شام یا شامات اصطلاحی تاریخی جغرافیایی است که به منطقهای کمابیش گسترده گفته میشود در جنوب غرب آسیا که از شمال به رشته کوههای توروس، از جنوب به صحرای عرب، از خاور به میانرودان و از باختر به دریای مدیترانه محدود است. در هزاره دوم پیش از میلاد به این مکان به ویژه نواحی جنوبی آن، کنعان میگفتند.
این منطقه دربرگیرنده سرزمینهایی است که امروزه کشورهای سوریه، اردن، لبنان، اسرائیل ،فلسطین، قبرس، بخشهایی از جنوب ترکیه و شرق مصر در آن جای دارند. گاهی بخشهایی از غرب عراق را نیز جزو سرزمین شام بهشمار میآورند.
از شهرهای مهم سرزمین شام میتوان به دمشق، انطاکیه، حلب اشاره کرد.
این سرزمین در زمان ابوبکر ضمیمه قلمرو اسلام گشت و پس از خلفای راشدین تا روزگار عباسیان جزئی از قلمرو اسلامی بوده، در زمان خلافت امویان (۷۵۰–۶۶۱ میلادی) شهر دمشقِ آن مرکز خلافت اسلامی نیز بود.
سرزمین شام امروزه شامل کشورهای زیر است:
تعریف قرن بیستمی:
قبرس اردن لبنان اسرائیل دولت فلسطین سوریه ترکیه (استان ختای)
تعریف گستردهتر:
مصر
یونان
لیبی (برقه)
عراق
ترکیه (تمام قلمرو)