کهکشانها سامانههایی بزرگ و با اندازه و مرز مشخصی هستند که از ستارهها، ستاره فشرده، ماده تاریک، غبار کیهانی و گرد و غبارهای میان ستارهای تشکیل شدهاند و با نیروهای گرانشی به گرد هم آمدهاند.کوچکترین کهکشانها دارای پهنایی برابر با چند صد سال نوری، شامل نزدیک به صد میلیون ستاره هستند. بزرگترین کهکشانها تا ۳ میلیون سال نوری پهنا دارند و شامل بیش از صد تریلیون ستاره هستند. کهکشانها بر گرد مرکز جرم خود در گردشاند. بیشتر جرم یک کهکشان معمولی به شکل ماده تاریک است و تنها چند درصد از آن جرم به شکل ستارهها و سحابیها قابل مشاهده است. در مرکز هر کهکشانی سیاه چاله کلان جرم قرار دارد.
کَه مخفف کاه است و به کهکشان، کاهکشان نیز میگویند. در شبهایی که آسمان صاف و کاملاً تاریک است، نواری ابر مانند از تعداد بسیار زیادی ستارههای کوچک نزدیک به هم در آسمان دیده میشود که در گذشته کهکشان نامیده میشد. دهخدا در لغتنامهٔ خود، علت این نامگذاری را چنین بیان میکند: «این را کهکشان از آن گویند که مشابه بدان است که کسی کاه را در رسن بسته بر زمین ریگ آلوده کشد و خطها از آن بر زمین پدید آیند.» امروزه این نوار نورانی را بیشتر با نام «راه شیری» یا «راه کاهکشان» میشناسیم و خود واژهٔ «کهکشان» برای اشاره به هر یک از گروههای بزرگ ستارگان که مانند جزیرههای دور از هم در عالم قرار گرفتهاند به کار میرود. کهکشانی که کرهٔ زمین به همراه سایر اجزای منظومه شمسی در آن قرار دارد را نیز کهکشان راه شیری مینامیم. ما تا کنون نتوانسته ایم به تصویر مشخص و کاملی از راه شیری دست پیدا کنیم زیرا تا وقتی که درون خانه هستیم قادر نخواهیم بود نمای خارجی خانه را تماشا کنیم:) ما فقط میتوانیم بازوهای راه شیری را ببینیم (عکس این پست در واقع یکی از این بازوها است) با توجه به این بازوها و تحقیقات صورت گرفته دریافته ایم که راه شیری یک کهکشان مارپیچی است. کهکشانها بر اساس مورفولوژی بصریشان بهعنوان بیضوی، مارپیچی، یا نامنظم دستهبندی میشوند که در این پست به 15 کهکشان معروف می پردازیم.
از دوست خوبم Khatti ممنونم که در تهیه این پست همکاری کرد. همچنین ببینید: کالکشن سحابی ها
◈◈◈▣▣◈◈◈▣▣◈◈◈◈◈◈▣▣◈◈◈▣▣◈◈◈
| Andromeda Galaxy
آندرومدا نام خود را از ناحیه ای از آسمان که در آن ظاهر می شود، یعنی صورت فلکی آندرومدا گرفته است. آندرومدا نزدیک ترین کهکشان بزرگ به کهکشان ما (یعنی کهکشان راه شیری) است و انتظار می رود در حدود 4.5 میلیارد سال آینده با کهکشان راه شیری برخورد کند. این دو در نهایت با هم ادغام میشوند و یک کهکشان جدید به نام Milkdromeda را تشکیل میدهند. آندرومدا تنها کهکشانی است که با چشم غیر مسلح قابل رویت است. |
| Sombrero Galaxy
کهکشان کلاه مکزیکی یکی از عجیب ترین کهکشان های شناخته شده است که در هیچکدام از دسته بندی ها جای نمی گیرد. باریکه غبار کیهانی که به صورت شبحی در برابر برآمدگی مرکزی گسترده از ستارگان دیده میشود، ظاهری کلاهمانند و لبهدار به این کهکشان میدهد |
| Cartwheel Galaxy
