| اکبر گلپایگانی مشهور به گلپا، از اساتید آواز ایران، دیروز 13 آبان در اثر بیماری و کهولت سن درگذشت. در این مطلب به طور مختصر به بیوگرافی، ویژگی ها و آثار ایشان می پردازیم. |
|---|
بیوگرافی کوتاه :
|
اکبر گلپایگانی ۱۰ بهمن سال ۱۳۱۲ در تهران متولد شد. او در کودکی قاری قرآن بود و سپس در نوجوانی به یادگیری موسیقی روی آورد. در سال 1328 فعالیت خود را زیر نظر اساتیدش آغاز کرد اما اولین آواز رسمی او در سال 1335 به دعوت سازمان یونسکو در امریکا اجرا شد. سپس در سال 1337 به برنامه گلها دعوت شد و از همان شروع فعالیت در گلها، محبوبیت خیره کننده ای بین مردم بدست آورد. او سال 1340 را برای تدریس موسیقی اصیل ایرانی و برگزاری کنسرت در کشورهای مختلف، خارج از ایران گذراند. گلپا در سال 1348 در فیلمی به نام «مرد حنجره طلایی» ایفای نقش کرد. در آن سال پیر پائولو پازولینی کارگردان ایتالیایی در فیلم مدهآ قسمتی از آواز گلپا را بدون اجازه استفاده کرده بود و گلپا پس از ثبت شکایت یک میلیون دلار غرامت از او گرفت. فعالیت گلپا همچنان ادامه داشت تا اینکه پس از انقلاب اسلامی در سال 1358 پخش صدای گلپا از رادیو و تلویزیون ممنوع شد و او به مدت 25 سال فعالیتی در ایران نداشت. سپس در سال 1382 دوباره فعالیت خود را آغاز کرد و دو نوار کاست تحت عنوان «عقیق» و «مست عشق» را روانه بازار کرد که رکورد فروش نوار را در آن سال شکستند. |
ویژگی های خوانندگی گلپا از نظر موسیقی دانان آن دوره :
|
استاد جلیل شهناز : آقای گلپایگانی از هنرمندانی است که دوستش دارم و علاوه بر این که صدای کم نظیری دارد زحمت زیادی در راه اعتلای آواز ایران کشیده است و مانند آقایان بنان، قوامی، تاج اصفهانی و ادیب خوانساری صاحب سبک است.
استاد منصور نریمان : ساعت 6 عصر یکشنبه روزی در سال 1341 به بازار رفته بودم تا چیزی تهیه کنم که دیدم بیشتر مغازه ها بسته اند. علت را پرسیدم گفتند مگر خبر نداری امشب گلپا می خواند. درست عین همین جمله را به کار بردند. دیدم همه از فقیر و غنی می دوند تا زودتر خودشان را به منزل برسانند تا صدای گلپا را از رادیو بشنوند.
استاد بیژن ترقی : صدای گلپا به واقع تحولی عظیم و چشم گیر در سبک خوانندگی کشور ایجاد کرد. در ایامی که همه اعم از پیر و جوان بیشتر به تصنیف های رادیو دل بسته بودند و چنان توجهی به آواز نداشتند صدای گلپا با چنان استقبال و شور و حال روبرو شد که از هر خیابانی که رد می شدیم طنین صدایش عابرین را از حرکت باز می داشت.
استاد اسدالله ملک : گلپا صدایی شش دانگ دارد. خداوند به ایشان حنجره ای اعطا فرموده که نظیر ندارد.
استاد محمدرضا لطفی : وقتی صدای گلپا از رادیو گلها پخش می شد، خیابانها از مردم خالی می شد.
استاد فرهنگ شریف : هر چند که اساتید گرانقدری مانند بنان وجود داشتند اما آقای گلپایگانی که آمد با صدای گرم و زیبایش طوفانی به پا کرد. ایشان خواننده ایست که مردم را دوباره با آواز آشتی داد و سبب رونق آن شد.
استاد علی تجویدی : ایجاد سبک و شیوه ای نوین در اجرای آوازهای اصیل ایرانی همراه با صدایی رسا و تحریرهایی بدیع و استادانه و همچنین تسلط بر ردیف ها و گوشه های موسیقی از خصوصیات ایشان بود.
استاد محمدرضا شجریان : آن موقع که من نوجوان بودم چیزی که یادمه آقای گلپایگانی نقش بسیار موثری داشت در اینکه جوانان به آواز علاقه مند بشند. |
نمونه آثار :
|
چند نمونه از آوازهای سنتی گلپا |
|---|
| چند نمونه از ترانه های پاپ گلپا (پاپ سنتی) |
|---|