| مجله «سایت اند ساوند» (Sight & Sound) که از مجلههای معتبر سینمایی جهان به حساب میآید هر ده سال یکبار از منتقدان و کارگردانان صاحبنام سراسر جهان میخواهد لیستی از فیلمهای برتر تمام تاریخ سینما ارایه کنند. سایت اند ساوند نهایتا هر دهه دو لیست از بهترین فیلمهای تاریخ سینما معرفی میکند، یک لیست از بهترینهای تاریخ سینما از نظر منتقدین و یک لیست از برترین فیلمهای تاریخ به انتخاب کارگردانها. آخرین باری که این مجله دست به انتخاب این دو لیست زد سال ۲۰۱۲ بود؛ ۸۴۶ نفر از منتقدین، اساتید دانشگاه، پخشکنندگان و توزیعکنندگان، نویسندهها و افراد مطرح حوزه سینما از ۷۳ کشور جهان در بخش منتقدین دست به انتخاب زدند و نتیجه آرای این افراد در قالب یک لیست ۲۵۰ فیلمه که با عنوان ۲۵۰ فیلم برتر سایت اند ساوند مشهور است منتشر شد. همچنین ۳۵۸ کارگردان هم فیلمهای محبوبشان را در قالب ۱۰ فیلم برتر معرفی کردند که از این رایها هم لیستی تحت عنوان ۱۰۰ فیلم برتر تاریخ سینما بیرون آمد. در میان کارگردانها چندین کارگردان ایرانی هم حضور داشتند که از آنها میتوان به اصغر فرهادی و مانی حقیقی اشاره کرد. در حال حاضر چند سالی است که هر دو لیست منتشر شده و از اعتباری ویژه و جهانی در میان اهالی سینما بهرهمند است. در این مطالب فقط لیست مربوط به منتقدان را مدنظر قرار داده ایم. |
دنیا از نگاه یک دیوانه
ژانر : فانتزی ، ترسناک ، معمایی
سال انتشار : 1920
محصول کشور : آلمان
کارگردان : Robert Wiene
خلاصهی داستان : سال 1830. در نمایش « دكتر كالیگارى » ( كراوس )، خوابگردى به نام « سزار » ( فایت ) پیشگویى مىكند. از جمله در شبى كه « آلن » ( تواردوسكى )، « فرانسیس » ( فهئر ) و « جین » ( داگوفر ) ( دو دانشجو و دخترى كه هر دو دست مىدارند ) به دیدن نمایش آمدهاند، طالع « آلن » را مىبیند و پیشبینى مىكند كه او خیلى زود خواهد مرد...
.
این فیلم به همراه دو فیلم اکسپرسیونیستی دیگر (نوسفراتو 1922، گولم1920) از فیلم هایی بود که صادق هدایت در زمان اقامت در فرانسه دید و به نظر تعدادی از محققین، بر روی داستان های صادق هدایت تاثیر گذار بوده است. این فیلم با نام «اتاق كار دكتر كالیگارى» نیز شناخته می شود. اتاق كار دكتر كالیگارى، احتمالا نخستین فیلم سینماى اكسپرسیونیستى نیست، اما محققا مشهورترین فیلم این سبك است. « كالیگارى » استعارهاى است از خودكامهاى مثل قیصر، و « سزار » نمادى است از تودههاى مردم كه كوركورانه به او خدمت مىكنند. فیلم مىتواند حتى پیشبینى بر سر كار آمدن نازیها در سالهاى بعد باشد.
به صورت خلاصه اکسپرسیونیسم بیان میکند که هنرمند به جهان از دریچهی عواطف و احساسات خویش نگاه میکند و هیچ لزومی ندارد که نتیجه، به واقعیت نزدیک باشد. در واقع میتوان مکتب اکسپرسیونیسم را به گونهای ضد مکتب رئالیسم یا همان واقع گرایی نامید. سینمای اکسپرسیونیستی در آلمان با فیلم مطب دکتر کالیگاری در سال 1920( پس از جنگ جهانی اول و شکست آلمان ها ) شروع و با فیلمهایی مانند مترو پلیس (ساخته Fritz Lang) در سال 1927 تمام شد. عمر سینمای اکسپرسیونیستی در آلمان کوتاه بود که از علل آن میتوان به هزینهی زیاد ساخت این گونه فیلمها و همچنین مهاجرت کارگردانهای آلمانی به هالیوود اشاره کرد. از نشانههای فیلمهای اکسپرسیونیستی میتوان به نوک تیز و کج و معوج بودن بناها، اغراق و از ریخت افتادگی آنها، کلوزآپهای متعدد و همچنین کنتراستهای شدید نوری در آنها اشاره کرد. با این که این سبک از فیلمسازی تقریباً پس از هفت سال در کشور آلمان از بین رفت ولی تاثیرات زیادی بر روی فیلمسازها و فیلمهای پس از خود گذاشت که از نمونههای پر رونق آن میتوان به فیلمهای نوآر اشاره کرد.
در نهایت فیلم The Cabinet of Dr. Caligari علاوه بر مانیفست اجتماعی سیاسی که به شکل هوشمندانهای ارائه میدهد، دارای دستاوردی عظیم در زمینه فنی نیز میباشد. دکورسازی عظیم و یا به عبارتی تابلو نقاشی که سازندگان فیلم خلق کردهاند در کنار داستان و شخصیتهای فیلم خود هویت دارد و زنده است و در نور روز و شب هنگام تاثیرگذار است. فیلم صامت مطب دکتر کالیگاری سکانس به سکانسش روح دارد هر لحظهاش تابلویی نقاشی است. فیلم نا تکراری که طراحی میزانسنش، صامت بودن فضا را در هم میشکند و حرفها برای گفتن دارد. حرفهایی که دکتر کالیگاری را کماکان زنده نگاه میدارد و نشان میدهد تا فریب خوردن تماشاچیان وجود داشته باشد دکتر کالیگاریها جولان میدهند.