طرفداری | ژوزه مورینیو درباره ایراد بزرگ توپ طلا درست میگوید؛ اما کیلیان امباپهی رکوردشکن شایسته بردن توپ طلای 2026 نیست.
ژوزه مورینیو چند روز پس از تماشای هتتریک تماشایی کیلیان امباپه که رئال مادرید را به پیروزی پرگل 4-1 مقابل رئال سوسیداد رساند، درباره اینکه چه بازیکنی باید برنده توپ طلای 2026 شود، صحبت کرد. سرمربی رئال مادرید در ادامه، طبق سبک همیشگی خود، دیدگاههای رایج درباره این جایزه را به چالش کشید.
مورینیو گفت لقب بهترین بازیکن جهان را میتوان به دو، سه یا چهار بازیکن نسبت داد و از نظر او یک بازیکن در تابستان امسال بهصورت انفرادی تاریخسازی کرده است.
این جمله مورینیو به امباپه اشاره داشت؛ بازیکنی که پس از کسب کفش طلای جام جهانی 2026 با 10 گل در هشت مسابقه برای فرانسه، به بهترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد. با این حال، ستاره رئال مادرید در رقابت برای توپ طلا پشت سر بازیکنانی مانند هری کین، لامین یامال، رودری و مایکل اولیسه قرار دارد، چرا که تمام این بازیکنان فصل گذشته جامهای مهمی کسب کردند.
خویچا کواراتسخلیا، عثمان دمبله و ویتینیا نیز از جمله مدعیان جدی این جایزه هستند؛ سه بازیکنی که نقش مهمی در مسیر پاری سن ژرمن برای کسب دومین قهرمانی متوالی لیگ قهرمانان اروپا داشتند؛ همان تیمی که از زمان جدایی امباپه دائماً قهرمان اروپا شده است.
مورینیو اما معتقد است روند پذیرفتهشده رأیگیری برای توپ طلا اساساً ایراد دارد.
او گفت نمیتوان توپ طلا را صرفاً به بازیکنی داد که لیگ قهرمانان یا جام جهانی را برده است. به اعتقاد مورینیو، این جایزه باید به بازیکنانی برسد که پس از بازنشستگی، جای خالیشان برای همیشه احساس شود؛ بازیکنانی مانند دیگو مارادونا، رونالدینیو، رونالدو نازاریو، کریستیانو رونالدو، لیونل مسی و زین الدین زیدان.
مورینیو همچنین گفت اگر قرار است برای قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا پاداشی در نظر گرفته شود، این جایزه باید به لوئیز انریکه برسد و برای تیم ملی اسپانیا نیز باید لوئیس دلافوئنته مورد تقدیر قرار بگیرد. او تأکید کرد بهترین بازیکن جهان مقولهای متفاوت است و چنین بازیکنی در پاری سن ژرمن یا تیم ملی اسپانیا حضور ندارد.
مورینیو در اصل درست میگوید که توپ طلا باید بیشتر از هر چیز درخشش فردی بازیکنان را مورد توجه قرار دهد و تا این اندازه به جامهای تیمی وابسته نباشد. در دوران مدرن، رأیگیری این جایزه بیشتر از آنکه ارزیابی خالص استعداد و تأثیرگذاری بازیکنان باشد، به یک رقابت محبوبیت تبدیل شده است.
با این حال، مورینیو در قرار دادن امباپه در رتبه نخست بر اساس همین معیارهای فردی اشتباه میکند و همچنین نمیتوان این بازیکن فرانسوی را در یک سطح با بسیاری از اسطورههای واقعی فوتبال قرار داد.
ایرادهای پرونده امباپه
امباپه از نظر آماری فصل فوقالعادهای داشت، اما سطح کلی عملکردش به استاندارد توپ طلا نرسید. امباپه نیز کاملاً با صحبتهای مورینیو همراه شده است. این بازیکن 27 ساله این هفته گفت وقتی برای رئال مادرید، بهترین باشگاه جهان، بازی میکنید، مردم شما را با این جایزه مرتبط میدانند. او افزود افراد زیادی درباره او و توپ طلا صحبت میکنند و خودش نیز در مهمترین رقابت جهان تاریخسازی کرده است.
امباپه همچنین گفت همیشه خودش را بهترین بازیکن جهان میداند، اما هرکس نظر خودش را دارد. او معتقد است امسال میتواند سال خوبی برای کسب توپ طلا باشد، هرچند در نهایت این خبرنگاران هستند که رأی میدهند.
