? گِداخ... گؤراخ... گولاخ... چیخاخ... سیخاخ... بولاخ... داراخ... سالدیراخ... باخ... یاخ

 ?کلمات ترکی که در بالا میبینید همگی به خ ختم میشن ولی به جز دو کلمه‌ی آخر هیچکدوم در نوشتار، آخرشون به صورت خ x نوشته نمیشه.  . 

?قبل از ادامه درس لینک جلیه قبل رو میزارم درباره کلمات و صداهای نازک و کلفت که مقدم این درس هم هست میزارم: 

https://www.tarafdari.com/node/1438082

 

?حالا چرا؟  در ترکی معیار تنها کلماتی که آخرشون خ نوشته میشه کلمات تک بخشی(دارای یک مصوت) هستند مثل: 

Baxببین Yaxبسوزان، بمال Sıxفشار بده  Çoxزیاد çıxبیا بیرون

 

? اما بقیه کلماتی که اون بالا میبینید انتهاشون در برخی لهجه‌های محاوره و مکالمه خ گفته میشه اما در نوشتن خ نوشته نمیشه. 

?خب به جاش چی باید بنویسیم؟  از درس قبل، دسته بندی کلمات نازک و کلفت رو به یاد داریم.  ? اگر کلمه کلفت باشه(یعنی حروف صدادار  aı o u  داشته باشه) ق q میشه و اگر نازک باشه(یعنی حروف əeiöü داشته باشه) ک k میشه. 

?مثال: 

کلمات کلفت:  ✅ başmaq-yazıq-barmaq-qalmaq, çıxaq, sıxaq

کلمات نازک:  ✅Gəlmək، gülmək, hörmək

✏✒تمرین:  کلمات زیر را با به ترکی با خط لاتین بنویسین: 

سیندیراخ(بشکنیم):  چیراخ(چراغ):  گَلَجَک(برخی لهجه‌ها: گَلَجاخ) (خواهد آمد):  دوراخ(ایستگاه):  سیلَک(برخی لهجه‌ها: سیلاخ) (پاک کنیم)  توتدوخ(گرفتیم):  گاباخ(جلو)  دُداخ(لب):