به چرخ واگن شبیه است و حاصل برخورد دو کهکشان بزرگ و کوچک است. دارای دو حلقه است - یک حلقه داخلی روشن و یک حلقه رنگارنگ اطراف. این دو حلقه از مرکز برخورد به سمت بیرون منبسط میشوند، مانند موجهایی در یک حوض پس از پرتاب سنگ به درون آن... به دلیل این ویژگیهای متمایز، ستارهشناسان آن را «کهکشان حلقهای» مینامند، ساختاری که کمتر از کهکشانهای مارپیچی مانند کهکشان راه شیری ما رایج است. |
| Whirlpool Galaxy
کهکشان گرداب در فاصله 32 میلیون سال نوری از ما قرار دارد و در رده اول لیست کهکشان های مارپیچی قرار دارد. میتوان آن را توسط دوربین دو چشمی رصد کرد. بازوهای مارپیچی این کهکشان در نتیجه فعل و انفعال بینکهکشانی با کهکشان NGC 5195 در همسایگی آن ایجاد شدهاست. آژانس فضایی اروپا کهکشان گرداب را یکی از «فوتوژنیکترین کهکشانها در نجوم» نامیدهاست. این کهکشان که اندازهای حدود ۸۸ درصد کهکشان راه شیری دارد، حدود ۱۰۰ میلیارد ستاره را در خود جای دادهاست. |
| Black Eye Galaxy
سیه چشم (یا زیبای خفته) یک کهکشان مارپیچی است که در فاصله 17 میلیون سال نوری از ما و در صورت فلکی گیسو قرار دارد. مطالعات نشان می دهد که در مرکز آن نه یک سیاهچاله، بلکه حتی دو سیاهچاله بسیار پرجرم با جرم های 40 میلیون و 10 میلیون برابر خورشید وجود دارند. آنها در فاصله کمتر از یک پارسک از یکدیگر قرار دارند و حول یک مرکز ثقل مشترک میچرخند. |
| Tadpole Galaxy
به خاطر ظاهر خاص و عجیبش آن را کهکشان دم قورباغه می نامند. این کهکشان با فاصله ۴۲۰ میلیون سال نوری از زمین در نزدیکی صورت فلکی شمالی «اژدها» (Draco) جای دارد. در دم چشمنواز بچهقورباغه که حدوداً ۲۸۰ هزار سال نوری طول دارد، خوشههای ستارهای سنگین و آبی درخشان بهچشم میخورد. | ||||
| Centaurus A
قنطورس A که تنها 11 میلیون سال نوری از ما فاصله دارد، نزدیکترین کهکشان فعال به سیاره زمین است. این کهکشان بیضوی عجیب و غریب بیش از 60000 سال نوری وسعت دارد. قنطورس A ظاهراً نتیجه برخورد دو کهکشان غیرعادی است که منجر به درهم آمیختگی خارقالعاده خوشههای ستارهای و ایجاد خطوط گرد و غبار تاریک میشود. | ||||
|
Messier 83
مسیهٔ ۸۳ (یا کهکشان فرفرهٔ جنوبی) یک کهکشان مارپیچی از نوع متوسط و در فاصلهٔ ۱۵ میلیون سال نوری است و در صورت فلکی هیدرا قرار دارد. | ||||
| Cigar Galaxy
کهکشان سیگار در صورت فلکی دب اکبر واقع شده است. بادهای ستارهای که از ستارههای جدید داغ منتشر میشوند یک ابر-باد کهکشانی را تشکیل میدهند که انبوهی از گاز داغ (رنگ قرمز) و هالهای عظیم از گرد و غبار دودی (رنگ زرد / نارنجی) عمود را بر کهکشان باریک (رنگ سفید) منفجر میکند.
Sunflower Galaxy
آفتابگردان یک کهکشان مارپیچی درخشان است که ۳۷ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد. کهکشان آفتابگردان حدود ۴۰۰ میلیارد ستاره دارد و قطر آن ۱۳۰,۰۰۰ سال نوری است. یکی از مشخصههای کهکشان آفتابگردان منطقه زرد درخشان مرکز آن و نیز بازوهای مارپیچی بلندی است که با مناطق ستارهزای فعال و نوارهای غباری تیره درهم آمیختهاند. |
| Messier 94
جهان جزیره مانند و زیبای مسیه 94 در فاصله 15 میلیون سال نوری از ما قرار دارد و یک هدف محبوب و زیبا برای ستاره شناسان زمین است. وسعتی در حدود 30000 سال نوری دارد و بازوهای مارپیچی در حومه قرص پهن آن میچرخند. همانطور که میبینید حلقه های زیبایی از ستارگان آبی و درخشان دارد. |