گزارشهایی منتشر شده که در قرارداد امباپه با رئال مادرید بندی برای پرداخت 15 میلیون یورو پاداش در صورت کسب توپ طلا وجود دارد. بنابراین، تلاش عمومی او برای مطرح کردن شانسش چندان غافلگیرکننده نیست. البته آمارهای چشمگیر او نیز از پروندهاش حمایت میکنند.
امباپه فصل گذشته در 44 بازی برای رئال مادرید 42 گل به ثمر رساند و هفت پاس گل نیز ثبت کرد. او همچنین در جام جهانی و پنج فیفا دی پیش از این رقابتها، 16 گل برای فرانسه به ثمر رساند تا مجموع گلهایش در فصل به 58 برسد؛ آماری که او را در کنار ارلینگ هالند، مهاجم منچسترسیتی و تیم ملی نروژ، در رتبه دوم بهترین گلزنان اروپا قرار داد.
امباپه در بسیاری از مهمترین بازیهای رئال مادرید نیز عملکرد خوبی داشت. او در هر دو دیدار رفت و برگشت مرحله یکچهارم نهایی لیگ قهرمانان مقابل بایرن مونیخ گلزنی کرد و در بازیهای لالیگا مقابل بارسلونا و اتلتیکو مادرید نیز موفق به گلزنی شد. در نهایت نیز عنوان آقای گلی هر دو رقابت را به دست آورد.
با این حال، نمیتوان انکار کرد که امباپه بیش از حد تکبعدی بوده است.
به دلیل تمایل نداشتن او برای برگشت به عقب و کمک در کارهای دفاعی، رئال مادرید بارها در زمان انتقال از دفاع به حمله و برعکس تحت فشار قرار گرفت. امباپه همچنین همچنان به سمت چپ زمین متمایل میشد و فضای وینیسیوس جونیور را اشغال میکرد؛ اتفاقی که در نخستین فصل حضورش در برنابئو نیز رخ داده بود و باعث میشد رئال مادرید در محوطه جریمه یک مهاجم هدف مشخص نداشته باشد.
امباپه همچنین در چندین مسابقه کاملاً بیاثر بود؛ از جمله شکستهای رئال مادرید مقابل سلتاویگو و اوساسونا در لالیگا، تساوی برابر رایو وایکانو، ژیرونا و رئال بتیس و همچنین شکست 1-0 مقابل لیورپول در مرحله لیگ لیگ قهرمانان اروپا. از سوی دیگر، او در شکست 2-0 فرانسه مقابل اسپانیا در نیمهنهایی جام جهانی نیز تقریباً هیچ اثری نداشت. با در نظر گرفتن این موارد، ارزیابی امباپه از عملکرد خودش چندان دقیق به نظر نمیرسد.
قرار نیست التماس کنم
کمپین امباپه برای توپ طلا تفاوت زیادی با رویکرد آرام لامین یامال دارد. کریستوف دوگاری، قهرمان جام جهانی با فرانسه، نیز پس از اظهارات جدید امباپه درباره توپ طلا، ذهنیت او را زیر سؤال برد. دوگاری در گفتوگو با RMC Sport گفت درخواست علنی برای یک جایزه فردی به این شکل را بچگانه و تأسفبرانگیز میداند و معتقد است چنین کاری، بهخصوص برای کاپیتان تیم ملی، هیچ جلوه مثبتی ندارد.
این انتقاد شاید کمی تند باشد، اما اصل دیدگاه مطرحشده قابل تأمل است. اگر امباپه واقعاً شایسته توپ طلا باشد، دلیلی ندارد که بهصورت علنی درباره شانس خود برای کسب این جایزه صحبت کند. عملکرد فوتبالی او باید بهتنهایی گویای شایستگیاش باشد.
در صحبتهای امباپه نوعی استیصال دیده میشود؛ گویی او به توپ طلا برای تأیید جایگاه خود نیاز دارد. در مقابل، لامین یامال رویکرد بسیار آرامتری دارد. یامال گفته است سالی فوقالعاده را با بارسلونا و تیم ملی اسپانیا پشت سر گذاشته و به دلیل عملکرد خوبش شانس کسب توپ طلا را دارد. با این حال، او معتقد است نیازی ندارد برای این جایزه کمپین راه بیندازد.
یامال تأکید کرده که به سالی که پشت سر گذاشته، از جمله قهرمانی در جام جهانی و لالیگا، افتخار میکند و نمیتواند چیز بیشتری از آن بخواهد. او همچنین گفته بازیکنان دیگری نیز در سطحی فوقالعاده ظاهر شدهاند و تصمیمگیری درباره برنده بر عهده رأیدهندگان است و خودش قرار نیست برای چیزی التماس کند.
