طرفداری | لفتر کوچوکاندونیانیدیس (Lefter Küçükandonyadis) زاده 22 دسامبر 1924 در بیوک‌آدای استانبول ترکیه است. او در پست‌های وینگر چپ، هافبک چپ و مهاجم نوک بازی می‌کرد. لفتر اصالتی یونانی داشت و «الفتریوس»، نام یونانی‌اش بود. در آن زمان، قانون مالیات بر ثروت، برای غیرمسلمانان ترکیه وضع می‌شد؛ مطابق با این قانون، غیرمسلمانان، در صورت عدم توانایی پرداخت مالیات، مجبور به کار در اردوگاه‌های کار اجباری می‌شدند. پدر لفتر از نجات یافتگان این قانون بود اما بسیاری از بستگانش، مجبور شدند تا ترکیه را ترک کنند. ماهیگیری، راه پدر لفتر برای امرار معاش خانواده پرجمعیتش بود. لفتر نیز پیش از شروع فوتبال، ماهیگیری می‌کرد.

 

لفتر در 14 سالگی فوتبالیست شد و به عضویت باشگاه تقسیم درآمد. مدیران باشگاه تقسیم، پس از مشاهده استعداد شگرف این بازیکن، سن او را به مدت دو سال در شناسنامه افزایش دادند تا موفق به عقد قرارداد با او شوند. پس از دو سال بازی در تقسیم با آمار 29 بازی و 9 گل، این بازیکن راهی تیم‌هایی مثل دیاربکر و باکیر آیس اسپور شد. گذراندن چهار سال خدمت سربازی، اتفاقی بود که پیش از عقد قرارداد این بازیکن با یکی از غول‌های فوتبال ترکیه یعنی فنرباحچه صورت گرفت. لفتر در دیاربکر، مورد توجه یکی از طرفداران پرنفوذ فنرباحچه قرار گرفته بود و پس از پایان سربازی راهی این باشگاه شد. او در نخستین تمرین خود، برابر تیم اصلی فنرباحچه، موفق به ثبت چهار گل شد و پس از پایان بازی، با خجالت زمین بازی را ترک کرد. او از این که برابر بزرگان فنرباحچه چنین نمایشی را داشته، به جای غرور، دچار خجالت شد. چهار سال حضور این بازیکن در فنرباحچه شامل آمار کلی 55 بازی و 38 گل می‌شد. لفتر در این باشگاه به شدت محبوب شد و توانست تا عملکرد خیره‌کننده‌ای را در لیگ ترکیه داشته باشد. در سال 1951، توجهات باشگاه فیورنتینای ایتالیا به این بازیکن جلب شد. لفتر پس از رقیب خود یعنی متین اوکتای که راهی پالرمو شده بود، دیگر بازیکن ترک سرزمین چکمه شد. او در یک فصل همکاری با بنفش‌پوشان، آمار 29 بازی و چهار گل را به ثبت رساند. یک فصل حضور در نیس فرانسه با آمار 12 بازی و دو گل، پیش از بازگشت این بازیکن به فنرباحچه ثبت شد. مارسی و بوردو، تیم‌هایی بودند که موفق به بسته نگاه داشتن دروازه خود برابر این ترک یونانی نشدند.

 

این بازگشت باعث شد تا لفتر به آمار گلزنی بسیار ویژه‌ای در فنرباحچه رسیده و به مدت 11 سال در این باشگاه حضور داشته باشد. 245 بازی و 140 گل، سه قهرمانی در لیگ‌های ترکیه و استانبول، دو عنوان آقای گلی در این دو لیگ، بهترین فوتبالیست سال ترکیه در سال 1955 و دریافت لقب «اوردیناریوس» یا «پروفسور»، در کارنامه لفتر با باشگاه محبوبش به ثبت رسید. شعار «توپ رو بده به لفتر، بنویسش تو دفتر»، همواره توسط طرفداران باشگاه فنرباحچه خوانده می‌شد که اشاره به شم بالای گلزنی این بازیکن داشت. او در سال 1964 فنرباحچه را ترک کرد و سپس در تیم‌های آاِک آتن (پنج بازی و دو گل) و بولو اسپور (13 بازی و دو گل) حضور یافت. لفتر در سال 1968 به دوران فوتبال خود خاتمه داد.

 

از قضا نخستین بازی ملی این بازیکن برای تیم ملی ترکیه، برابر تیم ملی یونان بود. لفتر که اصالتی یونانی داشت، در این بازی توسط هواداران یونانی مورد توهین قرار گرفت اما با گلزنی در آن، شروع خوبی در مسابقات ملی داشت. پس از دو بازی ملی، او عازم المپیک 1948 لندن شد تا در دو بازی این آوردگاه، یک گل برابر چین به ثمر برساند. در سال 1950، این بازیکن در بازی برابر تیم ملی ایران درخشید و با بریس خود، ترکیه را به پیروزی شش‌گله رساند. جام جهانی 1954، مهم‌ترین تجربه ملی لفتر بود؛ او در این تورنمنت، دروازه کره جنوبی و آلمان را باز کرده و در سه بازی به میدان رفت. پس از سه بریس برابر مجارستان، رومانی و اسکاتلند و هت‌تریک برابر مصر، این بازیکن در سال 1963، آخرین بازی ملی خود را برابر رومانی تجربه کرد. او با 46 بازی و 21 گل، ماجراجویی ملی خود را به اتمام رساند.

 

لفتر اگرچه در مسیر فوتبالی خود توانست تا فوتبال‌دوستان ترکیه را بی‌توجه به اصالت یونانی‌اش کند، در زندگی شخصی تجربیات سختی را در اثر این مهم داشت. در جریان وقایع شش و هفت سپتامبر 1955، لفتر از یونانی‌هایی بود که مورد حمله برخی افراد قرار گرفت. غارتگران به خانه لفتر در بویوک‌آدا حمله کردند و او را مجبور کردند که تا صبح، با اسلحه‌ای در دست نگهبانی دهد. در نتیجه، هواداران فنرباحچه، ستاره خود را در این هجوم تنها نگذاشتند و به منزلش آمدند. با وجود اینکه لفتر، بسیاری از مهاجمان را می‌شناخت، نام آن‌ها را به حامیان خود نگفت. او از سال 1965 تا 1972، در تیم‌های مختلف ترکیه، مشغول به مربیگری بود. لفتر در 13 ژانویه 2012، در سن 87 سالگی و پس از یک نارسایی قلبی، دار فانی را وداع گفت. مجسمه لفتر در پارک کوشدیلی، واقع در کادیکوی، به یادگار گذاشته شده است. هزاران نفر از فوتبال‌دوستان ترک در مراسم تشییع لفتر، حضور پیدا کردند. فیلم سینمایی «لفتر، داستان پروفسور»، توسط کمپانی نتفلیکس در سال 2025 منتشر شد. اردم کاینارچا، بازیگری بود که در این فیلم، نقش «لفتر» را ایفا کرد؛ هالیت ارگنچ، بازیگر مطرح ترک نیز در این فیلم، نقش پدر لفتر را ایفا کرد. لفتر در سال 1947 با استاورینی ازدواج کرد و به مدت 65 سال با او بود.

نمایی از فیلم سینمایی «لفتر، داستان پروفسور»

از سری خاطرات فوتبالی