طرفداری | کامبک، تلاقیِ شیرینترین و تلخترین احساسات فوتبال است؛ در یک سیو، شکست ناگهان رنگ رؤیا به خود میگیرد و در سمتی دیگر، شوکِ از دستدادن، ضربان قلب را متوقف میکند و کاخ امیدها رو مقابل چشمانتان فرو میریزد.
جام جهانی 1930؛ کامبک 31 دقیقهای اروگوئه مقابل آرژانتین
کامبکی که اروگوئه در فینال جام جهانی ۱۹۳۰ مقابل آرژانتین رقم زد، فراتر از یک مسابقه فوتبال بود. تنشهای سیاسی میان دو کشور و خشونت بیپروای هواداران بر این دیدار سایه انداخته بود. از همان ابتدا نیز انتظار میرفت نخستین جام جهانی، که در فضایی ملتهب و با بایکوت تعدادی ازز کشورهای اروپایی برگزار میشد، از شرایطی عادی برخوردار نباشد. وقتی اروگوئه و آرژانتین، دو رقیب دیرینه منطقه ریو دلا پلاتا، به فینال رسیدند، هر دو اصرار داشتند مسابقه با توپ ساخت کشور خودشان برگزار شود. سرانجام با میانجیگری فیفا، طرفین پذیرفتند که هر نیمه با توپی متفاوت برگزار شود.
نیمه نخست با توپ ساخت آرژانتین آغاز شد. پابلو دورادو در دقیقه 12 خیلی زود اروگوئه را پیش انداخت، اما این آلبیسلسته بود که با گلهای کارلوس پیوسل و گیرمو استابیله در دقایق 20 و 37، برنده به رختکن رفت. در نیمه دوم، اروگوئه یکی از دراماتیکترین کامبکهای تاریخ جام جهانی را رقم زد. پدرو سئا (57) و سانتوس ایریارته (68) نتیجه را به سود تیمشان تغییر دادند و در نهایت هکتور کاسترو، بازیکنی که یک ساعد خود را از دست داده بود، گل چهارم را به ثمر رساند تا قهرمان اولین دوره از بزرگترین تورنمنت جهان مشخص شود.
یکی دیگر از اتفاقات عجیب این مسابقه به داور بلژیکی آن، جان لانگنوس، مربوط میشد. او تنها چند ساعت پیش از آغاز بازی و پس از دریافت تضمینهای امنیتی لازم و تهیه یک قایق نجات، قضاوت فینال را پذیرفت. لانگنوس مطمئن بود که یکی از تیمها به او آسیب وارد خواهند کرد!
جام جهانی 1934؛ هدیه 24 دقیقهای ایتالیا به بنیتو موسولینی
اگر فینال جام جهانی ۱۹۳۰ نماد تعصب ملی و آشوب هواداران محسوب میشد، فینال ۱۹۳۴ در بین ایتالیا و چکسلواکی را باید سیاسیترین نبرد تاریخ این تورنمنت دانست؛ مسابقهای که کاملاً زیر سایه فاشیسم و روح نظامیگری برگزار شد. بنیتو موسولینی، دیکتاتور فاشیست ایتالیا، که داور مسابقه را به یک مهمانی دعوت کرده بود، با ارسال یک تلگراف به بازیکنان کشورش نوشت: یا پیروز شوید یا بمیرید!
ایتالیا برای حفظ جام در پایتخت، دست به هر کاری زد و حتی با سوءاستفاده از قانون، تابعیت چند ستاره آرژانتین را تغییر داد. در زمین مسابقه، در دقیقه 74 آنتونین پوچ برای چکسلواکی گلزنی کرد تا ورزشگاه حزب ملی فاشیست در سکوت مطلق قرار بگیرد.
با این حال، ایتالیا برای فرار از مجازات موسولینی دست به یک کامبک جنونآمیز زد. پنج دقیقه بعد از گل چکسلواکی، رایموندو اورسی بازی را به وقتهای اضافه کشاند تا آنجلو اسکیاویو گل پیروزیبخش آتزوری را در دقیقه 95 به ثمر رسانده و قهرمانی این تیم را رقم بزند. در مراسم قهرمانی، بازیکنان ایتالیا رو به جایگاه دیکتاتور سلام فاشیستی دادند تا کاپِ جام جهانی، در میان پرچمهای برافراشته یک حزب نظامی به خانه برود.
