کوه وزوو ؛ آتشفشانی که تاریخ را منجمد کرد

کوه وزوو

کوه وزوو یا وزوویوس واقع در جنوب ایتالیا و در نزدیکی شهر ناپل و  در کامپانیا، در جنوب رشته‌کوه آپنین ، یکی از مشهورترین آتشفشان‌های جهان به‌ شمار می‌رود. این آتشفشان با ارتفاع حدود ۱۲۸۱ متر، تنها آتشفشان فعال در بخش قاره‌ای اروپا است که سابقه‌ی فوران‌های سهمگین دارد. مهم‌ترین و مرگبارترین فوران آن در سال ۷۹ میلادی رخ داد که نه تنها فاجعه‌ای طبیعی، بلکه نقطه‌ی عطفی در مطالعات باستان‌شناسی شد.

این آتشفشان حدود ۲۵٬۰۰۰ سال سن دارد، و در طول تاریخ بارها به شدت‌های متفاوت فوران داشته‌است و فوران در سال ۷۹ میلادی معروف ترین آن است

در تاریخ ۲۴ اوت سال ۷۹ میلادی، وزوو با انفجاری ناگهانی شهرهای پمپئی، هرکولانیوم، اوپلونتیس و استابیا را زیر خاکستر و گدازه مدفون کرد. جریان‌های آذرآواری با دمای بالا جان هزاران نفر را گرفت و شهری زنده را در چند ساعت به خاطره‌ای خاموش بدل کرد. شهر پمپئی تا قرن‌ها زیر لایه‌ای از خاکستر پنهان ماند تا آن‌که در قرن ۱۸ کشف و مورد کاوش قرار گرفت - این فوران در دو مرحله رخ داد: ابتدا بارش سنگ و خاکستر، سپس جریان‌های آذرآواری داغ که جان هزاران نفر را گرفت.

 پس از مرحله اول فوران آتش‌فشان، زلزله‌ای رخ داده و به دنبال آن، جریان‌های آذرآواری روی شهر پمپئی باریدن گرفته و ساختمان‌هایی که قبلاً توسط زمین‌لرزه‌های قبل از فوران تضعیف شده بودند، در اثر زلزله اصلی ویران شده‌اند.

درعین‌حال این زلزله احتمالاً باعث مرگ افرادی شده است که از ویرانی اولیه جان سالم به دربرده بودند. اسپاریس می‌گوید: «در طول زلزله، افراد زیادی سعی کردند تا از پناهگاه‌های خود فرار کنند؛ اما احتمالاً با ورود سریع جریان‌های آذرآواری دیگر هیچ انتخاب نجات‌دهنده‌ای نداشتند.» - شهر پمپئی به‌طور کامل در زیر حدود ۳ تا ۶ متر خاکستر دفن شد و تا قرن‌ها فراموش شد، تا اینکه در قرن ۱۸ دوباره کشف شد

_فوران روز ۲۴ و ۲۵ اوت سال ۷۹ پس از میلاد موجب مدفون شدن شهرهای پمپیی موجب ویرانی و تخریب شهرهای اطراف (هرکولانوم، اوپلونتیس و استابیا) زیر لایه‌ای از خاکستر شد ؛  این حادثه حدود ۳۰٬۰۰۰ کشته به همراه داشت

_سایر فوران ها

از سال ۷۹ میلادی تا کنون، وزوو بیش از ۳۰ فوران داشته‌است. این آتشفشان در اواخر قرن سیزدهم به مدت چند صد سال غیرفعال بود، تا این که دوباره در سال ۱۶۳۱ بیدار شده و وارد یک مرحلهٔ جدید همراه با انفجارهایی بسیار شدید و مخرب گشت. فوران سال ۱۹۰۶ موجب مرگ بیش از ۱۰۰ نفر گشت، و بیش‌ترین مقدار گدازه‌ای که تاکنون برای وزوو ثبت شده بود به بیرون فرستاد. آخرین فوران این آتشفشان در سال ۱۹۴۴ بوده‌است، که موجب تخریب ۴ دهکده و ۸۸ هواپیمای جنگی شد.

میراث فرهنگی و علمی

پمپئی امروز، نه تنها منبعی غنی برای شناخت تمدن روم باستان است، بلکه با آثار باقی‌مانده‌ی خانه‌ها، نقاشی‌های دیواری و قالب‌های گچی بدن قربانیان، زندگی روزمره‌ی مردم آن دوران را به‌خوبی به تصویر می‌کشد. این سایت باستانی هر ساله میزبان میلیون‌ها گردشگر و محقق از سراسر جهان است

- بقایای شهر پمپئی به‌طور شگفت‌انگیزی حفظ شده‌اند - این کشفیات اطلاعات بی‌نظیری از زندگی روزمره رومی‌ها، معماری، هنر و فرهنگ آن دوران ارائه داده‌اند. - امروزه پمپئی یکی از مهم‌ترین سایت‌های باستان‌شناسی جهان و مقصد گردشگری است.

خطرات امروزی 

هرچند که آخرین فوران بزرگ وزوو به سال ۱۹۴۴ بازمی‌گردد، اما این کوه هنوز فعال است و منطقه‌ی اطراف آن، محل وقوع صدها زمین‌لرزه‌ی سالانه است. با وجود خطرات بالقوه، ناپل یکی از پرخطرترین شهرهای جهان در برابر فوران آتشفشانی به‌شمار می‌آید.

- حدود ۳ میلیون نفر در نزدیکی این آتشفشان زندگی می‌کنند، که آن را به یکی از خطرناک‌ترین مناطق آتشفشانی جهان تبدیل کرده است.