیکی تاکا دانست. آیا دوره تیکی تاکا بسر آمده؟ آیا دست تیمهای اسپانیایی برای حریفان رو شده؟ آیا بازیکنان اسپانیا اشباع شده اند؟ همچنان که می دانیم اسکلت اصلی تیم ملی اسپانیا را بازیکنان بارسلونا تشکیل می دهند و اسپانیا در این چند ساله سعی کرده سبک بازی بارسلونا یا همان تیکی تاکا را به نمایش بگذارد. در 5 سال اخیر با همین روش توانست 2 بار قهرمان یورو و 1 بار هم قهرمان جام جهانی شود. اما این تیم ملی اسپانیا همیشه یک ضعف بزرگ ویک حلقه سر در گم نسبت به بارسلونا داشته، و آن هم نبود بازیکنی مثل مسی که نیاز مبرم این شکل بازی است. نبود کسی مثل مسی سبب شده اسپانیا بیشتر مواقع یک بازی سردرگم انجام دهد و یک حفظ توپ بیهوده و کسالت آور را به نمایش بگذارد.
تیم ملی اسپانیا در این چند دوره که قهرمان شده همیشه از مشکل گلزنی رنج می برده و در بیشتر بازیها با اختلاف یک گل برنده شده است. در جام جهانی 2010 در این زمینه رکوردی را هم به نام خود ثبت کرد و آن این بود که در تاریخ جام جهانی سابقه نداشت تیمی با این تعداد گل زده قهرمان شود. 8 گل زده در 7 بازی! و فقط مقابل تیم شیلی که حدود 60 دقیقه 10 نفره بازی کرد 2 گل به ثمر رساندند. در واقع سبک بازی اسپانیا طوری بود که که 1 گل می زد و با حفظ توپ سرعت بازی حریف رو می گرفت و بدون اینکه حریف روی آنها فشار بیاورد با حفظ توپ دفاع می کردند. همه فوتبالدوستان بازی اسپانیا و فرانسه در یورو 2012 رو بیاد دارند، اسپانیا در اوایل بازی به گل رسید و تا دقیقه 90 فقط توپ رو به گردش درآورد و یکی از سردترین، بی روحترین و خسته کننده ترین بازی های این چند ساله را رقم زد. می توانیم به این مسئله اذعان کنیم که تیکی تاکای بارسلونا با وجود مسی چند پله بالاتر از تیکی تاکای تیم ملی اسپانیا است. البته تیم ملی اسپانیا به جز نبود مسی از چند مشکل دیگر هم رنج می برد. تیم ملی اسپانیا در بازی هایش نسبت به زمانی که توپ را در اختیار دارد خیلی کم صاحب موقعیت گل می شود. این مشکل را می توان متوجه هافبک های این تیم دانست. تیم ملی اسپانیا پلن B ندارد همه بازی ها چه جلو باشد چه عقب به یک شکل بازی می کند. سبک بازی هافبک های این تیم بجز پدرو کاملاً شبیه هم هست. هافبک های اسپانیا از درگیری های فیزیکی هراس دارند، در بازی هوایی ضعفشان مشهود هست، از دقیقه یک تا دقیقه 90 با یک ریتم بازی می کنند، و چیزی که در این چند ساله این ضعف را پوشش داده بود فقط و فقط حفظ توپ بود. یکی دیگر از مشکلات اسپانیا این است که برای سیستم 1-3-2-4 بازیکن تخصصی ندارد. لازمه این سیستم علاوه بر 2 هافبک دفاعی تراز اول وجود دو وینگر است. از بازیکنان اسپانیا پدرو و ناواس می توانند نقش وینگر را بازی کنند اما هر دو با هم نمی توانند در ترکیب قرار بگیرند. یکی از دلایل اصلی اینکه اسپانیا کم صاحب موقعیت گل می شود را نبود وینگر دانست. در یک بازی در این سطح هافبک فوقش می تواند 4-5 پاس در عمق و پشت دفاع بدهد و بقیه موقعیت گلها را باید وینگرها و دفاع کناری ها با نفوذهایشان ایجاد کنند که تیم ملی اسپانیا خیلی کم از آن استفاده می کند. یکی دیگر از ضعف های هافبک های اسپانیا این است که شوت زن و گلزن نیستند، تعداد گلهایی که از ژاوی و اینیستا در تیم ملی در این چند ساله دیده ایم به تعداد انگشتان دو دست هم نمی رسد.
هافبک های تیم ملی اسپانیا بیش از حد محجوب هستند و درگیر نمی شوند (بجز بوسکتس و آلونسو) و فاکتورهای یک هافبک مثل درگیری، تکل زدن، دوندگی و تا حدی خشونت را از یاد برده اند و کل تمرکزشان را روی دقت پاس هایشان گذاشته اند. همین طرز بازی هافبک های در حال گسترش دامنه خود هست و این به سود فوتبال نیست. یک تیم فوتبال به یک هافبک خلاق و طراح نیاز دارد نه 5-4 طراح! تا قبل از این تنها راه مقابله با تیکی تاکا را دفاع فشرده و چند لایه می دانستند اما امسال دو تیم امسال بر این تفکر خط بطلان کشیدند، بایرن مونیخ و تیم ملی برزیل. هر دو تیم تقریباً با یک شیوه تیکی تاکا را شکست دادند، هر دو تیم با پرس شدید و بالا بردن درگیری در خط هافبک به این مهم دست یافتند. البته بایرن مونیخ گردش توپ بهتری نسبت به برزیل داشت و با پرس و جنگندگی توانست کنترل بهتری بر روی بازی داشته باشد و حتی با حفظ توپ بارسلونا را زیر فشار هم قرار دهد.
در پایان باید گفت که با این اوصاف تیم ملی اسپانیا در جام جهانی پیش را برای تکرار قهرمانیش کار سختی پیش را دارد و اگر تا آن موقع نقاط ضعف و اشکالات بازی خود را پوشش ندهد قطعاً به مشکل بر خواهد خورد. هوادارهای اسپانیا هم باید این نکته را درک کنند که تاریخ فوتبال همیشه بر همین روال پیش رفته است و همین فراز و نشیب ها باعث شده فوتبال در تمامی اقشار هوادار داشته باشد و محبوب ترین ورزش جهان به حساب بیاید. اگر از اول پیدایش توپ تا الان همیشه یک تیم برنده بود و کل جام ها را تصاحب می کرد، امروز قطعا فوتبال این همه هوادار نداشت. این افول روش های بازی و تغییر سیستم ها لازمه پیشرفت و جذاب شدن فوتبال است.