جام جهانی 1938؛ جنون 38 دقیقهای برزیل پیش از جنگ جهانی دوم
نبرد پرگل برزیل و سوئد در دیدار ردهبندی جام جهانی ۱۹۳۸ را میتوان آخرین جشن بزرگ فوتبال پیش از شعلهور شدن جنگ جهانی دوم دانست. برزیل که پیش از بازی نیمهنهایی با غروری عجیب، بلیت هواپیمای فینال پاریس را پیشخرید کرده و به ستاره بزرگ خود یعنی لئونیداس استراحت داده بود، پس از شکست برابر ایتالیا، با همان بلیت ناامیدانه راهی بوردو شد تا مقابل سوئد قرار بگیرد.
سوئد مسابقه را طوفانی آغاز کرد. اسون یوناسون در دقیقه ۲۸ و آرنه نیبرگ در دقیقه ۳۸ دو بار دروازه برزیل را باز کردند تا نماینده اروپا در آستانه یک پیروزی قاطع قرار بگیرد. با این حال، گل رومئو در واپسین دقایق نیمه نخست، امید را به اردوی سلسائو بازگرداند. نیمه دوم، نوبت درخشش «الماس سیاه» فرا رسید. لئونیداس، مهاجم ۱۶۵ سانتیمتری و ستاره برزیل، در دقایق ۶۳ و ۷۴ دو بار گلزنی کرد تا نتیجه به سود تیمش تغییر کند. شش دقیقه بعد نیز ژوزه پراسیو تیر خلاص را شلیک کرد و کامبک بزرگ سلسائو را با نتیجه 4-2 تکمیل کرد.
قضاوت مسابقه ردهبندی بر عهده جان لانگنوس بود؛ همان داور فینال 1930 که اینبار بدون ترس و بدون نیاز به قایق نجات، کارش را انجام داد.
جام جهانی 1950؛ 32 دقیقه برای تراژدی ماراکانازو
جام جهانی 1950 برزیل، اولین رقص توپ روی خاکسترهای جنگ جهانی دوم بود. روی کاغذ، دیدار تعیینکننده قهرمان میان برزیل و اروگوئه برگزار میشد، اما در فرمت منحصربهفرد آن دوره، خبری از فینال به معنای امروزی نبود. قهرمان از دل یک گروه نهایی چهار تیمی بیرون میآمد و تیمها بر اساس فرمول دو امتیاز برای پیروزی و یک امتیاز برای تساوی رتبهبندی میشدند.
در مسابقهای که سرنوشت جام را مشخص میکرد، برزیل تنها به یک تساوی نیاز داشت. وقتی فریاسا در دقیقه ۴۷ دروازه اروگوئه را باز کرد، ماراکانا که مملو از بیش از ۱۷۰ هزار تماشاگر بود، خود را در آستانه اولین قهرمانیاش میدید، اما آنها نمیدانستند که حریفشان قرار نیست تسلیم شود.
خوان آلبرتو اسکیافینو در دقیقه ۶۶ بازی را به تساوی کشاند تا موجی از اضطراب بر سکوهای ورزشگاه حاکم شود. سیزده دقیقه بعد، السیدس گیجیا ضربهای را وارد کرد که هنوز هم در حافظه فوتبال جهان زنده است. این گل زمینهساز دومین قهرمانی اروگوئه در تاریخ جام جهانی شد.
سوت پایان بازی، ماراکانا را در سکوتی مرگبار فرو رفت. سکوتی که چندین خودکشی در و سه روز عزای عمومی را در پی داشت. این شکست چنان ضربه روحی عمیقی به برزیل وارد کرد که آنها پیراهن سفیدِ شوم خود را برای همیشه کنار گذاشتند و دروازهبانشان، باربوسا، تا پایان عمر توسط یک ملت طرد شد. هنوز هم از «ماراکانازو» به عنوان یک درام تمامعیار در تاریخ فوتبال یاد میشود.