پاداش به هنر فوتبال بازی کردن
بازیکنان خلاقی مانند یامال و کواراتسخلیا در مجموع تأثیر بیشتری از امباپه داشتهاند. یامال بیش از امباپه شایسته توجه برای کسب توپ طلا است، اما نه صرفاً به این دلیل که جام جهانی و لالیگا را برده است. در حالی که امباپه بار دیگر بهعنوان یک تمامکننده فوقالعاده عملکرد خوبی داشت، یامال نمایشی کامل از کارهایی که یک بازیکن هجومی باید انجام دهد را انجام داد؛ بهخصوص در بارسلونا.
این بازیکن 19 ساله برای تیم هانسی فلیک روی 41 گل تأثیر مستقیم داشت و در تمام رقابتها 107 موقعیت از جریان بازی ایجاد کرد؛ آماری که بیشتر از هر بازیکن دیگری در پنج لیگ معتبر اروپا بود. این همان سطحی از تأثیرگذاری است که باید از برنده توپ طلا انتظار داشت.
جایزه گرد مولر برای تقدیر از بهترین مهاجم یک فصل ایجاد شده است؛ جایزهای که امباپه، به شکلی کنایهآمیز، قطعاً آن را از دست خواهد داد، چرا که هری کین با 73 گل برای بایرن مونیخ و تیم ملی انگلیس، بهترین گلزن اروپا بود. البته تأثیرگذاری در گلزنی همچنان برای قرار گرفتن در جمع مدعیان توپ طلا ضروری است، اما هنر و تلاش در جریان بازی نیز باید به همان اندازه اهمیت داشته باشد.
به همین دلیل، در دنیایی ایدهآل، یامال و کواراتسخلیا باید دو جایگاه نخست را در زمان اعلام نتیجه نهایی رأیگیری در لندن در تاریخ آبان به خود اختصاص دهند. هر دو بازیکنانی تیممحور هستند که به اطرافیان خود انگیزه میدهند.
کواراتسخلیا در 16 بازی، روی 17 گل پاری سن ژرمن تأثیر مستقیم داشت؛ تیمی که برای دومین فصل متوالی قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد. او همچنین به نخستین بازیکنی تبدیل شد که در یک دوره از لیگ قهرمانان، در هفت مسابقه متوالی مرحله حذفی موفق به ثبت گل یا پاس گل شده است. او نیز مانند یامال از نظر کیفیت فنی و تأثیرگذاری در جریان بازی عملکرد فوقالعادهای داشت و با کنترل جریان مسابقات، هم بهعنوان یک دریبلزن ویرانگر و هم یک بازیساز خلاق، درخشید.
زیر سایه دیگران
مسی در جام جهانی تأثیر بیشتری برای آرژانتین داشت تا امباپه برای فرانسه. همین ویژگیها باعث شد لیونل مسی هر هشت توپ طلای خود را به دست بیاورد. حتی میتوان استدلال کرد که او باید در هر سال بین 2009 تا 2023 این جایزه را کسب میکرد، چرا که هیچ بازیکنی نتوانست به تأثیرگذاری کلی این نابغه آرژانتینی در زمین نزدیک شود.
با این حال، اگر مسی ماه آینده نهمین توپ طلای خود را که یک رکورد جدید خواهد بود، به دست بیاورد، اتفاقی غافلگیرکننده رخ داده است؛ چرا که هیئت انتخاب احتمالاً به دلیل بازی کردن او در خارج از اروپا، این موضوع را علیه او در نظر خواهد گرفت.
مسی در دوره مورد محاسبه توپ طلا، در تنها 30 بازی برای اینتر میامی در MLS روی 52 گل و پاس گل تأثیر مستقیم داشت؛ آماری فوقالعاده که احتمالاً اهمیت چندانی در رأیگیری نخواهد داشت، زیرا لیگ برتر آمریکا از نظر سطح پایینتر از لیگ برتر انگلیس، لالیگا، بوندسلیگا، سری آ و لیگ یک فرانسه محسوب میشود.
با این حال، مسی در جام جهانی ثابت کرد که همچنان میتواند در بالاترین سطح فوتبال جهان بدرخشد. رودری جایزه بهترین بازیکن جام جهانی را دریافت کرد، اما این جایزه باید به کاپیتان آرژانتین میرسید؛ بازیکنی که تیم کشورش را تا دومین فینال متوالی جام جهانی رساند.
حداقل سه گل از هشت گل مسی را میتوان کاملاً حیاتی دانست؛ بهخصوص گل تساوی تماشایی او مقابل مصر در مرحله یکهشتم نهایی. عملکرد او در نیمه دوم دیدار نیمهنهایی مقابل انگلیس نیز خیرهکننده بود. بازی همهجانبه امباپه با مسی قابل مقایسه نیست، حتی با وجود اینکه اسطوره بارسلونا اکنون 39 ساله است. فرانسه احتمالاً حتی بدون امباپه نیز میتوانست به نیم هنهایی برسد، اما آرژانتین بدون مسی کاملاً سردرگم میشد. فرانسه در نیمهنهایی و مقابل اسپانیا به درخشش امباپه نیاز داشت اما مدافعان اسپانیایی به معنای واقعی کلمه او را «خفه» کردند.
هری کین نیز در این مقایسه بالاتر از ستاره رئال مادرید قرار میگیرد و این موضوع تنها به تعداد گلهای او مربوط نمیشود. مهاجم شماره 9 بایرن مونیخ و تیم ملی انگلیس نقش بسیار مهمی در ساخت بازی دارد و میتواند از روشهای مختلفی به تیمهای حریف ضربه بزند.
امباپه در مقایسه با کین بسیار بیشتر به سرعت خیرهکننده خود متکی است و به همین دلیل قابل پیشبینیتر به نظر میرسد. هیچ بازیکنی بهتر از او نمیتواند پشت خط دفاع حریف نفوذ کند، اما مقابل تیمهایی که با دفاع فشرده بازی میکنند، حرکت همیشگی او از سمت چپ به داخل و سپس شوت زدن، میتواند بهراحتی توسط دفاعهای قدرتمند متوقف شود.
امباپه به یک تحول نیاز دارد
امباپه برای رسیدن به سطح بعدی باید از عثمان دمبله، همتیمی خود در تیم ملی فرانسه، الگو بگیرد. هیچکس نمیگوید امباپه برای اینکه بالاخره توپ طلا را به دست بیاورد، باید به یک جادوگر شکستناپذیر در سطح مسی تبدیل شود. کافی است از دمبله الگو بگیرد و تلاش و سختکوشی بیشتری در زمین داشته باشد تا بتواند به چنین جایگاهی برسد.
دمبله پیش از حضور لوئیز انریکه در پاری سن ژرمن به دلیل کمکاری در زمین شهرت داشت، اما این سرمربی اسپانیایی او را به یک بازیکن فوقالعاده در پرسینگ تبدیل کرد. توپ طلای 2025 نیز به دمبله رسید، زیرا او نیروی محرک بهترین تیم اروپا بود و آمار فوقالعادهاش در یکسوم هجومی زمین، محصول همین عملکرد همهجانبه بود.
رافینیا، وینگر بارسلونا، نیز تحت هدایت فلیک در زمان از دست دادن توپ به بازیکنی با تلاش بیوقفه تبدیل شده است؛ این در حالی است که او پیش از این نیز دورههایی از نوسان در عملکردش را تجربه کرده بود. اگر رئال مادرید میخواهد بار دیگر قهرمانیهای بزرگ را تجربه کند، مورینیو باید همین روحیه جنگندگی را در امباپه ایجاد کند.
با این حال، ممکن است مورینیو در این زمینه با نبردی دشوار و حتی از پیش باخته مواجه باشد. پس از پیروزی نزدیک 2-1 رئال مادرید مقابل اینتر در لیگ قهرمانان اروپا، از امباپه پرسیده شد که آیا برای پیشرفت باید از مهاجمان مدرنی مانند دمبله و رافینیا درس بگیرد یا خیر.
امباپه در پاسخی مغرورانه گفت میتواند بگوید که بیشتر از دو بازیکنی که نام برده شده گل زده است، اما ترجیح میدهد منطقی باشد و بگوید که قطعاً باید پیشرفت کند؛ حتی اگر کارهایی انجام دهد که آن بازیکنان انجام نمیدهند.
واضح است که این بازیکن 27 ساله هنوز باید از نظر ذهنی و شخصیتی پختهتر شود. امباپه فوتبالیستی فوقالعاده است که تاکنون به موفقیتهایی دست یافته که بیشتر بازیکنان جهان حتی نمیتوانند رؤیای آن را داشته باشند، اما او هنوز بهترین بازیکن جهان نیست. تا زمانی که امباپه یاد نگیرد تیم را بالاتر از خودش قرار دهد، این وضعیت ادامه خواهد داشت.
- به قلم جیمز وستوود برای سایت گل